Họ́mọ̀nù tí ń mú follicle ṣiṣẹ́ (follitropin, menotropin)
Follicle-stimulating hormone (follitropins, menotropins) · FSH, rFSH, Follitropin alfa, Follitropin beta, Follitropin delta, Gonal-f, Puregon, Follistim
Àwọn ìrísí: FSH tí a ṣe nínú lábù (recombinant): follitropin alfa (Gonal-f), beta (Puregon, Follistim) àti delta (Rekovelle, tí a fọwọ́ sí fún obìnrin nìkan). Menotropin (hMG, Menopur) wá láti inú ìtọ̀, wọ́n sì ní agbára FSH àti LH méjèèjì.
Họ́mọ̀nù ẹṣẹ́ pituitary tí ń mú ìṣẹ̀dá àtọ̀ ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ sẹ́ẹ̀lì Sertoli inú kórópọ̀n. Oògùn agbára ìbímọ tí dókítà ń kọ, tí a ń lò lára ọkùnrin pẹ̀lú hCG.
Ipò lábẹ́ òfin: Oògùn tí dókítà ń kọ (oògùn ìwé àṣẹ dókítà). Menotropin ní agbára LH nínú, wọ́n sì jẹ́ èèwọ̀ fún ọkùnrin (WADA S2.2.1); a kò dárúkọ FSH nìkan nínú àkójọ náà, nítorí náà ẹ béèrè lọ́wọ́ àjọ tí ń gbógun ti doping tí ẹ wà lábẹ́ rẹ̀.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A fọwọ́ sí i fún ọkùnrin tí wọ́n ní hypogonadotropic hypogonadism, pẹ̀lú hCG, láti mú ìṣẹ̀dá àtọ̀ bẹ̀rẹ̀, àti fún mímú ẹyin obìnrin ṣiṣẹ́ lára obìnrin. Lẹ́yìn lílò steroid, àwọn dókítà agbára ìbímọ lè fi kún un nígbà tí ìṣẹ̀dá àtọ̀ kò bá padà bọ̀ sípò pẹ̀lú hCG àti SERM.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
FSH ń ṣiṣẹ́ lórí sẹ́ẹ̀lì Sertoli láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ìṣẹ̀dá àtọ̀, nígbà tí LH tàbí hCG ń mú testosterone jáde. Lára ọkùnrin tí ara wọn kò ní FSH tó, follitropin alfa tí a fún pẹ̀lú hCG ń mú ìṣẹ̀dá àtọ̀ bẹ̀rẹ̀; ìdáhùn ara lọ́ra. Lẹ́yìn ìlòkulò steroid, ẹ̀rí kò ju àkójọ àwọn aláìsàn ní ilé ìwòsàn lọ: nínú ọ̀kan, ọkùnrin 94 jẹ́ aláìlèbímọ, gbogbo wọn gba ìtọ́jú (a fi FSH kún un nígbà tí àwọn oògùn mìíràn kò ṣiṣẹ́), oyún sì wáyé fún 15% láàárín oṣù 12.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 4 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 2 nínú ipa àìfẹ́ 4 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ẹ gbé ìgbésẹ̀ ní kùtùkùtù: ẹ rí dókítà ní kókó àkọ́kọ́, ẹ ṣàyẹ̀wò estradiol àti prolactin.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Àyẹ̀wò ìdàgbà ẹran ọmú ní kùtùkùtù ń jẹ́ kí a lè tọ́jú rẹ̀ ṣáájú kí ìyípadà náà tó di títí láé.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun àti aṣọ di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Kókó tó ń dun lábẹ́ orí ọmú tàbí omi tó ń jáde láti orí ọmú — ẹ rí dókítà ní kùtùkùtù, nígbà tí ó ṣì lè padà sẹ́yìn; kókó líle, tí kò dun tàbí tí kò ṣeé sún, awọ ara tó wọnú bí ihò kékeré tàbí omi ẹlẹ́jẹ̀ — ẹ rí dókítà láìjáfara.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Fún àwọn obìnrin, oògùn agbára ìbímọ ni: àwọn ewu rẹ̀ ní àìsàn ìmóríyá àṣejù fún ẹyin obìnrin (ovarian hyperstimulation syndrome), oyún ìbejì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ àti, lọ́nà tó ṣọ̀wọ́n gan-an, ẹ̀jẹ̀ dídì. Kì í ṣe anabolic.
Àròsọ àti òtítọ́
“FSH nìkan ń dá agbára ìbímọ padà lẹ́yìn steroid.”
A fọwọ́ sí i kìkì pẹ̀lú hCG, àwọn amọ̀já sì máa ń fi kún un nígbà tí ìtọ́jú mìíràn kò ṣiṣẹ́. Àní pẹ̀lú ìtọ́jú, àwọn ọkùnrin kan ṣì máa ń wà láìlèbímọ, nítorí náà àyẹ̀wò àtọ̀ àti dókítà agbára ìbímọ ọkùnrin (andrologist) ló yẹ kí ó kọ́kọ́ wá.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