Omeprazole àti àwọn oògùn mìíràn tí ń dí ẹ̀rọ ásíìdì inú ikùn (proton-pump inhibitor, PPI)
Omeprazole and other proton-pump inhibitors (PPIs) · Losec, Prilosec, Omez, Ultop, Esomeprazole, Nexium, Pantoprazole, Protonix
Àwọn ìrísí: Omeprazole, esomeprazole, pantoprazole, lansoprazole, dexlansoprazole, rabeprazole: kápúsù, kóró oògùn, kóró wẹ́wẹ́ (granules), abẹ́rẹ́. A ń ta àpò tí agbára rẹ̀ kéré láìsí ìwé àṣẹ dókítà ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè; kóró oògùn kan tí ó pa aspirin àti omeprazole pọ̀ wà.
Àtìlẹ́yìn ìlera (ìwé àṣẹ dókítà)Láìsí ìwé àṣẹ dókítà (ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè)Ẹ̀rí: oògùn tí a fọwọ́ sí
Oògùn tí ń dí ẹ̀rọ ásíìdì inú ikùn lọ́wọ́: ìtọ́jú déédéé tó lágbára jùlọ fún ásíìdì tó ń padà sókè (reflux), àyà jíjó (heartburn) àti ọgbẹ́ inú (ulcer), àti ààbò ikùn tí dókítà sábà máa ń fi kún aspirin tàbí NSAID nígbà tí ewu ọgbẹ́ inú bá ga.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń ta àpò tí agbára rẹ̀ kéré láìsí ìwé àṣẹ dókítà ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè; agbára tó ga jù àti lílò fún ìgbà pípẹ́ nílò ìwé àṣẹ dókítà (ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè); kò sí nínú Àkójọ Èèwọ̀ WADA.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Àwọn eléré ìdárayá ń lò ó fún ásíìdì tó ń padà sókè (reflux) àti àyà jíjó (heartburn) tí ìdánrawò líle lè fà; nínú àkópọ̀, ipa pàtàkì rẹ̀ ni ààbò ikùn fún aspirin tàbí oògùn ìrora. Dókítà ń fi kún un nígbà tí ewu ọgbẹ́ inú bá ga (ọjọ́ orí tó ga, ọgbẹ́ inú tẹ́lẹ̀, àwọn oògùn mìíràn tí ń dènà ẹ̀jẹ̀ dídì). Lílò nínú ìṣègùn: reflux, ọgbẹ́ inú, ìtọ́jú H. pylori.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ó ń dín ásíìdì inú ikùn kù gidigidi; ó ń wo ìpalára reflux àti ọgbẹ́ inú sàn (ìwé àlàyé oògùn). Ìdánrawò líle ń dín agbára ìlẹ̀kùn tó wà ní òkè ikùn kù, èyí tí ó lè mú reflux wá nígbà ìdánrawò; ìsọfúnni lórí PPI fún àmì tó jẹmọ́ ìdánrawò wá kìkì láti inú ìwádìí ní pápá (field study) tí kò ní ẹgbẹ́ àfiwé. Lára àwọn aláìsàn ọkàn tí ń lo aspirin pẹ̀lú clopidogrel, omeprazole dín ìṣẹ̀lẹ̀ ikùn kù láti 2.9% sí 1.1% (COGENT). A kò tíì ṣèwádìí rẹ̀ lára àwọn tí ń lo oògùn ìmúdára-eré (PED).
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Ìlera
A ń wá a fún: àtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìlera
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 6 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóAlábọ́dé
Àkóràn, ọgbẹ́ tí ń pẹ́ jinná
ṣọ̀wọ́nÁsíìdì tó dínkù ń jẹ́ kí kòkòrò àrùn ìfun púpọ̀ sí i kọjá: ìgbẹ́ gbuuru C. difficile (ìwé àlàyé oògùn), àkóràn ìfun 1.4% ní ìfiwéra pẹ̀lú 1.0% láàárín ọdún 3 nínú ìdánwò ńlá kan. Ìgbẹ́ gbuuru tí kò dáwọ́ dúró nílò dókítà.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Àkóràn tó ń wáyé lemọ́lemọ́ tàbí tó ń pẹ́, àkóràn olú (thrush), ojú gígé àti ọgbẹ́ tí ń pẹ́ jinná; ibà lè farapamọ́.
Alábọ́dé
Ìpàdánù egungun, ewu egungun ṣíṣẹ́
ṣọ̀wọ́nÌwádìí àkíyèsí (observational) so lílò fún ìgbà pípẹ́ tàbí ìwọ̀n gíga pọ̀ mọ́ egungun ìbàdí, ọrùn ọwọ́ àti ọ̀pá ẹ̀yìn ṣíṣẹ́ (ìwé àlàyé oògùn); ìdánwò ọdún 3 kan kò rí ìgòkè. Ìdí púpọ̀ sí i láti ṣọ́ra lára àwọn eléré ìdárayá tí wọ́n ní àìtó agbára oúnjẹ fún ara (RED-S).
