BIOHACKPHARMStack Analyzer

Epoetin (erythropoietin tí a ṣe ní lábù, EPO)

Epoetin (recombinant erythropoietin, EPO) · Epoetin alfa, Epoetin beta, Epoetin zeta, Epoetin theta, rHuEPO, Epogen, Procrit, Eprex

Àwọn ìrísí: Họ́mọ̀nù kan náà láti ọ̀dọ̀ olùṣe ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀: epoetin alfa (Epogen, Procrit, Eprex/Erypo), beta (NeoRecormon, Recormon), theta (Eporatio), zeta àti biosimilar (ẹ̀dà tó jọra) bí Binocrit, Retacrit àti Silapo. Àwọn ọ̀nà tó ń pẹ́ lára ní káàdì tiwọn.

EPO àti èròjà tí ń mú ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí iPẹ̀lú ìwé àṣẹ dókítà nìkanWADA S2 · èèwọ̀Ẹ̀rí: oògùn tí a fọwọ́ síEwu tó ga jùlọ

Ẹ̀dà tí a ṣe ní lábù ti họ́mọ̀nù kíndìnrín tí ń darí ìṣẹ̀dá sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa. Oògùn fún àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia) nínú àrùn kíndìnrín àti nígbà chemotherapy, àti oògùn doping ìfaradà tí ó lókìkí jùlọ.

Ipò lábẹ́ òfin: Oògùn tí dókítà ń kọ fún àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia); kì í ṣe èròjà tí òfin ń ṣàkóso ní Amẹ́ríkà, òfin yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè. Èèwọ̀ nínú eré ìdárayá nígbà gbogbo (WADA S2.1.1).

Ohun tó ń fúnni

Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.

Ìlò rẹ̀

Nínú ìṣègùn: àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia) láti inú àrùn kíndìnrín onígbà pípẹ́, chemotherapy jẹjẹrẹ tàbí ìtọ́jú HIV, àti láti dín ìfàjẹ̀sínilára (transfusion) kù nígbà àwọn iṣẹ́ abẹ kan. Nínú eré ìdárayá: sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa àti hemoglobin tó pọ̀ sí i láti gbé oxygen púpọ̀ sí i nínú gígun kẹ̀kẹ́, eré sísá àti skì. Kò sí ọ̀nà tí ó láàbò láti lò ó lára ẹni tí ara rẹ̀ le.

Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn

A ń lò ó fún ìfaradà. Nínú ìwádìí kékeré kan lára àwọn ọkùnrin tí kò ṣe ìdánrawò, VO2max pọ̀ sí i ní nǹkan bí 12%, àkókò títí dé àárẹ̀ pátápátá sì pọ̀ sí i ní nǹkan bí 54%. Nínú ìdánwò tí a fi placebo ṣe àfiwé lára àwọn agun-kẹ̀kẹ́ (cyclist) tí a ti kọ́ dáadáa, hemoglobin àti VO2max ní lábù ga ju ti placebo lọ ní òpin (VO2max ní nǹkan bí 5%), ṣùgbọ́n àyẹ̀wò ìsapá ìṣẹ́jú 45 àti eré-ìje gígun òkè Mont Ventoux kò fi ìyàtọ̀ kankan hàn.

Àwọn ipa

Ìfaradà

Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe

Pẹ̀lú èròjà ewu tó ga jùlọ, díẹ̀ nínú ìwọ̀nyí lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé; kò sí ìwọ̀n oògùn, àyẹ̀wò tàbí àmì kùtùkùtù tó lè mú un láìléwu. Nísàlẹ̀ — bí ewu kọ̀ọ̀kan ṣe rí; àwọn àmì tó nílò ìrànlọ́wọ́ kíákíá wà ní apá 04.

