Oxymesterone
Oranabol, Theranabol, 4-hydroxy-17α-methyltestosterone, 4-hydroxymethyltestosterone
Steroid ìgbémìÈròjà tí òfin ń ṣàkósoWADA S1.1 · èèwọ̀Ẹ̀rí: ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn
Steroid anabolic ìgbémì ìtàn (Oranabol): methyltestosterone tí a fi ẹgbẹ́ 4-hydroxy kún. Ó jẹ́ 17α-methylated, pẹ̀lú ewu ẹ̀dọ̀ àti họ́mọ̀nù ti gbogbo ẹgbẹ́ náà, ìwádìí lára ènìyàn sì kéré gan-an.
Ipò lábẹ́ òfin: Steroid anabolic tí òfin ń ṣàkóso ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè (US Schedule III); kì í ṣe oògùn tí a fọwọ́ sí ní ọ̀pọ̀ ibi; ipò rẹ̀ yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó fún ìfikún agbára àti iṣan ara. A ṣì máa ń rí i lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan nínú àyẹ̀wò doping (ọ̀ràn kan ṣoṣo nínú ìsirò WADA ti ọdún 2016 àti kan nínú ti ọdún 2019). Lílò rẹ̀ nínú ìṣègùn ti di ìtàn, a kò sì kọ ọ́ sílẹ̀ dáadáa.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
A kò kọ ipa rẹ̀ lára ènìyàn sílẹ̀ dáadáa. Ìwádìí kan lára eku ńlá ní ọdún 1963 fi ìpín ipa anabolic sí ipa androgen rẹ̀ wé ti fluoxymesterone àti mestanolone, ìwádìí kan láti Ítálì ní ọdún 1970 sì tọpa cholesterol nígbà ìtọ́jú gígùn. Kò sí ìwádìí tí a ṣàkóso lára eléré ìdárayá; ìròyìn àwọn olùlò nìkan ló sọ nípa ipa rẹ̀ ní ìwọ̀n tí àwọn eléré ìdárayá ń lò.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Ìfikún iṣan ara
A ń wá a fún: ìdàgbà iṣan ara, agbára
Àtúntò ara
A ń wá a fún: ìdàgbà iṣan ara
Agbára
A ń wá a fún: agbára, ìdàgbà iṣan ara
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 12 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóGíga díẹ̀
Cholesterol tó burú sí i (HDL↓ LDL↑)
wọ́pọ̀Kò sí ìwádìí òde-òní; àwọn steroid ìgbémì 17α-methylated sábà máa ń dín HDL kù ju testosterone abẹ́rẹ́ lọ. Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ nìkan ló ń fi í hàn.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Kò sí àmì — àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ nìkan ló ń fi hàn.
Gíga díẹ̀
Ìdẹ́kun testosterone àdánidá àti agbára ìbímọ
wọ́pọ̀Ó ń dẹ́kun testosterone àdánidá àti ìṣẹ̀dá àtọ̀, bí gbogbo AAS; ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn dídáwọ́dúró ń gba àkókò.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìfẹ́ ìbálòpọ̀ àti okun tó dínkù, kórópọ̀n tó kéré sí i; testosterone àdánidá tó kéré nínú àyẹ̀wò lẹ́yìn dídáwọ́dúró.
Lára obìnrin: Ìyípadà nǹkan oṣù tàbí nǹkan oṣù tí kò wá, ìfẹ́ ìbálòpọ̀ àti okun tó dínkù; agbára ìbímọ tó dínkù.
Gíga díẹ̀
Ẹrù lórí ẹ̀dọ̀
ṣeé ṣeÓ jẹ́ 17α-methylated bí methyltestosterone; a so ẹgbẹ́ yìí pọ̀ mọ́ cholestasis, peliosis àti èèmọ̀ (tumor) ẹ̀dọ̀. Ìtọ̀ dúdú, ara yíyún tàbí ojú tó di àwọ̀ ìyeyè ń béèrè àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ láìjáfara.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì ní ìbẹ̀rẹ̀; lẹ́yìn náà àárẹ̀, inú ríru, ara yíyún, ìtọ̀ dúdú.