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì kankan títí egungun yóò fi ṣẹ́; nígbà ìdánrawò, ìrora egungun tó ń bẹ̀rẹ̀ ní kùtùkùtù sí i ní ìdánrawò kọ̀ọ̀kan, pẹ̀lú ibì kan tó ń dunni tí a bá fọwọ́ kàn án, lè jẹ́ stress fracture.
Alábọ́dé
Àìtó omi ara, àdánù electrolyte, iṣan fífà
ṣọ̀wọ́nMagnesium tó lọ sílẹ̀ ṣọ̀wọ́n pẹ̀lú lílò fún ìgbà pípẹ́, ó sì ṣeé ṣe jù pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀; ó lè fa iṣan fífà, tetany, gìrì tàbí ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia), kí ó sì fa potassium àti calcium sílẹ̀ (ìwé àlàyé oògùn).
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Iṣan fífà, òùngbẹ, àìlágbára, òòyì, ìtọ̀ tó ṣókùnkùn; agbára ìbúgbàù àti ìfaradà ń dínkù, pàápàá nínú ooru.
Alábọ́dé
Ara kíkú, ìgún-ìgún bí abẹ́rẹ́, carpal tunnel
ṣọ̀wọ́nỌdún púpọ̀ ti dídẹ́kun ásíìdì lè dí bí ara ṣe ń gba vitamin B12 lọ́wọ́ (ìwé àlàyé oògùn); àìtó rẹ̀ ń fa ìgún-ìgún bí abẹ́rẹ́, ara kíkú àti àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia). Irú àmì bẹ́ẹ̀ yẹ fún àyẹ̀wò B12.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìka ọwọ́ tó ń kú tàbí tó ń gún bí abẹ́rẹ́, pàápàá ní òru.
Alábọ́dé
Ẹrù lórí kíndìnrín
ṣọ̀wọ́nAcute interstitial nephritis, inflammation kíndìnrín látàrí àléjì, jẹ́ ìkìlọ̀ tó ṣọ̀wọ́n nínú ìwé àlàyé oògùn. Ìdánrawò líle àti iṣan ara púpọ̀ náà ń gbé creatinine sókè, nítorí náà dókítà ló máa túmọ̀ àwọn àyẹ̀wò.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; ìtọ̀ tó ń yọ ìfòfò tàbí wíwú ní ìpele tó pẹ́. Iṣan ara púpọ̀ tàbí creatine náà ń gbé creatinine sókè.
Kékeré
Inú ríru, inú dídàrú, ewu pancreatitis
ṣeé ṣeẸ̀fọ́rí, ìrora inú, inú ríru, ìgbẹ́ gbuuru tàbí afẹ́fẹ́ inú lára ìpín díẹ̀ nínú ọgọ́rùn-ún àwọn olùlò (ìwé àlàyé oògùn); ó sábà máa ń fẹ́ẹ́rẹ́.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Inú ríru, inú kíkún, àìrígbẹ́yà tàbí ìgbẹ́ gbuuru; ó sábà máa ń burú sí i nínú ìdánrawò líle tàbí gígùn.
Ìtumọ̀ àwọn ìpele
Kékeréìpìlẹ̀ — ẹ kàn mọ̀ nípa rẹ̀
Alábọ́déẹ ṣọ́ àwọn àmì
Gíga díẹ̀ó nílò àbójútó déédéé
Gígapàtàkì gidi — ó lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 6 nínú ipa àìfẹ́ 6 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Alábọ́déÀkóràn, ọgbẹ́ tí ń pẹ́ jinná
Ìmọ́tótó ọwọ́, oorun tó tó, abẹ́rẹ́ àjẹsára tó bá ìgbà mu (ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà); ẹ má ṣe ìdánrawò líle tàbí díje nígbà tí ẹ bá ní ibà; ẹ rí dókítà ní kùtùkùtù nígbà ibà tàbí ọgbẹ́ tó ń burú sí i.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Abẹ́rẹ́ àjẹsára hepatitis B — Ó ń ṣiṣẹ́ gidigidi, ṣùgbọ́n fún hepatitis B nìkan — kì í ṣe hepatitis C, HIV, oówo (abscess) tàbí ètò àjẹsára tí corticosteroid ti dín kù. Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lè fi àkóràn tí ó ti kọjá tàbí àjẹsára hàn; kò yẹ kí ó dá gbígba abẹ́rẹ́ àjẹsára dúró.
- Àṣà oorun tó dára — Nínú ìwádìí kan tí a ti fi fáírọ́ọ̀sì kan àwọn ènìyàn, àwọn tí wọ́n ń sùn díẹ̀ ní ọ̀fìnkìn (common cold) léraléra jù, ìmọ̀ràn IOC lórí àìsàn lára eléré ìdárayá sì ní oorun tó tó nínú; kò pa ipa corticosteroid rẹ́.
- Ohun èlò abẹ́rẹ́ tó mọ́ kúrò lọ́wọ́ kòkòrò (sterile) àti iṣẹ́ ìpèsè abẹ́rẹ́ àti sirinji — Ó ń ṣiṣẹ́ kìkì lórí àkóràn tí ń wá pẹ̀lú abẹ́rẹ́ (àkóràn awọ ara, fáírọ́ọ̀sì tí ń ràn látinú ẹ̀jẹ̀); kò ṣe nǹkan kan fún ètò àjẹsára tí corticosteroid ti dín kù, okùnfà pàtàkì ewu yìí.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Dókítà lè mú abẹ́rẹ́ àjẹsára bá ìgbà mu, tọ́jú àkóràn ní kùtùkùtù, kí ó sì rántí pé ibà lè farapamọ́ nígbà lílo corticosteroid; ìdẹ́kun ètò àjẹsára wọn ṣì wà.