Ipa àìfẹ́ 7 tó ṣeé ṣe

ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tó
Gíga
Ẹ̀jẹ̀ tó nípọn (hematocrit) / ewu ẹ̀jẹ̀ dídì
Ẹ̀jẹ̀ tó nípọn sí i ń gbé ewu ẹ̀jẹ̀ dídì, stroke (ẹ̀gbà) àti àrùn ọkàn òjijì sókè; agun-kẹ̀kẹ́ kan tó ń lo EPO ní ẹ̀jẹ̀ dídì nínú àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ (vein) ọpọlọ. Kò sí ìgbésẹ̀ tó lè mú lílò rẹ̀ lára ẹni tí ara rẹ̀ le láìléwu.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; nígbà míì ẹ̀fọ́rí, ojú pípọ́n, ara yíyún lẹ́yìn ìwẹ̀ omi gbígbóná.
wọ́pọ̀
Gíga
Ẹrù lórí ọkàn / iṣan ọkàn tó ń nípọn
Lára àwọn aláìsàn kíndìnrín, lílépa hemoglobin tó ga sí i yọrí sí ikú, àrùn ọkàn òjijì (heart attack), àìlágbára ọkàn (heart failure) àti stroke (ẹ̀gbà) tó pọ̀ sí i; a kò tíì rí àfojúsùn tàbí ìwọ̀n oògùn kankan tí kò ní ewu yìí.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Èémí kíkúrú nígbà iṣẹ́ agbára, ìfaradà tó dínkù, ọkàn tó ń lù kíkan.
ṣeé ṣe
Gíga díẹ̀
Ìfúnpá tó ga sí i
Nǹkan bí ìdámẹ́rin àwọn aláìsàn dialysis nílò oògùn ìfúnpá tuntun tàbí púpọ̀ sí i; a ti ròyìn hypertensive encephalopathy (ìpalára ọpọlọ láti ìfúnpá gíga) àti gìrì, àti ìfúnpá gíga tó le lẹ́yìn lílò ju ìwọ̀n lọ.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; nígbà míì ẹ̀fọ́rí, ojú pípọ́n, ẹ̀jẹ̀ imú — ẹ̀rọ ìwọ̀n ìfúnpá ilé ló ń fi í hàn.
ṣeé ṣe
Gíga díẹ̀
Ewu ọjà láti ọjà òkùnkùn (ayédèrú, èérí)
Nígbà tí a bá rà á ní ibòmíràn yàtọ̀ sí ilé ìtajà oògùn (pharmacy), a kò lè ṣàyẹ̀wò bóyá oògùn protein yìí jẹ́ ojúlówó, agbára rẹ̀, bí a ṣe tọ́jú rẹ̀ àti bóyá kò ní kòkòrò àrùn (sterile).
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ipa tí a kò retí, ìrora tàbí àkóràn, ipa tó lágbára jù tàbí tó rẹlẹ̀ ju bí a ti retí lọ.
ṣeé ṣe
Alábọ́dé
Ààbò ìgbà pípẹ́ tí a kò mọ̀ (ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn)
A kò tíì ṣèwádìí ìpalára rẹ̀ dáadáa lára eléré ìdárayá tí ara wọn le. Ní ṣọ̀wọ́n, àwọn antibody tí ń bá EPO jà máa ń pa ìṣẹ̀dá sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa ti ara fúnra rẹ̀ (pure red-cell aplasia).
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Kò sí nǹkan láti kíyèsí — ewu náà ni ohun tí a kò tíì mọ̀.
ṣeé ṣe
Alábọ́dé
Ìdàgbà ẹ̀yà ara tí kò bójú mu (ewu jẹjẹrẹ ní àbá ìmọ̀)
Lára àwọn aláìsàn oríṣiríṣi jẹjẹrẹ, àwọn ESA dín ìwàláàyè kù tàbí mú kí èèmọ̀ (tumor) dàgbà kíákíá; a kò mọ̀ bóyá èyí kan àwọn tí ara wọn le.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Kò sí àmì tààrà — kókó ọ̀rọ̀ ni láti má ṣe mú kí ìdàgbà tó ti wà tẹ́lẹ̀ máa dàgbà sí i.
ṣọ̀wọ́n
Kékeré
Ìrora abẹ́rẹ́, àkóràn, ikọ́ epo
Ìrora, pípọ́n àti ìyúnra níbi tí a ti gún abẹ́rẹ́; irinṣẹ́ tí a jọ ń lò tàbí tí kò mọ́ kúrò lọ́wọ́ kòkòrò (sterile) ní ewu àkóràn.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìrora, kókó; ikọ́ kúkúrú lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn abẹ́rẹ́.
ṣeé ṣe