Alábọ́dé
Ewu ọjà láti ọjà òkùnkùn (ayédèrú, èérí)
wọ́pọ̀A kò mọ ìpèsè kankan láti ilé ìtajà oògùn lónìí; àwọn kóró oògùn tí a ń tà ní orúkọ yìí ní orísun àti èròjà tí kò dájú.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ipa tí a kò retí, ìrora tàbí àkóràn, ipa tó lágbára jù tàbí tó rẹlẹ̀ ju bí a ti retí lọ.
Alábọ́dé
Ẹrù lórí ọkàn / iṣan ọkàn tó ń nípọn
ṣeé ṣeA rí i nínú ìtọ̀ ọ̀dọ́ agbábọ́ọ̀lù méjì tí wọ́n kú látàrí ọkàn tó dúró lójijì (cardiac arrest) nígbà ìdánrawò; a kò tíì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé òun ló fà á, ọkàn ọ̀kan nínú wọn sì ti tóbi jù.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Èémí kíkúrú nígbà iṣẹ́ agbára, ìfaradà tó dínkù, ọkàn tó ń lù kíkan.
Alábọ́dé
Ìfúnpá tó ga sí i
ṣeé ṣeNínú àyẹ̀wò lábù, ó dí 11β-HSD2 lọ́wọ́ ní ìwọ̀nba — enzyme tí kì í jẹ́ kí cortisol mú iyọ̀ dúró nínú ara; a kò mọ̀ bóyá èyí ń gbé ìfúnpá sókè lára ènìyàn.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; nígbà míì ẹ̀fọ́rí, ojú pípọ́n, ẹ̀jẹ̀ imú — ẹ̀rọ ìwọ̀n ìfúnpá ilé ló ń fi í hàn.
Alábọ́dé
Ẹ̀jẹ̀ tó nípọn (hematocrit) / ewu ẹ̀jẹ̀ dídì
ṣeé ṣeAAS ń gbé hematocrit àti ìtẹ̀sí ẹ̀jẹ̀ láti dì sókè, ọ̀nà kan sí ẹ̀jẹ̀ dídì nínú iṣan ẹ̀jẹ̀ (thrombosis) àti stroke (ẹ̀gbà); àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ ń tọpa rẹ̀.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; nígbà míì ẹ̀fọ́rí, ojú pípọ́n, ara yíyún lẹ́yìn ìwẹ̀ omi gbígbóná.
Alábọ́dé
Ìbínú kíákíá, ìwà ipá, ìyípadà ìṣesí
ṣeé ṣeÌbínú kíákíá, àìbìkítà nípa ewu àti ìwà ìjà jẹ́ ipa AAS tí a mọ̀; ìyípadà tí àwọn ẹlòmíràn ṣàkíyèsí jẹ́ àmì ìkìlọ̀.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìbínú kíákíá, inú fùfù, aáwọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹlòmíì.
Alábọ́dé
Ààbò ìgbà pípẹ́ tí a kò mọ̀ (ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn)
ṣeé ṣeA kò ṣèwádìí ààbò rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ lára ènìyàn rí; àwọn ewu tí a mọ̀ ni a yá láti ọ̀dọ̀ methyltestosterone àti àwọn steroid ìgbémì 17α-methylated mìíràn.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Kò sí nǹkan láti kíyèsí — ewu náà ni ohun tí a kò tíì mọ̀.
Alábọ́dé
Ẹrù lórí kíndìnrín
ṣọ̀wọ́nÓ ṣọ̀wọ́n: jaundice cholestatic tó le látàrí àwọn steroid 17α-alkylated lè ràn dé kíndìnrín (bile cast nephropathy), kí ó sì yọrí sí kíndìnrín tí kò ṣiṣẹ́ mọ́ (kidney failure).
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; ìtọ̀ tó ń yọ ìfòfò tàbí wíwú ní ìpele tó pẹ́.
ỌkùnrinKékeré
ObìnrinGíga
Àbùdá ọkùnrin lára obìnrin (virilization; nígbà púpọ̀ kò ṣeé yí padà)
wọ́pọ̀Androgen ni: lára obìnrin, a retí ohùn tó ń wúwo sí i, irun lójú, idó tó ń tóbi sí i àti ìyípadà nǹkan oṣù, wọ́n sì lè wà títí láé.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ohùn tó há tàbí tó wúwo sí i, irun tuntun lójú tàbí lára, ìyípadà nǹkan oṣù, idó tó ń tóbi sí i.
