Formestane (4-hydroxyandrostenedione)
CGP-32349, Lentaron, 4-OHA, 4-OH-androstenedione
Àwọn ìrísí: Nígbà kan rí, abẹ́rẹ́ depot fún jẹjẹrẹ ọmú (Lentaron); nínú eré ìdárayá, ọ̀rá ìpara àti kápúsù tí kò sí lábẹ́ àkóso.
Aromatase inhibitor oní-steroid (steroidal) tí ń ba enzyme náà jẹ́ títí láé. Ó jẹ́ abẹ́rẹ́ jẹjẹrẹ ọmú nígbà kan rí tí ó la ọ̀nà fún àwọn inhibitor ìgbémì ti òde òní; nínú eré ìdárayá, a ń tà á gẹ́gẹ́ bí ọ̀rá ìpara tí kò sí lábẹ́ àkóso.
Ipò lábẹ́ òfin: Kì í ṣe oògùn tí a fọwọ́ sí ní ọ̀pọ̀ jùlọ orílẹ̀-èdè; a ń tà á nínú ọ̀rá ìpara àti àfikún oúnjẹ tí kò sí lábẹ́ àkóso, ipò rẹ̀ lábẹ́ òfin yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè; èèwọ̀ nínú eré ìdárayá nígbà gbogbo (WADA S4.1).
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Òun ni aromatase inhibitor àkọ́kọ́ tí ó yan aromatase nìkan (selective) tí ó dé ọjà, tí a ń fún ní abẹ́rẹ́ fún jẹjẹrẹ ọmú tó ti tàn kálẹ̀ lẹ́yìn menopause, a sì yọ ọ́ kúrò ní ọjà lẹ́yìn náà. Nínú eré ìdárayá, àwọn tó ń lo steroid ń fi ọ̀rá ìpara rẹ̀ pa ara tàbí ń gbé kápúsù rẹ̀ mì láti dín estrogen tí àwọn steroid tó ń yí padà sí estrogen (aromatizing) ń fà kù; àwọn ọjà wọ̀nyí kì í ṣe oògùn tí a fọwọ́ sí.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Lára àwọn obìnrin tí ó ti kọjá menopause (ìdáwọ́dúró nǹkan oṣù) tí wọ́n ní jẹjẹrẹ ọmú, abẹ́rẹ́ rẹ̀ dín estradiol kù, ó sì ṣiṣẹ́ ní nǹkan bí tamoxifen. Lára àwọn ọkùnrin, àti fún ọ̀rá ìpara tàbí kápúsù, kò sí ìwádìí lórí ipa tàbí ààbò: ìsọfúnni lára ènìyàn wá láti inú iṣẹ́ ìdènà doping, bí fífi pa awọ ara lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo lára olùyọ̀ǹda 6 láti tọpa bí ó ṣe ń fọ́ nínú ara. Nínú àyẹ̀wò lábù, òun àti àwọn metabolite rẹ̀ (èròjà tí ó ń yí padà sí nínú ara) mélòó kan ṣiṣẹ́ bí androgen.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 5 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 3 nínú ipa àìfẹ́ 5 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ohun tí a kò mọ̀ kò ṣeé dín kù, a lè yẹra fún un nìkan; ẹ sọ ohun tí ẹ ti lò fún dókítà yín.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Ẹ yẹra fún ṣíṣàkóso estrogen láìmọ ìwọ̀n rẹ̀; ẹ ṣàtúnṣe kìkì ní ìbámu pẹ̀lú àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀, pẹ̀lú dókítà.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ń fòpin sí lílo aromatase inhibitor ní ìfojúdá — oògùn tí dókítà ń kọ, tí ó lè ti estrogen lọ sílẹ̀ jù, kí ó sì pa oríkèé, ìfẹ́ ìbálòpọ̀, ìṣesí àti ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ lára.
Ẹ dá dúró ní ìyípadà ohùn àkọ́kọ́ kí ẹ sì rí dókítà — dídá dúró ní kùtùkùtù ṣe pàtàkì.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìwé ìtọ́ni àwọn steroid sọ pé kí a dá a dúró ní àmì fẹ́ẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ (ohùn tó há, irun ní ojú, idó tó ń tóbi sí i) láti dènà ìyípadà títí láé; àyẹ̀wò ń rí wọn ní kùtùkùtù ṣùgbọ́n kò mú lílò láìléwu.
Ìtọ́jú awọ ara pẹ̀lú ìrọ̀rùn, fífọ ara lẹ́yìn ìdánrawò, dókítà awọ ara bí ó bá ń tàn kálẹ̀.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun àti aṣọ di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ohùn tó ń wúwo sí i, irun tuntun lójú, idó tó ń tóbi sí i — ẹ dá dúró kí ẹ sì rí dókítà: àwọn ìyípadà lè wà títí láé. (obìnrin)
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Ṣáájú menopause, àwọn ẹyin obìnrin (ovaries) máa ń dáhùn sí aromatase inhibitor nípa ṣíṣe họ́mọ̀nù púpọ̀ sí i, nítorí náà ipa rẹ̀ kò ṣeé sọ tẹ́lẹ̀; iṣẹ́ androgen rẹ̀ nínú àyẹ̀wò lábù jẹ́ ìdààmú mìíràn.
Àròsọ àti òtítọ́
“Formestane jẹ́ àdánidá nítorí pé ara ń ṣe é, nítorí náà ọ̀rá ìpara rẹ̀ kò léwu.”
Ara lè ṣe díẹ̀ díẹ̀ rẹ̀ (traces), ìdí nìyí tí àwọn ilé-ìwádìí ìdènà doping fi ń lo àyẹ̀wò isotope, ṣùgbọ́n àwọn ọjà wọ̀nyí ń fúnni ní oògùn jẹjẹrẹ ọmú tí a ti yọ kúrò ní ọjà ní ìwọ̀n tí a kò mọ̀. A fìdí àwọn àyẹ̀wò tí ó fi lílò rẹ̀ hàn múlẹ̀ ní Ìdíje Olympics Rio 2016.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