- Probiotic — Àwọn ẹ̀yà (strain) kan ń dín àkóràn ọ̀nà èémí òkè kù lára eléré ìdárayá (IOC: ìtìlẹ́yìn alábọ́dé), ó sinmi lórí ẹ̀yà. A kò tíì fi hàn pé wọ́n ń dín àkóràn ọgbẹ́, awọ ara tàbí ojú abẹ́rẹ́ kù.
- Vitamin C (ascorbic acid) — Lábẹ́ wàhálà ara líle (àwọn asáré marathon, àwọn ọmọ ogun), lílò rẹ̀ déédéé dín ọ̀fìnkìn kù ní nǹkan bí ìdajì nínú àwọn ìdánwò; kò ní ipa lára ọ̀pọ̀ jùlọ ènìyàn, lórí ọgbẹ́ jíjinná tàbí lórí ipa corticosteroid.
- Vitamin D3 — Ìtúpalẹ̀ ńlá kan lórí àwọn ìdánwò rí àkóràn ọ̀nà èémí tó dínkù díẹ̀; àǹfààní rẹ̀ kéré, kò sì pa ìdẹ́kun ètò àjẹsára látàrí corticosteroid rẹ́. Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ ń fi hàn bóyá tiyín ti lọ sílẹ̀.
- Zinc — Kóró ìfàmu zinc acetate (lozenge) lè dín àkókò ọ̀fìnkìn kù (IOC: ẹ̀rí alábọ́dé); wọn kò dín bí ọ̀fìnkìn ṣe ń ṣẹlẹ̀ léraléra kù, zinc tó pọ̀ jù sì ń sọ ètò àjẹsára di aláìlágbára. Ipa corticosteroid ṣì wà.
Alábọ́déÌpàdánù egungun, ewu egungun ṣíṣẹ́
Ìdánrawò agbára àti ìdánrawò oníkọlù (impact), calcium àti vitamin D tó tó láti inú oúnjẹ, àìmu sìgá, agbára oúnjẹ tó tó fún ẹrù ìdánrawò (RED-S ń fa ìpàdánù egungun àti egungun tí ó fọ́ látàrí àṣejù — stress fracture); nígbà lílò fún ìgbà pípẹ́, dókítà lè ní kí a ṣe àyẹ̀wò ìwúwo egungun (bone density scan).
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (5)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Mímu ọtí púpọ̀ jẹ́ okùnfà ewu egungun ṣíṣẹ́ tí a mọ̀, ó sì wà lára ohun èlò ìṣírò ewu egungun ṣíṣẹ́ tí a sábà máa ń lò; yíyọ ọ́ kúrò ń mú ẹrù àfikún kan kúrò lórí egungun.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Pẹ̀lú lílo glucocorticoid, họ́mọ̀nù thyroid fún ìgbà pípẹ́ tàbí estrogen tó kéré gan-an, dókítà lè pàṣẹ àyẹ̀wò ìwúwo egungun (DXA), kí ó sì bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú kí egungun tó ṣẹ́.
- Calcium — Calcium tó tó, tí ó dára jùlọ láti inú oúnjẹ, jẹ́ ìmọ̀ràn déédéé nígbà lílo glucocorticoid àti fún eléré ìdárayá tí kò jẹun tó; pẹ̀lú vitamin D, ó dín egungun ṣíṣẹ́ látàrí àṣejù (stress fracture) kù lára àwọn tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ iṣẹ́ ológun. Àfikún kò ṣe púpọ̀ bí oúnjẹ bá ti pèsè tó.
- Vitamin D3 — Pípa vitamin D mọ́ ní ìwọ̀n déédéé jẹ́ ìmọ̀ràn déédéé nígbà lílo glucocorticoid àti fún eléré ìdárayá tí kò jẹun tó; pẹ̀lú calcium, ó dín egungun ṣíṣẹ́ látàrí àṣejù (stress fracture) kù lára àwọn tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ iṣẹ́ ológun. Àfikún kò ṣe púpọ̀ bí ìwọ̀n rẹ̀ bá ti wà ní déédéé.
- Vitamin K2 (àti vitamin K) — A rí egungun ṣíṣẹ́ tó dínkù kìkì nínú àwọn ìdánwò ní Japan lórí ìrísí K2 ìwọ̀n gíga (MK-4) tí a ń lò níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí oògùn; MK-7 tó wà nínú ọ̀pọ̀ jùlọ àfikún oúnjẹ ní ìsọfúnni tí kò lágbára fún egungun.
