BCAA (amino acid oníẹ̀ka/branched-chain)

BCAA (branched-chain amino acids)

Àwọn ìrísí: Ìyẹ̀fun, ohun mímu àti kápúsù tí ó ní leucine, isoleucine àti valine. Àdàlù EAA pípé àti leucine nìkan wà lórí káàdì EAA.

Àfikún oúnjẹLáìsí ìwé àṣẹ dókítà (ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè)Ẹ̀rí: ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn

Mẹ́ta nínú amino acid pàtàkì (essential) mẹ́sàn-án: leucine, isoleucine àti valine. Leucine ń bẹ̀rẹ̀ ìṣẹ̀dá protein iṣan ara, ṣùgbọ́n láìsí amino acid pàtàkì mẹ́fà yòókù, BCAA nìkan kò lè gbé e ró.

Ohun tó ń fúnni

Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.

Ìlò rẹ̀

A ń lò ó ní àyíká ìdánrawò, nínú ìdánrawò láìjẹun tàbí nígbà oúnjẹ ìdínkù láti dá iṣan ara sí, kí ó sì dín ìrora iṣan ara àti àárẹ̀ kù. Ìrora iṣan ara lè dínkù díẹ̀ lẹ́yìn ìdánrawò tí ó ń ba iṣan ara jẹ́; pẹ̀lú protein tó tó láti inú oúnjẹ tàbí whey, BCAA kò fi ohunkóhun tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ kún iṣan ara tàbí agbára.

Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn

Nínú ìwádìí kékeré kan, BCAA nìkan gbé ìṣẹ̀dá protein iṣan ara sókè ní 22% ju placebo lọ lẹ́yìn ìdánrawò; ìlọsókè náà kò lè pọ̀ nítorí pé àwọn amino acid pàtàkì (essential) yòókù gbọdọ̀ wá láti inú ìfọ́ iṣan ara. Àwọn ìwádìí fún ìgbà pípẹ́ kò fi ìfikún iṣan ara tàbí agbára hàn ní púpọ̀ jùlọ. Àwọn ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kékeré (meta-analysis) fi ìrora iṣan ara tó dínkù hàn ní ọjọ́ 1–4 lẹ́yìn ìdánrawò tí ó ń ba iṣan ara jẹ́, àti CK tó kéré ní àwọn àkókò kan; èsì yàtọ̀ síra.

Àwọn ipa

Ìmúbọ̀sípò

Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú

Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)

Ìfikún iṣan ara
A ń wá a fún: ìmúbọ̀sípò
Agbára
A ń wá a fún: ìmúbọ̀sípò
Ìfaradà
A ń wá a fún: ìmúbọ̀sípò
Ìmúbọ̀sípò àti ìwòsàn
A ń wá a fún: ìmúbọ̀sípò

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe

Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.

Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe

ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tó
Kékeré
Inú ríru, inú dídàrú, ewu pancreatitis
Ìwọ̀n ńlá lè fa inú dídàrú tàbí inú kíkún.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Inú ríru, inú kíkún, àìrígbẹ́yà tàbí ìgbẹ́ gbuuru; ó sábà máa ń burú sí i nínú ìdánrawò líle tàbí gígùn.
ṣọ̀wọ́n
Kékeré
Ewu ọjà láti ọjà òkùnkùn (ayédèrú, èérí)
Dídára rẹ̀ yàtọ̀ láti ilé-iṣẹ́ sí ilé-iṣẹ́; ẹ yan ọjà tí ẹgbẹ́ kẹta ti ṣàyẹ̀wò (Informed Sport, NSF), pàápàá bí a bá ń ṣàyẹ̀wò doping fún yín.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ipa tí a kò retí, ìrora tàbí àkóràn, ipa tó lágbára jù tàbí tó rẹlẹ̀ ju bí a ti retí lọ.
ṣọ̀wọ́n

Ìtumọ̀ àwọn ìpele

Kékeréìpìlẹ̀ — ẹ kàn mọ̀ nípa rẹ̀
Alábọ́déẹ ṣọ́ àwọn àmì
Gíga díẹ̀ó nílò àbójútó déédéé
Gígapàtàkì gidi — ó lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé

Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó

Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó

wọ́pọ̀
a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
ṣeé ṣe
a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
ṣọ̀wọ́n
a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan

Bí a ṣe lè dín ewu kù

Fún 1 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.

Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré

Ìdà oúnjẹ
Oúnjẹ kékeré-kékeré, omi àti fiber tó tó, ẹ kọ́kọ́ dán oúnjẹ ọjọ́ ìdíje wò nígbà ìdánrawò; dókítà fún ìrora ikùn líle.
Ìgbésẹ̀
Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
  • Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta òróòro/gallstones), ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 tí dókítà kọ nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
  • Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — Ó lè dín ìwúwo inú àti afẹ́fẹ́ inú kù lẹ́yìn oúnjẹ; ó lè fa inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù (a ti ròyìn anaphylaxis) tàbí ní ìbẹ̀rẹ̀ pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
Dídára ọjà
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ kúrò lọ́wọ́ kòkòrò (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF) ń dín ewu àyẹ̀wò doping tí ó fi èròjà èèwọ̀ hàn kù, ṣùgbọ́n kò mú un kúrò.

Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀

Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà eré ìdárayá fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.

Àwọn orísun kò kọ àyẹ̀wò pàtó kankan fún èròjà yìí nìkan. Pẹ̀lú àwọn èròjà mìíràn, àyẹ̀wò àkópọ̀ ń ṣàfihàn àwọn àyẹ̀wò fún gbogbo àkópọ̀ náà.

Àròsọ àti òtítọ́

Àròsọ

“Ṣé BCAA nìkan lè kọ́ iṣan ara?”

Òtítọ́

Rárá. Iṣan ara nílò gbogbo amino acid pàtàkì (essential) mẹ́sàn-án; BCAA nìkan kò lè gbé ìṣẹ̀dá protein ró. Protein pípé tàbí àdàlù EAA pípé ń ṣiṣẹ́ dáadáa jù.

Àwọn àkópọ̀

Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.

Ṣàyẹ̀wò àkópọ̀ →

Ẹ ṣàyẹ̀wò bí BCAA (amino acid oníẹ̀ka/branched-chain) ṣe ń bá àkópọ̀ yín ṣiṣẹ́

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.

Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀

Àwọn èròjà tó jọra