RAD-150 (TLB-150)
RAD150, TLB-150 benzoate
Àwọn ìrísí: Ester benzoate ti RAD-140; testolone (RAD-140) fúnra rẹ̀ ní káàdì tirẹ̀.
Àwọn ester àti ìrísí mìíràn: Testolone (RAD-140)
Ester benzoate ti SARM RAD-140 (testolone), tí a ń tà fún àwọn tí ń dánrawò ní gym gẹ́gẹ́ bí RAD-140 tí ipa rẹ̀ ń pẹ́ jù. Kò sí ìwádìí tí a tẹ̀ jáde lórí rẹ̀ lára ènìyàn tàbí ẹranko.
Ipò lábẹ́ òfin: A kò fọwọ́ sí i níbikíbi; a ń tà á gẹ́gẹ́ bí “èròjà ìwádìí”. FDA sọ pé a kò lè ta SARM lọ́nà òfin gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ; òfin nípa níní i lọ́wọ́ yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Àwọn tí ń dánrawò ní gym àti àwọn ará-ìkọ́ ń lò ó fún ìfikún iṣan ara àti agbára, bí RAD-140. Àwọn olùtà rò pé ara ń yọ ester náà kúrò, ó sì ń tú RAD-140 jáde; a kò wọn èyí rí. A kò fọwọ́ sí i fún ìlò kankan.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Àwọn olùlò ń retí ipa RAD-140 pẹ̀lú ìpele tó dúró ṣinṣin jù nínú ẹ̀jẹ̀. Kò sí ìwádìí tí a tẹ̀ jáde tí ó dán RAD-150 fúnra rẹ̀ wò. Bí ó bá ń tú RAD-140 jáde ní tòótọ́, ẹ̀rí náà jẹ́ ti RAD-140: ìfikún iṣan ara lára eku ńlá àti ọ̀bọ, àti ìdánwò kan ṣoṣo lára ènìyàn, lára àwọn obìnrin tí wọ́n ní jẹjẹrẹ ọmú, tí ó wọn èèmọ̀, kì í ṣe iṣan ara, tí ó sì sábà máa ń rí ìgbéga enzyme ẹ̀dọ̀.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìròyìn ẹnu — kò sí ìwádìí gidi
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 13 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 11 nínú ipa àìfẹ́ 13 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá. A kọ àwọn oògùn ìwé àṣẹ dókítà síbí kìkì fún dókítà láti pinnu lé lórí, lẹ́yìn àyẹ̀wò — wọ́n ní ipa àìfẹ́ tiwọn.
Ẹ ṣàyẹ̀wò họ́mọ̀nù ṣáájú àti lẹ́yìn; bí wọ́n bá dúró ní kékeré, ẹ rí dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist). Ìdánrawò líle pẹ̀lú oúnjẹ tí kò tó (RED-S) náà ń dín testosterone kù.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — LH, FSH àti testosterone ń fi hàn bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó àti bóyá ìṣẹ̀dá àdánidá ti padà bọ̀ sípò lẹ́yìn náà.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó, ó sì ń darí ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn náà, títí kan àyẹ̀wò agbára ìbímọ.
- Choriogonadotropin alfa (hCG àtọwọ́dá/recombinant) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ ní ọ̀nà tí a kò kọ sínú ìwé àṣẹ rẹ̀ (off-label) láti pa agbára ìbímọ mọ́ (ó ń jẹ́ kí kórópọ̀n máa ṣiṣẹ́); kì í tún ẹṣẹ́ pituitary bẹ̀rẹ̀. Ewu: estradiol tó ga sí i, gynecomastia. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Clomiphene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ọ̀pọ̀ jùlọ àwọn ọkùnrin ń bọ̀ sípò fúnra wọn láàárín oṣù díẹ̀, a kò sì tíì fi àǹfààní tí ó wà pẹ́ hàn. Àwọn ewu: ìyípadà ìríran, ìyípadà ìṣesí, ẹ̀jẹ̀ dídì tó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- hCG (human chorionic gonadotropin láti inú ìtọ̀) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ láti pa agbára ìbímọ mọ́ (lára ọkùnrin ó ń jẹ́ kí kórópọ̀n máa ṣiṣẹ́); kò tún pituitary bẹ̀rẹ̀, nítorí náà LH àdánidá ṣì gbọ́dọ̀ padà bọ̀ sípò. Àwọn ewu: estradiol tó ga sí i, gynecomastia. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Tamoxifen — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn tí a bá ti dá steroid dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; a kò tíì dán an wò fún èyí lẹ́yìn lílo steroid. Àwọn ewu: ẹ̀jẹ̀ dídì, ìyípadà ìríran. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Họ́mọ̀nù tí ń mú follicle ṣiṣẹ́ (follitropin, menotropin) — Dókítà agbára ìbímọ lè ronú nípa fífi í kún hCG nígbà tí àyẹ̀wò àtọ̀ àti FSH bá ṣì wà ní ìsàlẹ̀; kì í tún ẹṣẹ́ pituitary bẹ̀rẹ̀. Àwọn ewu: gynecomastia, ìrorẹ́. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Toremifene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró steroid, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ó gbé testosterone sókè lára àwọn ọkùnrin tí agbára ìbímọ wọn kò tó, ṣùgbọ́n a kò dán an wò rí lẹ́yìn steroid. Ewu: QT tó ń gùn sí i, ẹ̀jẹ̀ dídì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Ẹ yẹra fún pípa ọ̀pọ̀ steroid ìgbémì pọ̀; cardio déédéé, fiber tó ń yọ́ nínú omi (psyllium), ọ̀rá saturated àti ọtí díẹ̀; bí LDL/ApoB bá dúró ní gíga, dókítà lè ronú nípa statin. Omega-3 ń dín triglyceride nìkan kù.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (13)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú ApoB ń fi hàn bí HDL ti lọ sílẹ̀ tó àti bí LDL ti gòkè tó — àwọn ìyípadà tí ẹ kò lè fi ara mọ̀.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń túmọ̀ ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ àti ApoB, ó sì ń pinnu bóyá statin tàbí ìtọ́jú mìíràn yẹ.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń gbé triglyceride sókè; bí ó ṣe ń gbé HDL sókè díẹ̀ kò dín ewu ọkàn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń gbé HDL sókè díẹ̀, ó sì ń dín triglyceride kù; òun nìkan kò lè san àdánù HDL tí steroid ń fà padà.
- Berberine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí tí a fi wé placebo: LDL lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.5, triglyceride sì lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.4 mmol/L; HDL kò yípadà. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwádìí ló kéré; kò lè rọ́pò statin.
- Citrus bergamot — Àpapọ̀ àwọn ìwádìí kékeré fi LDL àti triglyceride tó lọ sílẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n ìdánilójú ẹ̀rí kéré sí kéré gan-an; kò lè rọ́pò statin.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ó ń dín triglyceride kù, ṣùgbọ́n kò tún HDL tí steroid mú lọ sílẹ̀ ṣe — ìpalára ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ tó ṣe pàtàkì jùlọ; àfikún oúnjẹ omega-3 tilẹ̀ lè gbé LDL sókè (IOC).
- Fiber èèpo psyllium — Ó ń dín LDL kù ní nǹkan bí 0.2–0.3 mmol/L (ní nǹkan bí 5–10%), àní pẹ̀lú statin tí dókítà kọ; kò ní ipa lórí HDL.
- Atorvastatin — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL tàbí ApoB bá ga láìlọ sílẹ̀; ó ń dín wọn kù gidigidi, ṣùgbọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL tí steroid ti dín kù sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn mìíràn, ní ṣọ̀wọ́n ìpalára iṣan ara tàbí ẹ̀dọ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Rosuvastatin — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL tàbí ApoB bá ga láìlọ sílẹ̀; ó ń dín wọn kù gidigidi, ṣùgbọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL tí steroid ti dín kù sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ní ṣọ̀wọ́n ìpalára iṣan ara tàbí ẹ̀dọ̀, ewu àtọ̀gbẹ tó ga díẹ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Ezetimibe — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL bá ṣì ga lórí statin tàbí tí ara kò bá gba statin; ó ń dín LDL kù níwọ̀nba, ṣùgbọ́n kò gbé HDL sókè. Ewu: ìgòkè enzyme ẹ̀dọ̀ tí ó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Pravastatin / pitavastatin (statin tí ìbáṣepọ̀ wọn kò pọ̀) — Dókítà lè ronú nípa wọn nígbà tí LDL bá ga tí ara kò sì gba àwọn statin mìíràn; wọ́n ń dín LDL kù níwọ̀nba, wọn kò sì fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ewu àtọ̀gbẹ tó ga díẹ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Icosapent ethyl (EPA tí dókítà ń kọ) — Ó ń dín triglyceride kù láìgbé LDL sókè, yàtọ̀ sí àwọn epo tí ó ní DHA, ṣùgbọ́n kò ṣe àtúnṣe HDL tí steroid ń dín kù, èyí tí ó jẹ́ ìpalára ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ pàtàkì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Kò sí ọtí tàbí ohun mìíràn tó ń ni ẹ̀dọ̀ lára, ẹ dín steroid ìgbémì àti àkópọ̀ wọn kù; ẹ ṣàyẹ̀wò enzyme ẹ̀dọ̀ (ìdánrawò líle náà ń gbé ALT àti AST sókè).