Alábọ́déÀìtó omi ara, àdánù electrolyte, iṣan fífà
Ẹ mu omi bí òùngbẹ ṣe ń gbẹ yín, púpọ̀ sí i nínú ooru àti ìdánrawò gígùn, pẹ̀lú ohun mímu tó ní sodium; mímu omi jìnnà ju òùngbẹ lọ ń fa ewu sodium tó lọ sílẹ̀. Ẹ má ṣe gé ìwúwo nípa gbígbẹ omi ara. Pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀, ARB/ACE inhibitor tàbí ìṣòro kíndìnrín: ọjà potassium tàbí iyọ̀ àfirọ́pò kìkì lẹ́yìn àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ àti ìmọ̀ràn dókítà.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (18)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Wíwọn ìwúwo ara ṣáájú àti lẹ́yìn ìdánrawò ń fi iye òógùn tí ó sọnù hàn; ACSM gbani nímọ̀ràn láti pa á mọ́ ní ìsàlẹ̀ nǹkan bí 2% ìwúwo ara. Omi oníyọ̀ ń ṣèrànwọ́, ṣùgbọ́n kò dá àdánù tí oògùn amúnitọ̀ ń fà padà.
- Ìmúra ara sí ooru (heat acclimatization) àti mímú ara tutù — Ìwọ̀ntúnwọ̀nsì omi àti iyọ̀ ń dára sí i, ṣùgbọ́n àwọn eléré ìdárayá tí ara wọn ti múra sí ooru ń làágùn jù, nítorí náà àìní omi wọn ń pọ̀ sí i, kò dínkù; kò dípò mímu omi, kò sì pa àdánù látàrí oògùn amúnitọ̀ rẹ́.
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò sodium, potassium, magnesium àti kíndìnrín ń rí ìyípadà eléwu látàrí oògùn amúnitọ̀, clenbuterol tàbí họ́mọ̀nù thyroid; wọn kò mú àwọn oògùn wọ̀nyẹn láìléwu.
- Electrolyte (sodium, potassium, magnesium) — Rírọ́pò sodium àti omi tí a pàdánù nínú òógùn lè dín ìṣeéṣe àìtó omi ara àti iṣan fífà nínú ooru kù; kò mú ewu àìsàn ooru kúrò, kò mú oògùn amúnitọ̀ tàbí yíyọ omi ara láìléwu, potassium inú rẹ̀ sì léwu pẹ̀lú ARB.
- Magnesium — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀; kò sí ẹ̀rí tó dára pé ó ń dá iṣan fífà nígbà ìdánrawò dúró. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ tàbí gígé ìwúwo tó le jù láìléwu.
- Magnesium aspartate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium carbonate — Ó ń pèsè magnesium, ṣùgbọ́n a ń lò ó ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí oògùn ìdínkù ásíìdì inú (antacid), ìsọfúnni díẹ̀ ló sì wà nípa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ; ẹfun ọwọ́ kò pèsè magnesium kankan. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium chloride — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium citrate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium gluconate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Cochrane kò rí ìdánwò kankan lórí iṣan fífà nígbà ìdánrawò; magnesium ẹ̀jẹ̀ àwọn asáré tí iṣan wọn fà kò kéré jù. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium glycinate (bisglycinate) — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium lactate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium malate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium orotate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium oxide — Ó ń pèsè magnesium díẹ̀, ṣùgbọ́n ara ń gba èyí tí ó kéré púpọ̀ ju ti àwọn iyọ̀ tí ń yọ́ nínú omi lọ; Cochrane kò rí ìdánwò kankan lórí iṣan fífà nígbà ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Magnesium taurate — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn púpọ̀ tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀. Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ìdánwò kankan lórí magnesium fún iṣan fífà tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdánrawò. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
- Potassium — Ó ń dá potassium tí a pàdánù nípasẹ̀ òógùn ara tàbí oògùn amúnitọ̀ thiazide àti loop padà nígbà tí àyẹ̀wò bá fi hàn pé ó kéré; kò mú oògùn amúnitọ̀ láìléwu, ó sì léwu pẹ̀lú àwọn tí ń dá potassium dúró sínú ara (potassium-sparing).
- Taurine — A ń lò ó ní ìṣe fún iṣan fífà nígbà lílo clenbuterol tàbí oògùn amúnitọ̀; àwọn ìdánwò fi iṣan fífà tó dínkù hàn kìkì nínú àìsàn ẹ̀dọ̀, ìsopọ̀ rẹ̀ mọ́ clenbuterol sì jẹ́ ìsọfúnni eku ńlá. Irú iṣan fífà bẹ́ẹ̀ lè túmọ̀ sí potassium tó lọ sílẹ̀: ẹ ṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀.
Alábọ́déAra kíkú, ìgún-ìgún bí abẹ́rẹ́, carpal tunnel
Ẹ rí dókítà: kíkú ara láti ọ̀dọ̀ oògùn irú GH sábà máa ń dínkù lẹ́yìn dídáwọ́dúró; àwọn ìdí mìíràn nílò àyẹ̀wò — vitamin B12 pẹ̀lú metformin, copper pẹ̀lú zinc ìwọ̀n gíga fún ìgbà pípẹ́.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (5)
- Ohun ìdìmú (splint) ọrùn ọwọ́ fún òru (carpal tunnel) — Nínú ìdánwò kékeré kan tí dídára rẹ̀ kéré, ohun ìdìmú (splint) òru mú ìṣeéṣe ìlọsíwájú pọ̀ sí i ju ìlọ́po 3 lọ; ó ń dín ìtẹ̀ lórí iṣan ìmọ̀lára kù, kì í ṣe wíwú tí GH ń fà, kò sì ṣe nǹkan kan fún ara kíkú látàrí B12 tó kéré.
