Calcium
Calcium carbonate, Calcium citrate, Calcium gluconate, Calcium lactate, Caltrate, Calcium + vitamin D, Calcium-D3 Nycomed, Calcium Sandoz
Àwọn ìrísí: Iyọ̀: carbonate, citrate, gluconate, lactate; a sábà máa ń tà á pa pọ̀ mọ́ vitamin D.
Ohun alumọ́ọ́nì (mineral) pàtàkì fún egungun, ìsúnkì iṣan ara àti iṣan ìmọ̀lára. Bí a bá lò wọ́n ní àkókò kan náà, àfikún calcium ń dín bí ara ṣe ń gba iron àti levothyroxine kù.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á fàlàlà gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ; iyọ̀ calcium tún jẹ́ oògùn tí a fún ní àṣẹ fún àìtó rẹ̀ àti fún osteoporosis; kì í ṣe èèwọ̀ nínú eré ìdárayá.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó láti kún àìtó rẹ̀ nínú oúnjẹ àti láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ìlera egungun, pàápàá láàárín àwọn eléré ìdárayá tí kì í jẹ oúnjẹ wàrà, tí wọn kò jẹun tó tàbí tí nǹkan oṣù wọn ti dúró; IOC (Ìgbìmọ̀ Òlímpíìkì Àgbáyé) kà á mọ́ àwọn èròjà oúnjẹ tí àwọn eléré ìdárayá lè nílò. Kì í kọ́ iṣan ara tàbí agbára, kì í sì í ṣe àfikún déédéé sí steroid.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Lára àwọn obìnrin 5,201 tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ iṣẹ́ ọmọ ogun ojú omi (navy recruits), calcium pẹ̀lú vitamin D dín egungun ṣíṣẹ́ látàrí àṣelò (stress fracture) kù ní nǹkan bí 20% nígbà ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìpìlẹ̀. Lára àwọn àgbàlagbà tí ọjọ́ orí wọn ju 50 lọ, àtúnyẹ̀wò kan nínú BMJ ka ẹ̀rí pé àfikún calcium ń dènà egungun ṣíṣẹ́ sí aláìlágbára àti aláìdúróṣinṣin, kò sì sí ipa kankan nínú àwọn ìwádìí tí ewu ìṣègbè (bias) wọn kéré jùlọ. A kò mọ ipa kankan lórí iṣan ara tàbí agbára.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 2 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ẹ mu omi tó tó, ẹ ṣàkóso ìfúnpá, ẹ yẹra fún lílo oògùn apàrora déédéé (NSAID).
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi tó tó ń dín ẹrù tí ìdánrawò líle àti ooru ń dì lé kíndìnrín lórí kù; àìtó omi ara pẹ̀lú NSAID jẹ́ ohun tí a mọ̀ dáadáa pé ó ń fa ìpalára kíndìnrín òjijì (acute kidney injury).
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Èsì creatinine máa ń ga lára àwọn tó ní iṣan ara púpọ̀ àti nígbà lílo creatine; cystatin C àti àyẹ̀wò ìtọ̀ ń fúnni ní àwòrán tó péye jù nípa kíndìnrín.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣèwádìí protein nínú ìtọ̀ tàbí iṣẹ́ kíndìnrín tó ń dínkù, ó sì lè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú tí ń mú ìpalára kíndìnrín lọ́ra.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta òróòro/gallstones), ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 tí dókítà kọ nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — Ó lè dín ìwúwo inú àti afẹ́fẹ́ inú kù lẹ́yìn oúnjẹ; ó lè fa inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù (a ti ròyìn anaphylaxis) tàbí ní ìbẹ̀rẹ̀ pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà, wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Àwọn eléré ìdárayá obìnrin tí wọn kò jẹun tó tàbí tí nǹkan oṣù wọn ti dúró wà nínú ewu tó ga jù fún ìlera egungun tí kò dára; IOC (Ìgbìmọ̀ Òlímpíìkì Àgbáyé) dárúkọ calcium pẹ̀lú vitamin D fún ẹgbẹ́ yìí.
Àròsọ àti òtítọ́
“Bí calcium bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ ni egungun ṣe ń le tó.”
Kò rí bẹ́ẹ̀ tí ó bá ti ju ohun tí ara yín nílò lọ. Lára àwọn àgbàlagbà tí ọjọ́ orí wọn ju 50 lọ, calcium láti inú oúnjẹ kò ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ewu egungun ṣíṣẹ́, àwọn ìwádìí lórí àfikún sì fi ipa aláìlágbára àti aláìdúróṣinṣin hàn, nígbà tí òkúta kíndìnrín àti ẹ̀dùn ìdà oúnjẹ di wíwọ́pọ̀ sí i. Àríyànjiyàn ṣì wà lórí ìsopọ̀ tó ṣeé ṣe pẹ̀lú ìkọlù ọkàn (heart attack).
Àwọn àkópọ̀
Thiazide ń mú kí kíndìnrín di calcium mú, nítorí náà calcium láti inú àfikún oúnjẹ kì í jáde tó, calcium inú ẹ̀jẹ̀ sì lè gòkè: òùngbẹ, inú ríru, àìrígbẹ́yà, ìdàrúdàpọ̀ ọpọlọ àti ẹrù lórí kíndìnrín. Àyẹ̀wò calcium ń fi èyí hàn.
HydrochlorothiazideCalcium púpọ̀ pẹ̀lú alkali tí ara ń gbà, bíi baking soda (sodium bicarbonate), lè fa àìsàn calcium-alkali (milk-alkali syndrome): calcium tó ga nínú ẹ̀jẹ̀, ẹ̀jẹ̀ tó di alkaline jù àti ìpalára kíndìnrín. Inú ríru, èébì, òùngbẹ àjèjì, ìdàrúdàpọ̀ ọpọlọ tàbí àìlágbára iṣan ara jẹ́ ìdí láti ṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀.
Sodium bicarbonateÀwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