Kékeré
Ìrorẹ́, awọ ara tó ní epo
ṣeé ṣeAwọ ara tó ní epo àti ìrorẹ́ lè ṣẹlẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ti àwọn èròjà mìíràn tí a mú jáde láti testosterone.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Awọ ara tó ní epo, ìrorẹ́ ní ẹ̀yìn, èjìká àti ojú.
Ìtumọ̀ àwọn ìpele
Kékeréìpìlẹ̀ — ẹ kàn mọ̀ nípa rẹ̀
Alábọ́déẹ ṣọ́ àwọn àmì
Gíga díẹ̀ó nílò àbójútó déédéé
Gígapàtàkì gidi — ó lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 10 nínú ipa àìfẹ́ 12 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá. A kọ àwọn oògùn ìwé àṣẹ dókítà síbí kìkì fún dókítà láti pinnu lé lórí, lẹ́yìn àyẹ̀wò — wọ́n ní ipa àìfẹ́ tiwọn.
Gíga díẹ̀Cholesterol tó burú sí i (HDL↓ LDL↑)
Ẹ yẹra fún pípa ọ̀pọ̀ steroid ìgbémì pọ̀; cardio déédéé, fiber tó ń yọ́ nínú omi (psyllium), ọ̀rá saturated àti ọtí díẹ̀; bí LDL/ApoB bá dúró ní gíga, dókítà lè ronú nípa statin. Omega-3 ń dín triglyceride nìkan kù.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Kìkì tí dókítà bá kọ ọ́
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (12)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú ApoB ń fi hàn bí HDL ti lọ sílẹ̀ tó àti bí LDL ti gòkè tó — àwọn ìyípadà tí ẹ kò lè fi ara mọ̀.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń túmọ̀ ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ àti ApoB, ó sì ń pinnu bóyá statin tàbí ìtọ́jú mìíràn yẹ.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń gbé triglyceride sókè; bí ó ṣe ń gbé HDL sókè díẹ̀ kò dín ewu ọkàn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń gbé HDL sókè díẹ̀, ó sì ń dín triglyceride kù; òun nìkan kò lè san àdánù HDL tí steroid ń fà padà.
- Berberine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí tí a fi wé placebo: LDL lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.5, triglyceride sì lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.4 mmol/L; HDL kò yípadà. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwádìí ló kéré; kò lè rọ́pò statin.
- Citrus bergamot — Àpapọ̀ àwọn ìwádìí kékeré fi LDL àti triglyceride tó lọ sílẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n ìdánilójú ẹ̀rí kéré sí kéré gan-an; kò lè rọ́pò statin.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ó ń dín triglyceride kù ní kedere, ṣùgbọ́n kò tún HDL tí steroid mú lọ sílẹ̀ ṣe — ìpalára ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ tó ṣe pàtàkì jùlọ; epo tó ní DHA tilẹ̀ lè gbé LDL sókè díẹ̀.
- Fiber èèpo psyllium — Ó ń dín LDL kù ní nǹkan bí 0.2–0.3 mmol/L (ní nǹkan bí 5–10%), àní pẹ̀lú statin tí dókítà kọ; kò ní ipa lórí HDL.