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ ń rí okùnfà ara kíkú tí a lè tọ́jú: vitamin B12 tó kéré nígbà lílo metformin, copper tó kéré látàrí lílo zinc fún ìgbà pípẹ́, ṣúgà ẹ̀jẹ̀ tó ga.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń rí àwọn ohun tó ń fa ara kíkú tí ó ṣeé tọ́jú ní kùtùkùtù: vitamin B12 tó kéré nígbà lílo metformin, àìtó copper látàrí zinc tó pọ̀ jù, iṣan ìmọ̀lára tí a tẹ̀ mọ́lẹ̀ látàrí wíwú tí GH ń fà.
- Alpha-lipoic acid — Nínú àwọn ìdánwò, ó dín ara kíkú àti ìmọ̀lára jíjó kù nínú ìpalára iṣan ìmọ̀lára látàrí àtọ̀gbẹ (ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí oògùn tí a ń fà sínú iṣan ẹ̀jẹ̀); a kò tíì ṣèwádìí rẹ̀ fún ara kíkú látàrí oògùn irú GH.
- Vitamin B12 (cobalamin) — Ó ń ṣàtúnṣe ara kíkú tí vitamin B12 tó kéré ń fà, bí ó ṣe lè ṣẹlẹ̀ nígbà lílo metformin fún ìgbà pípẹ́; kò ṣe nǹkan kan fún ara kíkú látàrí oògùn irú GH, èyí tí ó jẹ́ okùnfà tó wọ́pọ̀ nínú àkópọ̀.
Alábọ́déẸrù lórí kíndìnrín
Ẹ mu omi tó tó, púpọ̀ sí i nínú ooru; ẹ ṣàkóso ìfúnpá; ẹ yẹra fún lílo oògùn ìrora (NSAID) déédéé, àti èyíkéyìí nínú wọn nígbà ìdíje gígùn tàbí nínú ooru; ẹ má ṣe gé ìwúwo nípa gbígbẹ omi ara.
Ìgbésẹ̀
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (4)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi tó tó ń dín ẹrù tí ìdánrawò líle àti ooru ń dì lé kíndìnrín lórí kù; àìtó omi ara pẹ̀lú NSAID jẹ́ ohun tí a mọ̀ dáadáa pé ó ń fa ìpalára kíndìnrín òjijì (acute kidney injury).
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Creatinine máa ń ga pẹ̀lú iṣan ara púpọ̀, creatine àti ìdánrawò líle, àwọn ìlànà ìṣírò eGFR déédéé sì ń ṣini lọ́nà lára àwọn eléré ìdárayá; ẹ fi wé àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀ tiyín fúnra yín, kí ẹ sì fi cystatin C àti àyẹ̀wò ìtọ̀ kún un.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣèwádìí protein nínú ìtọ̀ tàbí iṣẹ́ kíndìnrín tó ń dínkù, ó sì lè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú tí ń mú ìpalára kíndìnrín lọ́ra.
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Ó ń tètè rí ìfúnpá gíga — okùnfà pàtàkì kan fún ìpalára kíndìnrín nígbà lílo steroid; ó ń ṣèrànwọ́ kìkì tí ìwọ̀n gíga bá yọrí sí ìtọ́jú.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Ìdà oúnjẹ
Oúnjẹ kékeré-kékeré, omi àti fiber tó tó, ẹ kọ́kọ́ dán oúnjẹ ọjọ́ ìdíje wò nígbà ìdánrawò; dókítà fún ìrora ikùn líle.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (13)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń da ikùn láàmú, ó ń fi kún ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú ikùn tó jẹmọ́ aspirin, ó sì jẹ́ okùnfà pàtàkì kan fún pancreatitis; yíyẹra fún un ń dín apá ewu yẹn kù, kì í ṣe inú ríru látàrí oògùn.
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Àìtó omi ara ń mú kí ìṣòro ìfun nígbà ìdánrawò gígùn tàbí nínú ooru ṣeé ṣe sí i; mímu omi tó tó ń ṣèrànwọ́ fún apá yẹn, kì í ṣe fún inú ríru látàrí oògùn tàbí pancreatitis.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta àpò òróòro), ó lè fi ààbò ikùn kún aspirin, ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Famotidine (H2 blocker) — Ó ń mú àyà jíjó (heartburn) lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan rọlẹ̀, ó sì ń dènà rẹ̀ (ìwé àlàyé oògùn); kò ṣèrànwọ́ fún inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Fún ìpalára reflux tàbí ààbò lọ́wọ́ ọgbẹ́ inú fún ìgbà pípẹ́, dókítà sábà máa ń yan PPI.