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (6)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ó ń mú ohun ńlá kan tó ń fi ẹrù kún ẹ̀dọ̀ kúrò nígbà lílò steroid ìgbémì àti àwọn oògùn mìíràn tó ń pa ẹ̀dọ̀ lára.
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — ALT, AST, GGT àti bilirubin ń fi ẹrù lórí ẹ̀dọ̀ hàn ní kùtùkùtù. Gbígbé ìwúwo gbé AST, ALT àti CK sókè fún ó kéré tán ọ̀sẹ̀ kan lára àwọn ọkùnrin tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ rẹ̀, nígbà tí GGT wà ní déédéé — èyí ń ṣèrànwọ́ láti mọ̀ bóyá láti iṣan ara ni tàbí láti ẹ̀dọ̀.
- Ademetionine (SAMe) — A ń lò ó fún cholestasis inú ẹ̀dọ̀ (intrahepatic) ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, ṣùgbọ́n àwọn ìwádìí kéré, wọn kò sì péye; a kò tíì dán an wò lára àwọn tí ń lo steroid. Dídá steroid ìgbémì náà dúró ló ṣe pàtàkì jùlọ.
- N-acetylcysteine (NAC) — Ó ń dá glutathione padà; a ti fi hàn pé ó ń ṣiṣẹ́ nínú májèlé paracetamol, ṣùgbọ́n a kò tíì dán an wò nínú ìpalára ẹ̀dọ̀ tí steroid ń fà.
- TUDCA (tauroursodeoxycholic acid) — Ó ń mú ìṣàn òróòro dára sí i nínú àìsàn cholestatic; nínú cholestasis láti steroid, ìròyìn aláìsàn kọ̀ọ̀kan nìkan ló wà, pẹ̀lú ìkùnà nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó le. Dídá steroid ìgbémì náà dúró ló ṣe pàtàkì jùlọ.
- Ursodeoxycholic acid (UDCA) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ láti mú ìṣàn bile (òróòro) sunwọ̀n sí i; nínú cholestasis látàrí steroid, a kò tíì fìdí àǹfààní rẹ̀ múlẹ̀, àwọn ọ̀ràn tó le kò sì dáhùn sí i ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Dídá steroid ìgbémì dúró ló kọ́kọ́ yẹ. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Ẹ mu omi tó tó, púpọ̀ sí i nínú ooru; ẹ ṣàkóso ìfúnpá; ẹ yẹra fún lílo oògùn ìrora (NSAID) déédéé, àti èyíkéyìí nínú wọn nígbà ìdíje gígùn tàbí nínú ooru; ẹ má ṣe gé ìwúwo nípa gbígbẹ omi ara.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (6)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi tó tó ń dín ẹrù tí ìdánrawò líle àti ooru ń dì lé kíndìnrín lórí kù; àìtó omi ara pẹ̀lú NSAID jẹ́ ohun tí a mọ̀ dáadáa pé ó ń fa ìpalára kíndìnrín òjijì (acute kidney injury).
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Creatinine máa ń ga pẹ̀lú iṣan ara púpọ̀, creatine àti ìdánrawò líle, àwọn ìlànà ìṣírò eGFR déédéé sì ń ṣini lọ́nà lára àwọn eléré ìdárayá; ẹ fi wé àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀ tiyín fúnra yín, kí ẹ sì fi cystatin C àti àyẹ̀wò ìtọ̀ kún un.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣèwádìí protein nínú ìtọ̀ tàbí iṣẹ́ kíndìnrín tó ń dínkù, ó sì lè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú tí ń mú ìpalára kíndìnrín lọ́ra.