- Atorvastatin — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL tàbí ApoB bá ga láìlọ sílẹ̀; ó ń dín wọn kù gidigidi, ṣùgbọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL tí steroid ti dín kù sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn mìíràn, ní ṣọ̀wọ́n ìpalára iṣan ara tàbí ẹ̀dọ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Rosuvastatin — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL tàbí ApoB bá ga láìlọ sílẹ̀; ó ń dín wọn kù gidigidi, ṣùgbọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL tí steroid ti dín kù sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ní ṣọ̀wọ́n ìpalára iṣan ara tàbí ẹ̀dọ̀, ewu àtọ̀gbẹ tó ga díẹ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Ezetimibe — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL bá ṣì ga lórí statin tàbí tí ara kò bá gba statin; ó ń dín LDL kù níwọ̀nba, ṣùgbọ́n kò gbé HDL sókè. Ewu: ìgòkè enzyme ẹ̀dọ̀ tí ó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Pravastatin / pitavastatin (statin tí ìbáṣepọ̀ wọn kò pọ̀) — Dókítà lè ronú nípa wọn nígbà tí LDL bá ga tí ara kò sì gba àwọn statin mìíràn; wọ́n ń dín LDL kù níwọ̀nba, wọn kò sì fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ewu àtọ̀gbẹ tó ga díẹ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Gíga díẹ̀Ìdẹ́kun testosterone àdánidá àti agbára ìbímọ
Ẹ ṣàyẹ̀wò họ́mọ̀nù ṣáájú àti lẹ́yìn; bí wọ́n bá dúró ní kékeré, ẹ rí dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist).
Ìgbésẹ̀
Kìkì tí dókítà bá kọ ọ́
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (7)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — LH, FSH àti testosterone ń fi hàn bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó àti bóyá ìṣẹ̀dá àdánidá ti padà bọ̀ sípò lẹ́yìn náà.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó, ó sì ń darí ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn náà, títí kan àyẹ̀wò agbára ìbímọ.
- Clomiphene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn lílò fún ìgbà pípẹ́ ṣì lè gba oṣù mélòó kan. Àwọn ewu: ìyípadà ìríran, ìyípadà ìṣesí, ẹ̀jẹ̀ dídì tó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Human chorionic gonadotropin (hCG) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ láti pa agbára ìbímọ mọ́ (lára ọkùnrin ó ń jẹ́ kí kórópọ̀n máa ṣiṣẹ́); kò tún pituitary bẹ̀rẹ̀, nítorí náà LH àdánidá ṣì gbọ́dọ̀ padà bọ̀ sípò. Àwọn ewu: estradiol tó ga sí i, gynecomastia. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Tamoxifen — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn tí a bá ti dá steroid dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; a kò tíì dán an wò fún èyí lẹ́yìn lílo steroid. Àwọn ewu: ẹ̀jẹ̀ dídì, ìyípadà ìríran. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀. A kò fi í lọ̀ obìnrin: nínú ìwòye ti obìnrin, ó ń fi kún ewu tí èròjà yìí ti ní tẹ́lẹ̀.
- Họ́mọ̀nù tí ń mú follicle ṣiṣẹ́ (follitropin, menotropin) — Dókítà agbára ìbímọ lè ronú nípa fífi í kún hCG nígbà tí àyẹ̀wò àtọ̀ àti FSH bá ṣì wà ní ìsàlẹ̀; kì í tún ẹṣẹ́ pituitary bẹ̀rẹ̀. Àwọn ewu: gynecomastia, ìrorẹ́. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Toremifene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró steroid, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ó gbé testosterone sókè lára àwọn ọkùnrin tí agbára ìbímọ wọn kò tó, ṣùgbọ́n a kò dán an wò rí lẹ́yìn steroid. Ewu: QT tó ń gùn sí i, ẹ̀jẹ̀ dídì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀. A kò fi í lọ̀ obìnrin: nínú ìwòye ti obìnrin, ó ń fi kún ewu tí èròjà yìí ti ní tẹ́lẹ̀.
Gíga díẹ̀Ẹrù lórí ẹ̀dọ̀
Kò sí ọtí, kò sí ohun mìíràn tó ń ni ẹ̀dọ̀ lára, ẹ dín steroid ìgbémì àti àkópọ̀ wọn kù, ẹ ṣàyẹ̀wò enzyme ẹ̀dọ̀.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Kìkì tí dókítà bá kọ ọ́
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (6)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ó ń mú ohun ńlá kan tó ń fi ẹrù kún ẹ̀dọ̀ kúrò nígbà lílò steroid ìgbémì àti àwọn oògùn mìíràn tó ń pa ẹ̀dọ̀ lára.
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — ALT, AST, GGT àti bilirubin ń fi ẹrù lórí ẹ̀dọ̀ hàn ṣáájú kí àmì tó yọ; ìdánrawò gbígbé ẹrù wúwo nìkan lè gbé AST/ALT sókè fún ọjọ́ mélòó kan, GGT sì ń ṣèrànwọ́ láti mọ̀ bóyá láti iṣan ara ni tàbí láti ẹ̀dọ̀.