- Loperamide — Ó ń dín ìgbẹ́ gbuuru òjijì kù, títí kan nígbà lílo oògùn GLP-1 (ìfohùnṣọ̀kan àwọn onímọ̀), ṣùgbọ́n kì í ṣe okùnfà rẹ̀; kì í ṣe fún inú ríru tàbí ìgbẹ́ tí ẹ̀jẹ̀ wà nínú rẹ̀. Omi àti iyọ̀ ṣì ló ṣáájú.
- Macrogol (oògùn amúnigbẹ́ polyethylene glycol) — Ó ń dín àìrígbẹ́yà kù, títí kan nígbà lílo oògùn GLP-1, pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn tó lágbára láti inú ìtọ́sọ́nà ìṣègùn fún àìrígbẹ́yà tí ó ti pẹ́; kì í ṣe fún inú ríru tàbí àyà jíjó. Ẹ̀jẹ̀ láti ìdí tàbí ìrora tó ń burú sí i nílò dókítà.
- Magnesium carbonate — Oògùn ìdínkù ásíìdì inú (antacid) fún àyà jíjó (heartburn) àti ìdà oúnjẹ tí kò dára (ìwé àlàyé oògùn), tí a sábà máa ń pò pọ̀ mọ́ àwọn antacid mìíràn; kò ṣèrànwọ́ fún inú ríru, òun fúnra rẹ̀ sì lè mú ìgbẹ́ rọ̀. Kò yẹ pẹ̀lú kíndìnrín aláìlágbára.
- Magnesium citrate — Ní ìwọ̀n tó pọ̀, ó jẹ́ oògùn amúnigbẹ́ oníyọ̀ (saline laxative) fún àìrígbẹ́yà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan (ìwé àlàyé oògùn); kì í ṣe fún inú ríru. Òun fúnra rẹ̀ ń fa inú rírun àti ìgbẹ́ tó rọ̀; pẹ̀lú àìsàn kíndìnrín, ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà lákọ̀ọ́kọ́.
- Magnesium hydroxide — Ìwé àlàyé oògùn kọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí oògùn ìdínkù ásíìdì inú (antacid) fún àyà jíjó (heartburn) àti oògùn amúnigbẹ́ (laxative) fún àìrígbẹ́yà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan; ìtura fún ìgbà kúkúrú nìkan, kì í ṣe fún inú ríru. Òun fúnra rẹ̀ lè fa ìgbẹ́ gbuuru; kò yẹ pẹ̀lú kíndìnrín aláìlágbára.
- Magnesium oxide — Oògùn amúnigbẹ́ osmotic tí ń dín àìrígbẹ́yà kù (ìmọ̀ràn ìtọ́sọ́nà ìṣègùn onípò-àdéhùn/conditional); kì í ṣe fún inú ríru tàbí àyà jíjó. Òun fúnra rẹ̀ ń mú ìgbẹ́ rọ̀; pẹ̀lú kíndìnrín aláìlágbára, magnesium ẹ̀jẹ̀ lè ga sí i.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — A forúkọ rẹ̀ sílẹ̀ fún ìwúwo inú àti inú kíkún lẹ́yìn oúnjẹ; kò dín inú ríru látàrí oògùn, àyà jíjó tàbí ìrora ikùn látàrí aspirin kù. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù tàbí tí wọ́n ní pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
- Probiotic — Wọ́n lè dín ìgbẹ́ gbuuru kù, fún àpẹẹrẹ nígbà lílo oògùn GLP-1 (ìfohùnṣọ̀kan àwọn onímọ̀); nínú ìwádìí eré ìdárayá, èyí tó pọ̀ jùlọ nínú wọn kò dín àmì ìfun nígbà ìdánrawò kù. Kì í ṣe fún inú ríru tàbí àyà jíjó.