- ACE inhibitor (ramipril, perindopril, lisinopril) — Wọ́n lè dín protein nínú ìtọ̀ kù, kí wọ́n sì mú kí àìsàn kíndìnrín lọ́ra láti burú sí i. Ṣùgbọ́n àìtó omi ara (gígé ìwúwo ara kíákíá, ooru, eré ìfaradà gígùn-jù/ultra-endurance), oògùn amúnitọ̀ tàbí NSAID bí ibuprofen lè fa ìpalára kíndìnrín òjijì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Losartan / valsartan (angiotensin receptor blocker) — Wọ́n lè dín protein nínú ìtọ̀ kù. Ṣùgbọ́n àìtó omi ara (gígé ìwúwo ara kíákíá, ooru, eré ìfaradà gígùn-jù/ultra-endurance), oògùn amúnitọ̀ tàbí NSAID bí ibuprofen lè fa ìpalára kíndìnrín òjijì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Telmisartan — Ó lè dín protein tí ń jò sínú ìtọ̀ kù. Ṣùgbọ́n pẹ̀lú àìtó omi ara (ooru, gígé ìwúwo), oògùn amúnitọ̀ tàbí NSAID (ibuprofen àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ), ó lè fa ìpalára kíndìnrín òjijì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Cardio déédéé, ìṣàkóso ìfúnpá, echocardiogram gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà lọ́dọọdún, tí dókítà ọkàn tó mọ ọkàn eléré ìdárayá bá ka.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (9)
- Àyẹ̀wò ọkàn: ECG àti echocardiogram — Echocardiography ń fi ògiri ọkàn tó ń nípọn àti agbára fífa ẹ̀jẹ̀ tó ń dínkù hàn ní kùtùkùtù, nígbà tí dídá AAS dúró àti títọ́jú ìfúnpá ṣì lè ṣèrànwọ́.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ní kí a ṣe ECG àti echocardiography, ó sì ń tọ́jú ìyípadà ọkàn ní ìbẹ̀rẹ̀.
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Kíkápá ìfúnpá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà pàtàkì láti dín bí ògiri ọkàn ṣe ń nípọn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń ṣàtìlẹ́yìn iṣẹ́ ọkàn àti iṣan ẹ̀jẹ̀, ṣùgbọ́n kò yí ọkàn tó ti nípọn tàbí tó ti rẹ̀wẹ̀sì nítorí steroid padà.
- ACE inhibitor (ramipril, perindopril, lisinopril) — Ìtọ́jú déédéé fún àìlágbára ọkàn (heart failure); wọ́n ń dín ògiri ọkàn tó ti nípọn kù nínú ìfúnpá gíga. Echocardiogram ń ṣèrànwọ́ láti ya ọkàn eléré ìdárayá (athlete's heart) sọ́tọ̀ kúrò lára ìnípọn ọkàn látàrí ìfúnpá gíga tàbí steroid; ewu steroid ṣì wà. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Bisoprolol — Nínú àìlágbára ọkàn (heart failure) tí ọkàn kò ti lè fa ẹ̀jẹ̀ dáadáa, ó dín ikú kù nínú àwọn ìdánwò; àwọn dókítà ń fi kún ìtọ́jú déédéé. A kò tíì ṣe ìwádìí rẹ̀ lára àwọn tí ń lo steroid; ewu tí steroid ń mú wá bá ọkàn ṣì wà. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Carvedilol — Dókítà lè fi í kún ìtọ́jú nígbà tí àyẹ̀wò bá fi hàn pé ọkàn kò fa ẹ̀jẹ̀ dáadáa; nínú àìlágbára ọkàn (heart failure), ó dín ikú kù. A kò tíì ṣe ìwádìí rẹ̀ lára àwọn tí ń lo steroid, kò sì yí ìpalára tí steroid ti ṣe padà. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Losartan / valsartan (angiotensin receptor blocker) — Wọ́n ń dín ògiri ọkàn tó ti nípọn kù nínú ìfúnpá gíga, ó kéré tán ní ìwọ̀n kan náà bí àwọn oògùn ìfúnpá mìíràn. Echocardiogram ń ṣèrànwọ́ láti ya ọkàn eléré ìdárayá (athlete's heart) sọ́tọ̀ kúrò lára ìnípọn ọkàn látàrí ìfúnpá gíga tàbí steroid; ewu steroid ṣì wà. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Telmisartan — Nínú ìfúnpá gíga, ARB ń sún ògiri ọkàn tó ti nípọn kì, ó kéré tán dáadáa tó àwọn oògùn ìfúnpá mìíràn. A kò tíì ṣe ìwádìí rẹ̀ lára àwọn tí ń lo steroid; ewu tí steroid ń mú wá bá ọkàn ṣì wà. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Ohun tí a kò mọ̀ kò ṣeé dín kù, a lè yẹra fún un nìkan; ẹ sọ ohun tí ẹ ti lò fún dókítà yín.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ kúrò lọ́wọ́ kòkòrò (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF) ń dín ewu àyẹ̀wò doping tí ó fi èròjà èèwọ̀ hàn kù, ṣùgbọ́n kò mú un kúrò.