- Ademetionine (SAMe) — A ń lò ó fún cholestasis inú ẹ̀dọ̀ (intrahepatic) ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, ṣùgbọ́n àwọn ìwádìí kéré, wọn kò sì péye; a kò tíì dán an wò lára àwọn tí ń lo steroid. Dídá steroid ìgbémì náà dúró ló ṣe pàtàkì jùlọ.
- N-acetylcysteine (NAC) — Ó ń dá glutathione padà; a ti fi hàn pé ó ń ṣiṣẹ́ nínú májèlé paracetamol, ó sì ṣèrànwọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìkùnà ẹ̀dọ̀ òjijì (acute liver failure) láti àwọn ìdí mìíràn, ṣùgbọ́n a kò tíì dán an wò lára àwọn tí ń lo steroid.
- TUDCA (tauroursodeoxycholic acid) — Ó ń mú ìṣàn òróòro dára sí i nínú àìsàn cholestatic; nínú cholestasis láti steroid, ìròyìn aláìsàn kọ̀ọ̀kan nìkan ló wà, pẹ̀lú ìkùnà nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó le. Dídá steroid ìgbémì náà dúró ló ṣe pàtàkì jùlọ.
- Ursodeoxycholic acid (UDCA) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ láti mú ìṣàn bile (òróòro) sunwọ̀n sí i; nínú cholestasis látàrí steroid, a kò tíì fìdí àǹfààní rẹ̀ múlẹ̀, àwọn ọ̀ràn tó le kò sì dáhùn sí i ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Dídá steroid ìgbémì dúró ló kọ́kọ́ yẹ. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Alábọ́déEwu ọjà láti ọjà òkùnkùn (ayédèrú, èérí)
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Alábọ́déẸrù lórí ọkàn / iṣan ọkàn tó ń nípọn
Cardio déédéé, ìṣàkóso ìfúnpá, echocardiogram gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà lọ́dọọdún.
Ìgbésẹ̀
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (4)
- Àyẹ̀wò ọkàn: ECG àti echocardiogram — Echocardiography ń fi ògiri ọkàn tó ń nípọn àti agbára fífa ẹ̀jẹ̀ tó ń dínkù hàn ní kùtùkùtù, nígbà tí dídá AAS dúró àti títọ́jú ìfúnpá ṣì lè ṣèrànwọ́.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ní kí a ṣe ECG àti echocardiography, ó sì ń tọ́jú ìyípadà ọkàn ní ìbẹ̀rẹ̀.
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Kíkápá ìfúnpá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà pàtàkì láti dín bí ògiri ọkàn ṣe ń nípọn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń ṣàtìlẹ́yìn iṣẹ́ ọkàn àti iṣan ẹ̀jẹ̀, ṣùgbọ́n kò yí ọkàn tó ti nípọn tàbí tó ti rẹ̀wẹ̀sì nítorí steroid padà.
Alábọ́déÌfúnpá tó ga sí i
Iyọ̀ díẹ̀, cardio déédéé, oorun tó dára; wíwọn ìfúnpá nílé; dókítà bí ó bá dúró ní gíga.
Ìgbésẹ̀
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Ìwọ̀n tí a mú ní ìjókòó, lẹ́yìn ìsinmi, ní ọjọ́ mélòó kan ń fi ìfúnpá yín gidi hàn; ìwọ̀n tó ń ga léraléra jẹ́ àmì láti rí dókítà.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ìdánrawò aerobic déédéé ń dín ìfúnpá ìsinmi kù ní mmHg díẹ̀, ó sì ń dín in kù jù bẹ́ẹ̀ lọ lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣe ìdámọ̀ àìsàn ìfúnpá gíga tí kò lọ, ó sì ń kọ ìtọ́jú nígbà tí ó bá pọndandan.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Mímu ọtí déédéé ń gbé ìfúnpá sókè; dídáwọ́ rẹ̀ dúró ń mú un wálẹ̀.
