D-aspartic acid (DAA)
D-aspartate, Sodium D-aspartate, D-AA
Àwọn ìrísí: Sodium D-aspartate tàbí D-aspartic acid lásán, tí a ń tà nìkan tàbí nínú àwọn àdàlù “amúgbéga testosterone” (test booster).
Amino acid tí ó wà nínú ẹṣẹ́ pituitary àti kórópọ̀n, níbi tí ó ti ń kópa nínú títú LH àti testosterone jáde. A ń tà á gẹ́gẹ́ bí “amúgbéga testosterone àdánidá”; èsì lára ènìyàn kò dúró ṣinṣin.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á fàlàlà gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè, WADA kò sì kà á léèwọ̀, ṣùgbọ́n àwọn àdàlù “amúgbéga testosterone” (test booster) ní ewu èérí. Ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó láti gbé testosterone sókè fún iṣan ara àti agbára, àwọn kan sì ń lò ó láti mú ìṣẹ̀dá họ́mọ̀nù ara wọn padà bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn steroid. Kì í ṣe ìtọ́jú tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún ètò họ́mọ̀nù (hormonal axis) tí a ti dẹ́kun.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ìwádìí kan ní 2009 ròyìn pé LH àti testosterone ga sí i lẹ́yìn ọjọ́ 12 lára àwọn ọkùnrin tí ara wọn le. Lára àwọn ọkùnrin tí wọ́n ń ṣe ìdánrawò gbígbé ìwúwo (resistance training), ìwádìí ọlọ́jọ́ 28 kan àti ìwádìí olóṣù 3 kan kò rí ìyípadà kankan nínú testosterone, agbára tàbí iṣan ara, àti pé nínú ìwádìí ọlọ́sẹ̀ 2 kan, iye tó ga jù nínú èyí tí a dán wò dín testosterone àpapọ̀ àti free kù. Àtúnyẹ̀wò ìwádìí lẹ́sẹẹsẹ (systematic review) kan ka ẹ̀rí lára ènìyàn sí èyí tí kò tó, tí kò sì péye.
Àwọn ipa
Kò sí ipa ìdánrawò tó ṣe kedere nínú àwọn orísun.
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 1 nínú ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — LH, FSH àti testosterone ń fi hàn bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó àti bóyá ìṣẹ̀dá àdánidá ti padà bọ̀ sípò lẹ́yìn náà.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó, ó sì ń darí ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn náà, títí kan àyẹ̀wò agbára ìbímọ.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Fún obìnrin
A kò tíì ṣèwádìí rẹ̀ lára obìnrin; a kò mọ ààbò rẹ̀ nígbà oyún, àwọn “amúgbéga testosterone” (test booster) tó ní èérí sì lè ní steroid tí ó lè fa àbùdá ọkùnrin lára obìnrin (virilization).
Àròsọ àti òtítọ́
“Ṣé DAA lè mú testosterone àdánidá padà bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn steroid?”
Kò sí ẹ̀rí fún un: a kò tíì dán an wò lára àwọn tí wọ́n ti lo steroid rí, kò sì gbé testosterone sókè lára àwọn ọkùnrin tí wọ́n ń ṣe ìdánrawò. Testosterone tó kéré lẹ́yìn steroid nílò àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ àti dókítà.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