2,4-Dinitrophenol
DNP, 2,4-DNP
Kẹ́míkà ilé iṣẹ́ (fún àwọ̀ aró àti oògùn kòkòrò) tí ń ya mitochondria lẹ́nu iṣẹ́, tí agbára oúnjẹ fi ń sá jáde gẹ́gẹ́ bí ooru. Ní US, a kéde rẹ̀ ní 1938 pé kò yẹ fún jíjẹ ènìyàn; síbẹ̀ àwọn tí ń lò ó ń kú lọ́dọọdún.
Ipò lábẹ́ òfin: A kò fọwọ́ sí i fún ìlò ènìyàn, ó sì lòdì sí òfin láti tà á fún jíjẹ tàbí mímu ní ọ̀pọ̀ jùlọ orílẹ̀-èdè; WADA dárúkọ rẹ̀ lábẹ́ S0 (èròjà tí a kò fọwọ́ sí).
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó fún ìdínkù ọ̀rá tó yára gidigidi. Kò sí ọ̀nà tí kò léwu láti lò ó: ààlà láàárín iye tó “ń ṣiṣẹ́” àti iye tó ń pa ni kéré, ìgbóná ara lè gòkè láìdáwọ́dúró láàárín wákàtí díẹ̀, ikú ń ṣẹlẹ̀ nínú lílò déédéé, kì í ṣe nínú lílò ju ìwọ̀n lọ nìkan, kò sì sí oògùn tí ń yí májèlé rẹ̀ padà (antidote).
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ó ń mú kí sẹ́ẹ̀lì fi agbára oúnjẹ ṣòfò gẹ́gẹ́ bí ooru, nítorí náà ìlò agbára ara ń ga sí i bí iye tí a lò ṣe pọ̀ tó, pẹ̀lú ìyàtọ̀ ńlá láàárín ènìyàn kan sí òmíràn. Ní àwọn ọdún 1930, nígbà tí wọ́n ń tà á gẹ́gẹ́ bí oògùn ìdínkù ìwúwo, àwọn aláìsàn yára dín ìwúwo kù; a yọ ọ́ kúrò ní ọjà lẹ́yìn cataract àti ikú. Ìdínkù ìwúwo àti ara gbígbóná jù ń wá láti ọ̀nà iṣẹ́ kan náà, a kò sì lè yà wọ́n sọ́tọ̀. Kò sí ìdánwò òde òní, ìròyìn májèlé nìkan ló wà.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Pẹ̀lú èròjà ewu tó ga jùlọ, díẹ̀ nínú ìwọ̀nyí lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé; kò sí ìwọ̀n oògùn, àyẹ̀wò tàbí àmì kùtùkùtù tó lè mú un láìléwu. Nísàlẹ̀ — bí ewu kọ̀ọ̀kan ṣe rí; àwọn àmì tó nílò ìrànlọ́wọ́ kíákíá wà ní apá 04.
Ipa àìfẹ́ 8 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóBí a ṣe lè dín ewu kù
Ewu tó ga jùlọ. Kò sí ìgbésẹ̀ kankan tó lè mú lílo èròjà yìí fún eré ìdárayá láìléwu: àbájáde tó burú jáì, títí kan èyí tó lè gba ẹ̀mí, ṣeé ṣe. Ọ̀nà kan ṣoṣo tó dájú láti yẹra fún àwọn ewu wọ̀nyí ni láti má lò ó.
Àwọn àmì ìkìlọ̀ tó nílò ìrànlọ́wọ́ kíákíá wà ní apá 04.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Fún èròjà ewu tó ga jùlọ, kò sí ètò àyẹ̀wò.
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ọkàn tó ń sáré tàbí tó ń lù ségesège tí kò rọlẹ̀ nígbà ìsinmi, òòyì, dídákú, ìrora àyà — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
- Ìgbóná ara gíga, òógùn púpọ̀ tàbí awọ ara gbígbóná tó gbẹ, mímí kíákíá, ìdàrúdàpọ̀ ọkàn — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, kí ẹ sì bẹ̀rẹ̀ sí í mú ara tutù lójú ẹsẹ̀ (ibòji, omi tútù, yìnyín) nígbà tí ẹ ń dúró.
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà, wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
- Iṣan fífà líle, àìlágbára tó hàn gbangba, ọkàn tó ń lù kíkan, òòyì nígbà tí a bá dìde dúró, ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
- Ìríran tó sọnù tàbí tó di bàìbàì lójijì, ìmọ́lẹ̀ tó ń tàn yòò, bí ẹni pé aṣọ ìkélé bo ìríran — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Àròsọ àti òtítọ́
“DNP kò burú tí ẹ bá bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú díẹ̀, tí ara yín wà ní ìtura, tí ẹ sì ń mu omi púpọ̀.”
Ikú ń ṣẹlẹ̀ lára àwọn tí ń lò ó déédéé, kì í ṣe lẹ́yìn lílò ju ìwọ̀n lọ nìkan. Ìṣẹ̀dá ooru lè di èyí tí kò ṣeé dá dúró láàárín wákàtí díẹ̀, kò sí oògùn tí ń yí májèlé rẹ̀ padà (antidote), àti pé ìtọ́jú tó lágbára jùlọ ní ilé ìwòsàn (intensive care) pàápàá lè máà gba ẹ̀mí ẹni tí májèlé rẹ̀ pọ̀ gidigidi.
Àwọn àkópọ̀
DNP ń sọ agbára di ooru. Họ́mọ̀nù thyroid àti amóríyá ń fi kún ìṣẹ̀dá ooru àti ìlù ọkàn tó yára, oògùn amúnitọ̀ sì ń mú omi tí ara nílò láti tú ooru jáde lọ. Pẹ̀lú DNP, èyí ń gbé ewu tó ti lè pani tẹ́lẹ̀ ga sí i; kò sí ìgbésẹ̀ tó lè mú un láìléwu.