Ẹ wá ohun tó fà á nípasẹ̀ àyẹ̀wò (estradiol, prolactin, testosterone) dípò kí ẹ máa fojú dá a.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń wá ohun tó ń fa ìfẹ́ ìbálòpọ̀ tó dínkù tàbí ìṣòro okó dídìde dípò kí ó kàn bò ó mọ́lẹ̀.
Ẹ dá dúró ní ìyípadà ohùn àkọ́kọ́ kí ẹ sì rí dókítà — dídá dúró ní kùtùkùtù ṣe pàtàkì.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìwé àlàyé àwọn steroid sọ pé kí a dá a dúró ní àmì fẹ́ẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ (ohùn tó há, irun ní ojú, idó tó ń tóbi sí i) láti dènà ìyípadà títí láé; àyẹ̀wò ń rí wọn ní kùtùkùtù ṣùgbọ́n kò mú lílò láìléwu.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ń fòpin sí lílo aromatase inhibitor ní ìfojúdá — oògùn tí dókítà ń kọ, tí ó lè ti estrogen lọ sílẹ̀ jù, kí ó sì pa oríkèé, ìfẹ́ ìbálòpọ̀, ìṣesí àti ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ lára.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí àti àwọn oògùn mìíràn tí a ń lò lórí steroid ló ṣàlàyé ọ̀pọ̀ nínú ìsopọ̀ tó wà láàárín lílo steroid àti ìwà ipá.
- Àṣà oorun tó dára — Oorun tó tó ń dín ìbínú kíákíá kù, ó sì ń mú ìkóra-ẹni-níjàánu dára sí i.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun, aṣọ ìnura àti aṣọ ìdánrawò di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Minoxidil (tí a ń fi pa ara) — Ó ń dín bí irun ṣe ń tínrín kù, ó sì ń mú kí irun díẹ̀ tún hù; awọ orí yíyún àti irun jíjá fún ìgbà díẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ wọ́pọ̀, irun ojú tí a kò fẹ́ ṣeé ṣe. Ohun tí a jèrè ń pòórá nígbà tí a bá dá a dúró.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà eré ìdárayá fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Nílé
- Ìfúnpá nílé: ìgbà 2–3 lọ́sẹ̀ ní àárọ̀, ẹ kọ ọ́ sílẹ̀
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ìrora tàbí ìwúwo nínú àyà, dídákú tàbí ó-fẹ́rẹ̀-dákú nígbà ìsapá, èémí kíkúrú pẹ̀lú ìsapá díẹ̀, kókósẹ̀ wíwú — ẹ dá ìdánrawò dúró, kí ẹ sì wá ìtọ́jú kíákíá; wíwó lulẹ̀ — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
- Awọ ara tàbí ojú aláwọ̀ ìyeyè, ìtọ̀ dúdú, ìgbẹ́ tó ṣá àwọ̀, ara yíyún gidigidi, ìrora lábẹ́ egungun ìhà ọ̀tún — ẹ rí dókítà ní báyìí; ìrora ikùn líle òjijì pẹ̀lú òòyì tàbí dídákú — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà (pàápàá pẹ̀lú ìrora iṣan ara líle lẹ́yìn ìdánrawò líle), wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
- Ohùn tó ń wúwo sí i, irun tuntun lójú, idó tó ń tóbi sí i — ẹ dá dúró kí ẹ sì rí dókítà: àwọn ìyípadà lè wà títí láé. (obìnrin)
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
A kò ṣèwádìí rẹ̀ rí lára obìnrin. Bí ó bá ń ṣiṣẹ́ bí RAD-140, tí ó jẹ́ androgen tó hàn kedere lára obìnrin, ohùn tó ń wúwo sí i, idó tó ń tóbi sí i àti irun ara jẹ́ ewu gidi, wọ́n sì lè wà títí láé.
Àròsọ àti òtítọ́
“RAD-150 jẹ́ ẹ̀dà RAD-140 tí ó fẹ́ẹ́rẹ́ jù, tí ó sì láàbò jù.”
A kò ṣèwádìí RAD-150 fúnra rẹ̀ rí. Bí ó bá ń yípadà sí RAD-140 nínú ara, bí àwọn olùtà ti sọ, ó ní àwọn ewu RAD-140: ìpalára ẹ̀dọ̀, HDL tó wó lulẹ̀ àti ìdẹ́kun testosterone.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