Ursodeoxycholic acid (UDCA)
Ursodiol, Ursofalk, Ursosan, Urso Forte, Actigall
Àwọn ìrísí: Kápúsù, oògùn kóró àti omi oògùn ìgbémì (suspension). TUDCA, tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ, ni irú rẹ̀ tí a so mọ́ taurine, ó sì ní káàdì tirẹ̀.
Ásíìdì òróòro (bile acid) àdánidá tí ń yọ́ nínú omi, tí a ń lò gẹ́gẹ́ bí oògùn: ó ń lé àwọn ásíìdì òróòro tó léwu jù kúrò, ó sì ń mú kí òróòro ṣàn dáadáa sí i. Oògùn tí dókítà ń kọ fún òkúta àpò òróòro àti àìsàn ẹ̀dọ̀ cholestatic.
Ipò lábẹ́ òfin: Ó sábà máa ń jẹ́ oògùn tí dókítà ń kọ; ipò rẹ̀ yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè. Kò sí lórí Àkójọ Èèwọ̀ WADA.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Àwọn dókítà ẹ̀dọ̀ lè fi í kún ìtọ́jú gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú àtìlẹ́yìn nínú ìpalára ẹ̀dọ̀ cholestatic láti ọ̀dọ̀ steroid ìgbémì 17α-alkylated (awọ ara àti ojú aláwọ̀ ìyeyè — jaundice, ara yíyún). Nínú ìṣègùn: primary biliary cholangitis, yíyọ́ àwọn òkúta àpò òróòro kan àti dídènà wọn nígbà ìdínkù ìwúwo kíákíá nínú ìsanra jù (obesity).
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Nínú primary biliary cholangitis (àìsàn ọ̀nà òróòro inú ẹ̀dọ̀), ìdánwò ọdún 2 tí a fi placebo ṣe àfiwé dín ìkùnà ìtọ́jú kù ní nǹkan bí ìdajì (23% ní ìfiwéra pẹ̀lú 47%). Nínú ìpalára ẹ̀dọ̀ látàrí steroid, ìròyìn aláìsàn kọ̀ọ̀kan nìkan ló wà: nínú àtúnyẹ̀wò ọ̀ràn 52, ó jẹ́ ọ̀kan lára ọ̀pọ̀ ìtọ́jú, nínú àtúnyẹ̀wò ìwádìí lẹ́sẹẹsẹ (systematic review) kan, ọ̀ràn steroid 2 péré nínú 6 ló sì sàn sí i lórí rẹ̀. Àwọn ìlànà ìtọ́jú àgbáyé kò gbani nímọ̀ràn rẹ̀ fún ìpalára ẹ̀dọ̀ tí oògùn fà.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 2 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta òróòro/gallstones), ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 tí dókítà kọ nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — Ó lè dín ìwúwo inú àti afẹ́fẹ́ inú kù lẹ́yìn oúnjẹ; ó lè fa inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù (a ti ròyìn anaphylaxis) tàbí ní ìbẹ̀rẹ̀ pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Minoxidil (tí a ń fi pa ara) — Ó ń dín bí irun ṣe ń tínrín kù, ó sì ń mú kí irun díẹ̀ tún hù; awọ orí yíyún àti irun jíjá fún ìgbà díẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ wọ́pọ̀, irun ojú tí a kò fẹ́ ṣeé ṣe. Ohun tí a jèrè ń pòórá nígbà tí a bá dá a dúró.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Fún obìnrin
Ìsọfúnni tí a tẹ̀ jáde, èyí tó pọ̀ jù nínú rẹ̀ jẹ́ láti ìgbà tó kẹ́yìn oyún, kò fi ewu àbùkù ìbí hàn; ó wà nínú wàrà ọmú lọ́nà àdánidá. Nígbà oyún, lábẹ́ dókítà nìkan.
Àròsọ àti òtítọ́
“Ursosan pẹ̀lú steroid ìgbémì ń pa ẹ̀dọ̀ mọ́ láìléwu.”
Rárá. Kò sí ìdánwò ìdènà kankan lára àwọn olùlò steroid, àwọn ìlànà ìtọ́jú kò gbani nímọ̀ràn rẹ̀ fún ìpalára ẹ̀dọ̀ tí oògùn fà, nínú àwọn ọ̀ràn steroid tí a ròyìn, kò sì ṣiṣẹ́ ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Awọ ara àti ojú aláwọ̀ ìyeyè (jaundice) tàbí ara yíyún nílò dókítà.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