Bí a ṣe lè dín ewu kù

Ewu tó ga jùlọ

Ewu tó ga jùlọ. Kò sí ìgbésẹ̀ kankan tó lè mú lílo èròjà yìí fún eré ìdárayá láìléwu: àbájáde tó burú jáì, títí kan èyí tó lè gba ẹ̀mí, ṣeé ṣe. Ọ̀nà kan ṣoṣo tó dájú láti yẹra fún àwọn ewu wọ̀nyí ni láti má lò ó.

Bí dókítà bá kọ oògùn yìí fún yín fún ìtọ́jú, ẹ má ṣe dá lílò rẹ̀ dúró fúnra yín — ẹ bá dókítà yín sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.

Àwọn àmì ìkìlọ̀ tó nílò ìrànlọ́wọ́ kíákíá wà ní apá 04.

Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀

Fún èròjà ewu tó ga jùlọ, kò sí ètò àyẹ̀wò.

Kò sí ètò àyẹ̀wò tó lè mú èròjà yìí láìléwu, nítorí náà kò sí ètò àyẹ̀wò níbí. Bí ẹnì kan bá ti lò ó tẹ́lẹ̀, ẹ ṣọ́ àwọn àmì ìkìlọ̀ kíákíá tó wà lójú-ìwé yìí kí ẹ sì rí dókítà — ẹ sọ ohun tí a lò gan-an fún un.

Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí

  • Wíwú, ìrora tàbí pípọ́n ní ẹsẹ̀ kan; èémí kíkúrú òjijì tàbí ìrora àyà; àìlágbára tàbí kíkú ara òjijì ní ẹ̀gbẹ́ kan, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ tàbí láti ríran — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
  • Ìrora tàbí ìwúwo nínú àyà, èémí kíkúrú pẹ̀lú iṣẹ́ díẹ̀, kókósẹ̀ wíwú, dídákú — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
  • Ẹ̀fọ́rí líle òjijì, ìyípadà ìríran, kíkú ara tàbí àìlágbára ní ẹ̀gbẹ́ kan ara, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
  • Kókó tuntun (títí kan ní ọrùn), ìṣòro láti gbé mì tàbí ohùn híhá tí kò lọ, àdánù ìwúwo tí a kò mọ ìdí rẹ̀, tàbí ẹ̀jẹ̀ nínú ìgbẹ́ tàbí ìtọ̀ — ẹ rí dókítà láìjáfara.

Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.

Fún obìnrin

Ìsọfúnni lórí oyún kò pọ̀; lára eku ńlá, ìpalára sí ọmọ inú ṣẹlẹ̀ ní ìwọ̀n tó súnmọ́ ti ìtọ́jú. Ìgò oní-ìwọ̀n-púpọ̀ (multi-dose vials) ní benzyl alcohol, a kò sì gbọdọ̀ lò wọ́n nígbà oyún àti fífún ọmọ lọ́mú.

Àròsọ àti òtítọ́

Àròsọ

“EPO ń ṣe ìdánilójú àǹfààní ńlá nínú eré-ìje ìfaradà.”

Òtítọ́

Nínú ìdánwò tí a fi placebo ṣe àfiwé lára àwọn agun-kẹ̀kẹ́ tí a ti kọ́ dáadáa, VO2max ní lábù ga ju ti placebo lọ ní òpin, ṣùgbọ́n àkókò eré-ìje gígun òkè Mont Ventoux kò yàtọ̀, nígbà tí ewu ẹ̀jẹ̀ dídì àti stroke (ẹ̀gbà) jẹ́ òótọ́.

Àwọn àkópọ̀

Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.

Àwọn orísun

FDA: Epogen/Procrit (epoetin alfa) prescribing information (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Heuberger et al., Lancet Haematol 2017: EPO raised lab VO2max but not race performance in trained cyclists (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Singh et al., N Engl J Med 2006: higher hemoglobin target with epoetin alfa increased death and cardiovascular events (CHOIR) (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)