- Coenzyme Q10 — Kò dúró ṣinṣin: àwọn ìtúpalẹ̀ kan fi ìdínkù kékeré nínú ìfúnpá systolic hàn nínú àrùn ọkàn àti ìlò agbára ara (cardiometabolic), ṣùgbọ́n àtúnyẹ̀wò Cochrane kò rí ipa kankan tó ṣe pàtàkì ní ti ìtọ́jú.
- Magnesium — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 2 mmHg ní àpapọ̀.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ìdínkù kékeré ti mmHg díẹ̀, pàápàá lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga tí a kò tíì tọ́jú.
- Taurine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kékeré 20: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 4 mmHg ní àpapọ̀.
Alábọ́déẸ̀jẹ̀ tó nípọn (hematocrit) / ewu ẹ̀jẹ̀ dídì
Ẹ máa ṣàyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ déédéé; bí hematocrit bá dúró ní gíga, dókítà ló ń pinnu — nígbà púpọ̀ dídá ohun tó fà á dúró tàbí dídín in kù, nígbà míì yíyọ ẹ̀jẹ̀ fún ìtọ́jú (phlebotomy), kì í ṣe fífi ẹ̀jẹ̀ tọrẹ fún ilé ìpamọ́ ẹ̀jẹ̀ láé. Ẹ yẹra fún àìtó omi ara: ó ń mú ẹ̀jẹ̀ nípọn sí i.
Ìgbésẹ̀
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ ń fi hàn bí hematocrit àti hemoglobin ṣe ń gòkè sí ìwọ̀n tí ewu ẹ̀jẹ̀ dídì àti stroke (ẹ̀gbà) ti ń pọ̀ sí i.
- Yíyọ ẹ̀jẹ̀ fún ìtọ́jú (phlebotomy) tí dókítà kọ — Kìkì nípa ìpinnu dókítà, kì í ṣe ní ibùdó ìfẹ̀jẹ̀tọrẹ láé. Ó ń dín hematocrit kù kíákíá ṣùgbọ́n fún ìgbà díẹ̀; ṣíṣe é léraléra ń fa àdánù iron, a kò sì tíì fi hàn pé ó ń dín ewu ẹ̀jẹ̀ dídì kù.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàkóso ẹ̀jẹ̀ tó nípọn nípa yíyí ohun tí ẹ ń lò padà tàbí, bí ìdí bá wà, nípa yíyọ ẹ̀jẹ̀ fún ìtọ́jú (phlebotomy).
Alábọ́déÌbínú kíákíá, ìwà ipá, ìyípadà ìṣesí
Oorun tó dára, ìdààmú díẹ̀, ẹ sọ fún ẹnì kan tó sún mọ́ yín ohun tó yẹ kí ó máa ṣọ́.
Ìgbésẹ̀
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí àti àwọn oògùn mìíràn tí a ń lò lórí steroid ló ṣàlàyé ọ̀pọ̀ nínú ìsopọ̀ tó wà láàárín lílo steroid àti ìwà ipá.
- Àṣà oorun tó dára — Oorun tó tó ń dín ìbínú kíákíá kù, ó sì ń mú ìkóra-ẹni-níjàánu dára sí i.
Alábọ́déÀàbò ìgbà pípẹ́ tí a kò mọ̀ (ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn)
Ohun tí a kò mọ̀ kò ṣeé dín kù, a lè yẹra fún un nìkan; ẹ sọ ohun tí ẹ ti lò fún dókítà yín.
Alábọ́déẸrù lórí kíndìnrín
Ẹ mu omi tó tó, ẹ ṣàkóso ìfúnpá, ẹ yẹra fún lílo oògùn apàrora déédéé (NSAID).
Ìgbésẹ̀
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi tó tó ń dín ẹrù tí ìdánrawò líle àti ooru ń dì lé kíndìnrín lórí kù; àìtó omi ara pẹ̀lú NSAID jẹ́ ohun tí a mọ̀ dáadáa pé ó ń fa ìpalára kíndìnrín òjijì (acute kidney injury).
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Èsì creatinine máa ń ga lára àwọn tó ní iṣan ara púpọ̀ àti nígbà lílo creatine; cystatin C àti àyẹ̀wò ìtọ̀ ń fúnni ní àwòrán tó péye jù nípa kíndìnrín.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣèwádìí protein nínú ìtọ̀ tàbí iṣẹ́ kíndìnrín tó ń dínkù, ó sì lè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú tí ń mú ìpalára kíndìnrín lọ́ra.
