Azelaic acid
Skinoren, Finacea, Azelex, Azelik, Azix-Derm, AzA
Àwọn ìrísí: Ìpara fún ìrorẹ́; irú jẹ́lì àti fóòmù ni a ń lò ní pàtàkì fún rosacea.
Ásíìdì tí a ń fi pa ara, tí ó tún wà nínú ọkà àìfọ̀ (whole grains), tí ó ní ipa ìwọ̀nba lòdì sí kòkòrò àrùn, tí ó sì ń ṣí ihò awọ ara tó dí; ó tún lè mú àbàwọ́n dúdú ṣá. Àṣàyàn ìpele kejì (second-line) fún ìrorẹ́.
Ipò lábẹ́ òfin: Pẹ̀lú ìwé àṣẹ dókítà ní Amẹ́ríkà; níbòmíràn, oògùn ìwé àṣẹ dókítà tàbí ọjà ilé ìtajà oògùn; ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè. Kò sí lórí Àkójọ Èèwọ̀ WADA.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó fún ìrorẹ́ tí steroid ń fà àti àbàwọ́n dúdú tí ó ń fi sílẹ̀. Nínú ìṣègùn: ìrorẹ́ tó wú, fẹ́ẹ́rẹ́ sí alábọ́dé, àti rosacea; ìlànà ìtọ́jú ìrorẹ́ AAD 2024 fún un ní ìmọ̀ràn tí ó dá lórí ipò aláìsàn (conditional recommendation).
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
A ń lò ó láti mú ìrorẹ́ tó wú rọlẹ̀ àti láti mú àbàwọ́n dúdú ṣá. Àtúnyẹ̀wò Cochrane rí i pé ó ṣeé ṣe kí ó má múná dóko tó benzoyl peroxide (ìdánwò kan, ènìyàn 351), àti pé ó múná dóko ní nǹkan bí ìwọ̀n kan náà pẹ̀lú tretinoin; nínú ìdánwò mìíràn, benzoyl peroxide pẹ̀lú clindamycin dín ìrorẹ́ tó wú kù jù (79% ní ìfiwéra pẹ̀lú 65%). Ìwádìí àkọ́kọ́ (pilot) kékeré kan tí kò ní ẹgbẹ́ àfiwé dábàá pé ó ń mú àbàwọ́n dúdú tí ìrorẹ́ fi sílẹ̀ ṣá. Kò sí ìsọfúnni lára àwọn tí ń lo steroid.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 1 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 1 nínú ipa àìfẹ́ 1 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Àyẹ̀wò àmì dúdú ara lọ́dọ̀ dókítà awọ ara — Melanoma tí a rí ní kùtùkùtù sábà máa ń wò sàn nípa yíyọ ọ́ kúrò; àyẹ̀wò kò dá àmì dúdú ara dúró láti ṣókùnkùn tàbí láti pọ̀ sí i nígbà lílo melanotan, ó kàn ń rí ewu ní kùtùkùtù ni.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Fún obìnrin
Nǹkan bí 4% ohun tí a fi pa ara ni ara ń gbà. Kò sí ìwádìí tó dára nígbà oyún, nítorí náà ìwé ìtọ́ni oògùn gbani nímọ̀ràn láti lò ó nígbà náà kìkì bí ó bá pọndandan kedere; ẹ ṣọ́ra nígbà fífún ọmọ lọ́mú.
Àròsọ àti òtítọ́
“Azelaic acid ń ṣiṣẹ́ fún ìrorẹ́ dáadáa bí benzoyl peroxide.”
Nínú àfiwé tààrà pẹ̀lú benzoyl peroxide, ó ṣeé ṣe kí ó má múná dóko tó o; àǹfààní àfikún rẹ̀ ni ipa ìwọ̀nba lórí àbàwọ́n dúdú, èyí tí a ti fi hàn títí di ìsinsìnyí nínú àwọn ìwádìí kékeré nìkan.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