- Fiber èèpo psyllium — Fiber tí ń yọ́ nínú omi (soluble) ń dín àìrígbẹ́yà kù, títí kan nígbà lílo oògùn GLP-1, ó sì lè mú ìgbẹ́ tó rọ̀ le; kò ṣèrànwọ́ fún inú ríru tàbí àyà jíjó, òun fúnra rẹ̀ sì lè fa inú kíkún àti afẹ́fẹ́ inú.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà eré ìdárayá fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀
àwọn ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ tiyín — gbogbo èsì tó bá tẹ̀lé e ni a ó fi wé wọn
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)Ìdánrawò ìfaradà ń mú ẹ̀jẹ̀ fúyẹ́ (“anemia eré ìdárayá”), àìtó omi ara sì ń mú un nípọn — ẹ ṣe àyẹ̀wò nígbà tí ẹ ti mu omi tó tó, tí ẹ sì ti sinmi, kí ẹ sì fi wé èsì ìbẹ̀rẹ̀ ti ara yín.àkóràn
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)Creatinine máa ń ga jù pẹ̀lú iṣan ara púpọ̀ tàbí creatine; cystatin C kò fi bẹ́ẹ̀ gbára lé iṣan ara, ó sì ń ṣèrànwọ́ láti díwọ̀n kíndìnrín lára eléré ìdárayá.kíndìnrín, electrolyte
Electrolyte (potassium, sodium, magnesium)Sodium tó lọ sílẹ̀ lẹ́yìn ìdíje gígùn sábà máa ń wá láti mímu omi jìnnà ju òùngbẹ lọ; òógùn púpọ̀ nínú ooru náà ń mú kí ara pàdánù sodium.electrolyte
Àkọsílẹ̀ ìfúnpá níléẸ wọ̀n ọ́n ní ìjókòó lẹ́yìn ìsinmi, kì í ṣe láàárín ìṣẹ́jú 30 lẹ́yìn ìdánrawò, caffeine tàbí mímu sìgá — wọ́n ń yí èsì padà.kíndìnrín
Àyẹ̀wò ìtọ̀Eré ìmárale líle lè mú protein àti ẹ̀jẹ̀ wọ inú ìtọ̀ fún ìgbà díẹ̀, èyí tí ó sábà máa ń lọ láàárín ọjọ́ díẹ̀ — ẹ ṣe àyẹ̀wò lẹ́yìn ìsinmi, kí ẹ sì tún un ṣe kí ẹ tó parí èrò.kíndìnrín
Àyẹ̀wò ìwúwo egungun (DXA) nígbà lílò fún ìgbà pípẹ́Lára àwọn eléré ìdárayá, Z-score tó kéré sí −1 ní egungun ẹ̀yìn tàbí ìbàdí, tàbí ìdínkù láti àyẹ̀wò tó kẹ́yìn, jẹ́ àmì ìkìlọ̀ àìtó agbára oúnjẹ fún ara (RED-S, irinṣẹ́ IOC).egungun
Nígbà lílò
ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ 4–6 lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà ní gbogbo ọ̀sẹ̀ 6–8 — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)Ìdánrawò ìfaradà ń mú ẹ̀jẹ̀ fúyẹ́ (“anemia eré ìdárayá”), àìtó omi ara sì ń mú un nípọn — ẹ ṣe àyẹ̀wò nígbà tí ẹ ti mu omi tó tó, tí ẹ sì ti sinmi, kí ẹ sì fi wé èsì ìbẹ̀rẹ̀ ti ara yín.àkóràn
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)Creatinine máa ń ga jù pẹ̀lú iṣan ara púpọ̀ tàbí creatine; cystatin C kò fi bẹ́ẹ̀ gbára lé iṣan ara, ó sì ń ṣèrànwọ́ láti díwọ̀n kíndìnrín lára eléré ìdárayá.kíndìnrín, electrolyte
Electrolyte (potassium, sodium, magnesium)Sodium tó lọ sílẹ̀ lẹ́yìn ìdíje gígùn sábà máa ń wá láti mímu omi jìnnà ju òùngbẹ lọ; òógùn púpọ̀ nínú ooru náà ń mú kí ara pàdánù sodium.electrolyte
Àkọsílẹ̀ ìfúnpá níléẸ wọ̀n ọ́n ní ìjókòó lẹ́yìn ìsinmi, kì í ṣe láàárín ìṣẹ́jú 30 lẹ́yìn ìdánrawò, caffeine tàbí mímu sìgá — wọ́n ń yí èsì padà.kíndìnrín
Àyẹ̀wò ìtọ̀Eré ìmárale líle lè mú protein àti ẹ̀jẹ̀ wọ inú ìtọ̀ fún ìgbà díẹ̀, èyí tí ó sábà máa ń lọ láàárín ọjọ́ díẹ̀ — ẹ ṣe àyẹ̀wò lẹ́yìn ìsinmi, kí ẹ sì tún un ṣe kí ẹ tó parí èrò.kíndìnrín
Lẹ́yìn dídáwọ́dúró
ọ̀sẹ̀ 4–8 lẹ́yìn dídáwọ́dúró (ó pẹ́ ju bẹ́ẹ̀ lọ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ tó ń pẹ́ lára), lẹ́yìn náà títí àwọn ìwọ̀n yóò fi padà sí ti ìbẹ̀rẹ̀
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)Ìdánrawò ìfaradà ń mú ẹ̀jẹ̀ fúyẹ́ (“anemia eré ìdárayá”), àìtó omi ara sì ń mú un nípọn — ẹ ṣe àyẹ̀wò nígbà tí ẹ ti mu omi tó tó, tí ẹ sì ti sinmi, kí ẹ sì fi wé èsì ìbẹ̀rẹ̀ ti ara yín.àkóràn
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)Creatinine máa ń ga jù pẹ̀lú iṣan ara púpọ̀ tàbí creatine; cystatin C kò fi bẹ́ẹ̀ gbára lé iṣan ara, ó sì ń ṣèrànwọ́ láti díwọ̀n kíndìnrín lára eléré ìdárayá.kíndìnrín, electrolyte
Lọ́dọọdún
pẹ̀lú lílò déédéé tàbí lílò léraléra
Àyẹ̀wò ìwúwo egungun (DXA) nígbà lílò fún ìgbà pípẹ́Lára àwọn eléré ìdárayá, Z-score tó kéré sí −1 ní egungun ẹ̀yìn tàbí ìbàdí, tàbí ìdínkù láti àyẹ̀wò tó kẹ́yìn, jẹ́ àmì ìkìlọ̀ àìtó agbára oúnjẹ fún ara (RED-S, irinṣẹ́ IOC).egungun
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Dókítà kíndìnrínkíndìnrín
Dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist)egungun
Dókítà eré ìdárayáara kíkú
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà (pàápàá pẹ̀lú ìrora iṣan ara líle lẹ́yìn ìdánrawò líle), wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
- Iṣan fífà líle, àìlágbára tó hàn gbangba, ọkàn tó ń lù kíkan, òòyì nígbà tí a bá dìde dúró, ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá. Èébì, ìdàrúdàpọ̀ ọpọlọ tàbí gìrì lẹ́yìn ìdíje gígùn lè túmọ̀ sí sodium tó lọ sílẹ̀ — ẹ má mu omi sí i, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
- Ìrora egungun tó ń burú sí i pẹ̀lú sísáré tàbí fífò — ẹ dá ìdánrawò oníkọlù (impact) dúró, kí ẹ sì rí dókítà láìpẹ́; ìrora ní abẹ́nú tàbí ìbàdí nígbà ìkọlù — àyẹ̀wò kíákíá fún egungun ọrùn itan tí ó fọ́ látàrí àṣejù (femoral-neck stress fracture).