ỌkùnrinKékeré
ObìnrinGíga
Ẹ dá dúró ní ìyípadà ohùn àkọ́kọ́ kí ẹ sì rí dókítà — dídá dúró ní kùtùkùtù ṣe pàtàkì.
Ìgbésẹ̀
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìwé ìtọ́ni àwọn steroid sọ pé kí a dá a dúró ní àmì fẹ́ẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ (ohùn tó há, irun ní ojú, idó tó ń tóbi sí i) láti dènà ìyípadà títí láé; àyẹ̀wò ń rí wọn ní kùtùkùtù ṣùgbọ́n kò mú lílò láìléwu.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Ìrorẹ́
Ìtọ́jú awọ ara pẹ̀lú ìrọ̀rùn, fífọ ara lẹ́yìn ìdánrawò, dókítà awọ ara bí ó bá ń tàn kálẹ̀.
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun àti aṣọ di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀
àwọn ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ tiyín — gbogbo èsì tó bá tẹ̀lé e ni a ó fi wé wọn
Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ (HDL, LDL, triglyceride, ApoB)cholesterol, estrogen tó kéré
Àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ (ALT, AST, GGT, bilirubin)Ẹ̀dọ̀
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)hematocrit
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)ìfúnpá, kíndìnrín
Testosterone (àpapọ̀ àti free), LH, FSH, SHBGtestosterone àdánidá
Estradiol (àyẹ̀wò tó péye gan-an)estrogen tó kéré
Àkọsílẹ̀ ìfúnpá níléìfúnpá, ọkàn, kíndìnrín
ECGọkàn
Echocardiogram (ultrasound ọkàn)ọkàn
Àyẹ̀wò ìtọ̀kíndìnrín
Nígbà lílò
ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ 4–6 lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà ní gbogbo ọ̀sẹ̀ 6–8 — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan
Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ (HDL, LDL, triglyceride, ApoB)cholesterol, estrogen tó kéré
Àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ (ALT, AST, GGT, bilirubin)Ẹ̀dọ̀
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)hematocrit
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)ìfúnpá, kíndìnrín
Estradiol (àyẹ̀wò tó péye gan-an)estrogen tó kéré
Àkọsílẹ̀ ìfúnpá níléìfúnpá, ọkàn, kíndìnrín
Àyẹ̀wò ìtọ̀kíndìnrín
Lẹ́yìn dídáwọ́dúró
ọ̀sẹ̀ 4–8 lẹ́yìn dídáwọ́dúró (ó pẹ́ ju bẹ́ẹ̀ lọ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ tó ń pẹ́ lára), lẹ́yìn náà títí àwọn ìwọ̀n yóò fi padà sí ti ìbẹ̀rẹ̀
Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ (HDL, LDL, triglyceride, ApoB)cholesterol, estrogen tó kéré
Àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ (ALT, AST, GGT, bilirubin)Ẹ̀dọ̀
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)hematocrit
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)ìfúnpá, kíndìnrín
Testosterone (àpapọ̀ àti free), LH, FSH, SHBGtestosterone àdánidá
Àyẹ̀wò àtọ̀kì í ṣe ṣáájú oṣù 3 lẹ́yìn dídáwọ́dúró, lẹ́yìn náà ní gbogbo oṣù 3 títí yóò fi padà sí déédéétestosterone àdánidá
Lọ́dọọdún
pẹ̀lú lílò déédéé tàbí lílò léraléra
ECGọkàn
Echocardiogram (ultrasound ọkàn)ọkàn
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Dókítà eré ìdárayáń darí gbogbo rẹ̀
Dókítà ọkàncholesterol, ìfúnpá, hematocrit, ọkàn
Dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist)testosterone àdánidá, estrogen tó kéré
