Famotidine (H2 blocker)
Famotidine (H2 blockers) · Pepcid, Pepcid AC, Pepcid Complete, Quamatel, Gastrosidin, Ulfamid, Famocid, H2 receptor antagonist
Àwọn ìrísí: Kóró oògùn, kóró oògùn tí a ń jẹ àti abẹ́rẹ́; a tún ń pa á pọ̀ mọ́ antacid (Pepcid Complete) tàbí mọ́ ibuprofen nínú kóró oògùn kan. Ranitidine, H2 blocker àtijọ́, ni a yọ kúrò ní ọjà Amẹ́ríkà ní 2020 nítorí èròjà tí ó ṣeé ṣe kí ó fa jẹjẹrẹ (NDMA).
Ó ń dí olùgbà histamine H2 lọ́wọ́ lórí sẹ́ẹ̀lì ikùn, ó sì ń dín ásíìdì kù, ṣùgbọ́n kò jinlẹ̀ tó PPI. A ń tà á láìsí ìwé àṣẹ dókítà fún àyà jíjó; dókítà ń kọ ọ́ fún ásíìdì tó ń padà sókè (reflux) àti ọgbẹ́ inú.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń ta famotidine tí agbára rẹ̀ kéré láìsí ìwé àṣẹ dókítà ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè, agbára tó ga jù nílò ìwé àṣẹ (ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè); kò sí nínú Àkójọ Èèwọ̀ WADA.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó fún àyà jíjó (heartburn) lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, títí kan èyí tí aspirin tàbí oògùn ìrora ń fà. Fún ààbò lọ́wọ́ ọgbẹ́ inú lára àwọn tí ewu wọn ga, ìtọ́sọ́nà ìṣègùn dárúkọ PPI. Lílò nínú ìṣègùn: ìtura àti ìdènà àyà jíjó, ásíìdì tó ń padà sókè (reflux), ọgbẹ́ inú ikùn àti ti ìfun duodenum.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ó ń mú àyà jíjó (heartburn) rọlẹ̀, ó sì ń dènà rẹ̀ (ìwé àlàyé oògùn). Nínú ìdánwò kan lára ènìyàn 404 tí ń lo aspirin ìwọ̀n kékeré, famotidine dín ọgbẹ́ inú ikùn tuntun kù láti 15.0% sí 3.4% àti ìpalára ọ̀nà oúnjẹ (erosive esophagitis) láti 19.0% sí 4.4% (FAMOUS). Pẹ̀lú ibuprofen, ó ń dín ewu ọgbẹ́ inú látàrí oògùn ìrora náà kù (ìwé àlàyé oògùn). Fún àmì ìfun tó jẹmọ́ ìdánrawò, ìwádìí ní pápá (field study) tí kò lágbára nìkan ló wà lórí oògùn ìdínkù ásíìdì.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 2 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ẹ dín caffeine, pre-workout àti àwọn amóríyá mìíràn kù; bí ọkàn bá ń lù kíkan, ẹ dá oògùn tí ẹ fura sí dúró, ẹ dá ìdánrawò líle dúró fún ìgbà díẹ̀, kí ẹ sì ṣe ECG. Ẹ má fi potassium kún un fúnra yín (àfikún, Asparkam/Panangin, iyọ̀ àfirọ́pò): ó léwu pẹ̀lú spironolactone, ARB/ACE inhibitor tàbí ìṣòro kíndìnrín; àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ ló ń fi ìwọ̀n rẹ̀ hàn.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (13)
- Àyẹ̀wò ọkàn: ECG àti echocardiogram — ECG tí a kà pẹ̀lú ìlànà fún eléré ìdárayá ń ya ìyípadà déédéé látàrí ìdánrawò sọ́tọ̀ kúrò lára ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia), ìṣòro ìrìn àmì iná ọkàn (conduction) tàbí ìṣòro QT — ó ṣe pàtàkì pẹ̀lú amóríyá, clenbuterol, họ́mọ̀nù thyroid tàbí oògùn amúnitọ̀.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń pàṣẹ ECG àti àyẹ̀wò potassium, magnesium àti họ́mọ̀nù thyroid, ó sì ń ṣàyẹ̀wò amóríyá àti oògùn amúnitọ̀ — okùnfà tó wọ́pọ̀ fún ọkàn tó ń lù kíkan nínú àkópọ̀.
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Ó ń fi ìwọ̀n potassium, magnesium àti họ́mọ̀nù thyroid hàn — okùnfà tó wọ́pọ̀ fún ọkàn tó ń lù kíkan pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀, spironolactone tàbí họ́mọ̀nù thyroid; a ṣì nílò ECG.
- Magnesium — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium aspartate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium chloride — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium gluconate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium glycinate (bisglycinate) — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium L-threonate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium lactate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium malate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium orotate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
- Magnesium taurate — Nínú ìdánwò kékeré kan, magnesium dín ọkàn tó ń fo lílù (skipped beats) kù lára àwọn tí ọkàn wọn le; magnesium tó lọ sílẹ̀ (oògùn amúnitọ̀, ìlàágùn púpọ̀) jẹ́ okùnfà tí a mọ̀. Ọkàn tó ń lù kíkan ṣì nílò ECG.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (12)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń da ikùn láàmú, ó ń fi kún ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú ikùn tó jẹmọ́ aspirin, ó sì jẹ́ okùnfà pàtàkì kan fún pancreatitis; yíyẹra fún un ń dín apá ewu yẹn kù, kì í ṣe inú ríru látàrí oògùn.