- Ibà pẹ̀lú òtútù tó ń mú ara gbọ̀n, èémí tó ń yára, ìdàrúdàpọ̀ ọpọlọ, tàbí pípọ́n ara tó ń tàn kálẹ̀ kíákíá — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Ìsọfúnni ìwádìí lórí àwùjọ (epidemiologic) kò fi ìgòkè tó ṣe kedere hàn nínú àbùkù ìbí pẹ̀lú omeprazole ní ìbẹ̀rẹ̀ oyún (ìwé àlàyé oògùn); síbẹ̀, ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà nígbà oyún tàbí fífún ọmọ lọ́mú.
Àròsọ àti òtítọ́
Àròsọ
“Gbogbo ẹni tí ń lo àkópọ̀ gbọ́dọ̀ lo omeprazole: ó ń dáàbò bo ikùn àti ẹ̀dọ̀ lọ́wọ́ oògùn ìgbémì àti oògùn ìrora.”
Òtítọ́
Ó ń dín ásíìdì àti ewu ọgbẹ́ inú látàrí aspirin tàbí NSAID kù; ìtọ́sọ́nà ìṣègùn fi lílò fún ìgbà pípẹ́ sílẹ̀ fún àwọn tí ewu wọn jẹ́ gidi. Kò ṣe nǹkan kan fún ẹrù lórí ẹ̀dọ̀ látàrí steroid ìgbémì, lílò rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ sì ní ewu tirẹ̀.
Àwọn àkópọ̀
Ìkìlọ̀PPI pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀ loop tàbí thiazide
Lílo PPI fún ìgbà pípẹ́ lè dín magnesium ẹ̀jẹ̀ kù, oògùn amúnitọ̀ sì ń mú magnesium àti potassium jáde pẹ̀lú. Ìwé àlàyé oògùn omeprazole dárúkọ oògùn amúnitọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìdí láti ronú nípa àyẹ̀wò magnesium. Magnesium tó lọ sílẹ̀ lè mú iṣan fífà, tetany, gìrì tàbí ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia) wá, kí ó sì fa potassium àti calcium sílẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀.
FurosemideHydrochlorothiazideÀwọn orísun
DailyMed: Prilosec (omeprazole) prescribing information — warnings on C. difficile, fractures, B12, magnesium, nephritis (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Freedberg et al., Gastroenterology 2017: risks and benefits of long-term PPI use (AGA best practice advice) (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Moayyedi et al., Gastroenterology 2019: PPI safety in a 3-year randomized trial (COMPASS), only enteric infections higher (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Bhatt et al., NEJM 2010: clopidogrel with or without omeprazole (COGENT) — fewer upper GI bleeds (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)DailyMed: aspirin and omeprazole tablets label — lower gastric ulcer risk in aspirin users at risk (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Moayyedi et al., Am J Gastroenterol 2017: ACG and CAG clinical guideline on dyspepsia (PPI trial) (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)de Oliveira, Burini, Jeukendrup, Sports Med 2014: gastrointestinal complaints during exercise (reflux, NSAIDs) (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Costa et al., Sports Med 2025: SDA/USSF position statement on exercise-associated GI symptoms (antacids, NSAIDs) (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)
Ẹ ṣàyẹ̀wò bí Omeprazole àti àwọn oògùn mìíràn tí ń dí ẹ̀rọ ásíìdì inú ikùn (proton-pump inhibitor, PPI) ṣe ń bá àkópọ̀ yín ṣiṣẹ́
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀Àwọn èròjà tó jọra
ACE inhibitor (ramipril, perindopril, lisinopril)Altace, Tritace, CoversylÌṣàkóso ipa àìfẹ́Àtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìleraAmlodipineNorvasc, Istin, Amlodipine besylateÌṣàkóso ipa àìfẹ́Àtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìleraAspirin (acetylsalicylic acid)Aspirin Cardio, ASA, CardiomagnylÀtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìleraAtorvastatinLipitor, Sortis, LiprimarÀtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìleraÌṣàkóso ipa àìfẹ́