Dókítà inú / dókítà ẹ̀dọ̀Ẹ̀dọ̀
Dókítà kíndìnrínkíndìnrín
Olùtọ́jú ọpọlọ / dókítà ọpọlọìṣesí
Dókítà ìlera obìnrin (gynecologist)àbùdá ọkùnrin, testosterone àdánidá (obìnrin)
Nílé
- Ìfúnpá nílé: ìgbà 2–3 lọ́sẹ̀ ní àárọ̀, ẹ kọ ọ́ sílẹ̀
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Awọ ara tàbí ojú aláwọ̀ ìyeyè, ìtọ̀ dúdú, ìgbẹ́ tó ṣá àwọ̀, ara yíyún gidigidi, ìrora lábẹ́ egungun ìhà ọ̀tún — ẹ rí dókítà ní báyìí; ìrora ikùn líle òjijì pẹ̀lú òòyì tàbí dídákú — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
- Ẹ̀fọ́rí líle òjijì, ìyípadà ìríran, kíkú ara tàbí àìlágbára ní ẹ̀gbẹ́ kan ara, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
- Wíwú, ìrora tàbí pípọ́n ní ẹsẹ̀ kan; èémí kíkúrú òjijì tàbí ìrora àyà; àìlágbára tàbí kíkú ara òjijì ní ẹ̀gbẹ́ kan, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ tàbí láti ríran — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
- Ìrora tàbí ìwúwo nínú àyà, èémí kíkúrú pẹ̀lú iṣẹ́ díẹ̀, kókósẹ̀ wíwú, dídákú — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà, wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
- Àìlèkó ìbínú níjàánu, èrò láti ṣe ara yín tàbí àwọn ẹlòmíì léṣe — ẹ dá dúró kí ẹ sì wá ìrànlọ́wọ́ lónìí.
- Ohùn tó ń wúwo sí i, irun tuntun lójú, idó tó ń tóbi sí i — ẹ dá dúró kí ẹ sì rí dókítà: àwọn ìyípadà lè wà títí láé. (obìnrin)
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Kò sí ìwádìí lára obìnrin. Gẹ́gẹ́ bí androgen, a retí pé yóò fa ohùn tó ń wúwo sí i, irun lójú, idó tó ń tóbi sí i àti ìyípadà nǹkan oṣù, èyí tó lè wà títí láé; ewu ẹ̀dọ̀ jẹ́ bákan náà bí ti ọkùnrin.
Àròsọ àti òtítọ́
Àròsọ
“Àwọn steroid àtijọ́ tí a ti gbàgbé fẹ́ẹ́rẹ́ ju àwọn tó gbajúmọ̀ lọ.”
Òtítọ́
Ṣíṣọ̀wọ́n túmọ̀ sí pé a kò ṣèwádìí rẹ̀ tó, kì í ṣe pé ó láàbò jù: oxymesterone jẹ́ 17α-methylated bí methyltestosterone, a sì rí i lára ọ̀dọ́ eléré ìdárayá méjì tí wọ́n kú látàrí ọkàn tó dúró lójijì (cardiac arrest).
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Kennedy MC, Lawrence C. Anabolic steroid abuse and cardiac death. Med J Aust 1993 (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Fürstenberger C et al. The anabolic androgenic steroid fluoxymesterone inhibits 11β-hydroxysteroid dehydrogenase 2-dependent glucocorticoid inactivation (oxymesterone: medium inhibition). Toxicol Sci 2012 (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)Nieschlag E, Vorona E. Doping with anabolic androgenic steroids (AAS): adverse effects on non-reproductive organs and functions. Rev Endocr Metab Disord 2015 (ó ń ṣí ní táàbù tuntun)
Ẹ ṣàyẹ̀wò bí Oxymesterone ṣe ń bá àkópọ̀ yín ṣiṣẹ́
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀Àwọn èròjà tó jọra
ChlorodehydromethyltestosteroneOral Turinabol, Turinabol, TbolAgbáraÌdàgbà iṣan araDesoxymethyltestosterone (DMT, Madol, Pheraplex)Desoxy-methyltestosterone, P-PlexÌdàgbà iṣan araAgbáraEpistane (methylepitiostanol, Havoc)Epistane methylepithiostanol Havoc, Methylepithiostanol, 17α-methylepithiostanolÌdàgbà iṣan araAgbáraFluoxymesteroneHalotestin, Androxy, UltandrenAgbáraÌrísí iṣan líle, gbígbẹ