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Àìtó omi ara ń mú kí ìṣòro ìfun nígbà ìdánrawò gígùn tàbí nínú ooru ṣeé ṣe sí i; mímu omi tó tó ń ṣèrànwọ́ fún apá yẹn, kì í ṣe fún inú ríru látàrí oògùn tàbí pancreatitis.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta àpò òróòro), ó lè fi ààbò ikùn kún aspirin, ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Omeprazole àti àwọn oògùn mìíràn tí ń dí ẹ̀rọ ásíìdì inú ikùn (proton-pump inhibitor, PPI) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ fún àyà jíjó (heartburn), ásíìdì tó ń padà sókè (reflux), ìdà oúnjẹ tí kò dára (dyspepsia) tàbí ààbò ikùn lọ́wọ́ ọgbẹ́ inú pẹ̀lú aspirin tàbí NSAID (ìwé àlàyé oògùn, ìtọ́sọ́nà ìṣègùn). Kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe nǹkan fún inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru; lílò rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ ní ewu tirẹ̀.
- Macrogol (oògùn amúnigbẹ́ polyethylene glycol) — Ó ń dín àìrígbẹ́yà kù, títí kan nígbà lílo oògùn GLP-1, pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn tó lágbára láti inú ìtọ́sọ́nà ìṣègùn fún àìrígbẹ́yà tí ó ti pẹ́; kì í ṣe fún inú ríru tàbí àyà jíjó. Ẹ̀jẹ̀ láti ìdí tàbí ìrora tó ń burú sí i nílò dókítà.
- Magnesium carbonate — Oògùn ìdínkù ásíìdì inú (antacid) fún àyà jíjó (heartburn) àti ìdà oúnjẹ tí kò dára (ìwé àlàyé oògùn), tí a sábà máa ń pò pọ̀ mọ́ àwọn antacid mìíràn; kò ṣèrànwọ́ fún inú ríru, òun fúnra rẹ̀ sì lè mú ìgbẹ́ rọ̀. Kò yẹ pẹ̀lú kíndìnrín aláìlágbára.
- Magnesium citrate — Ní ìwọ̀n tó pọ̀, ó jẹ́ oògùn amúnigbẹ́ oníyọ̀ (saline laxative) fún àìrígbẹ́yà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan (ìwé àlàyé oògùn); kì í ṣe fún inú ríru. Òun fúnra rẹ̀ ń fa inú rírun àti ìgbẹ́ tó rọ̀; pẹ̀lú àìsàn kíndìnrín, ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà lákọ̀ọ́kọ́.
- Magnesium hydroxide — Ìwé àlàyé oògùn kọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí oògùn ìdínkù ásíìdì inú (antacid) fún àyà jíjó (heartburn) àti oògùn amúnigbẹ́ (laxative) fún àìrígbẹ́yà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan; ìtura fún ìgbà kúkúrú nìkan, kì í ṣe fún inú ríru. Òun fúnra rẹ̀ lè fa ìgbẹ́ gbuuru; kò yẹ pẹ̀lú kíndìnrín aláìlágbára.
- Magnesium oxide — Oògùn amúnigbẹ́ osmotic tí ń dín àìrígbẹ́yà kù (ìmọ̀ràn ìtọ́sọ́nà ìṣègùn onípò-àdéhùn/conditional); kì í ṣe fún inú ríru tàbí àyà jíjó. Òun fúnra rẹ̀ ń mú ìgbẹ́ rọ̀; pẹ̀lú kíndìnrín aláìlágbára, magnesium ẹ̀jẹ̀ lè ga sí i.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — A forúkọ rẹ̀ sílẹ̀ fún ìwúwo inú àti inú kíkún lẹ́yìn oúnjẹ; kò dín inú ríru látàrí oògùn, àyà jíjó tàbí ìrora ikùn látàrí aspirin kù. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù tàbí tí wọ́n ní pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
- Probiotic — Wọ́n lè dín ìgbẹ́ gbuuru kù, fún àpẹẹrẹ nígbà lílo oògùn GLP-1 (ìfohùnṣọ̀kan àwọn onímọ̀); nínú ìwádìí eré ìdárayá, èyí tó pọ̀ jùlọ nínú wọn kò dín àmì ìfun nígbà ìdánrawò kù. Kì í ṣe fún inú ríru tàbí àyà jíjó.
- Fiber èèpo psyllium — Fiber tí ń yọ́ nínú omi (soluble) ń dín àìrígbẹ́yà kù, títí kan nígbà lílo oògùn GLP-1, ó sì lè mú ìgbẹ́ tó rọ̀ le; kò ṣèrànwọ́ fún inú ríru tàbí àyà jíjó, òun fúnra rẹ̀ sì lè fa inú kíkún àti afẹ́fẹ́ inú.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà eré ìdárayá fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ọkàn tó ń sáré tàbí tó ń lù ségesège tí kò rọlẹ̀ nígbà ìsinmi, òòyì, dídákú (pàápàá nígbà eré ìmárale), ìrora àyà — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Ìsọfúnni lórí oyún kéré jù láti yọ ewu kúrò (ìwé àlàyé oògùn); ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà nígbà oyún tàbí fífún ọmọ lọ́mú.
Àròsọ àti òtítọ́
“Oògùn tí ń dí ásíìdì lọ́wọ́ ṣáájú ìdíje ń dá ìṣòro ikùn asáré dúró.”
Èyí tó pọ̀ jùlọ nínú àmì ìfun nígbà ìdánrawò wá látàrí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ sí ìfun tó dínkù, mímì ara (jostling), ooru àti ohun tí a jẹ tàbí mu. Ìwádìí ní pápá tí kò lágbára nìkan ló wà lórí oògùn ìdínkù ásíìdì; kíkọ́ ìfun (gut training) àti yíyan oúnjẹ àti ohun mímu ní ẹ̀rí tó dára jù.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