Nitrate oúnjẹ (oje bítírúùtù)
Dietary nitrate (beetroot juice) · Dietary nitrates, Beet juice, BRJ, Beetroot shot
Àwọn ìrísí: Oje bítírúùtù àti oje bítírúùtù tí a pọ̀ (shots), ẹ̀fọ́ tí ó ní nitrate púpọ̀ (bítírúùtù, spinach, rocket, celery) àti iyọ̀ nitrate; nínú ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí ńlá kan, iyọ̀ náà kò ṣèrànwọ́ ní kedere, nígbà tí oje ṣèrànwọ́.
Nitrate àìlẹ́mìí (inorganic) láti inú ẹ̀fọ́ bíi bítírúùtù (beetroot), tí kòkòrò inú ẹnu àti ara ń yí padà sí nitric oxide. Ọ̀kan lára àwọn àfikún oúnjẹ díẹ̀ tí IOC (Ìgbìmọ̀ Òlímpíìkì Àgbáyé) kà sí èyí tó ní ẹ̀rí tó dára pé ó ń mú iṣẹ́ eré ìdárayá dára sí i.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á fàlàlà gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ àti àfikún oúnjẹ, WADA kò sì kà á léèwọ̀; síbẹ̀ ó yẹ kí àwọn eléré ìdárayá tí a ń ṣàyẹ̀wò doping fún yan ọjà tí ẹgbẹ́ kẹta ti fọwọ́ sí.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Àwọn eléré ìdárayá ìfaradà àti eré ẹgbẹ́ ń lò ó láti mú kí iṣan ara ṣiṣẹ́ lọ́nà tó túbọ̀ múná dóko (kí ó ná agbára díẹ̀), láti fa àkókò títí dé àárẹ̀ pátápátá gùn, àti láti ṣèrànwọ́ nínú iṣẹ́ líle tí a ń ṣe ní ìpín-ìpín (intermittent). Ó tún ń dín ìfúnpá kù díẹ̀.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Àwọn ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí (meta-analysis) lórí ìwádìí 80 àti 123 rí àǹfààní kékeré ṣùgbọ́n tó dúró ṣinṣin, tó hàn kedere jùlọ nínú iṣẹ́ ìṣẹ́jú 2–10; àwọn eléré ìdárayá ìfaradà tí wọ́n ti kọ́ ara dáadáa jèrè díẹ̀ tàbí kò jèrè nǹkan kan. Láàárín ọ̀sẹ̀ mélòó kan, kò fi kún ìyípadà tí ara ń ní látàrí ìdánrawò. Omi ìfọnu apakòkòrò ń dín ipa rẹ̀ kù. Ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 4 mmHg nínú àwọn ìwádìí kúkúrú.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 1 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta òróòro/gallstones), ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 tí dókítà kọ nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — Ó lè dín ìwúwo inú àti afẹ́fẹ́ inú kù lẹ́yìn oúnjẹ; ó lè fa inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù (a ti ròyìn anaphylaxis) tàbí ní ìbẹ̀rẹ̀ pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Fún obìnrin
Àwọn ìwádìí tó ní obìnrin nínú kò pọ̀: ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kan kò rí àǹfààní tó hàn kedere nínú àwọn ìwádìí tí obìnrin nìkan wà, òmíràn rí ìlọsókè kékeré nínú agbára ìbúgbàù (power) ṣùgbọ́n kì í ṣe nínú agbára tàbí eré-sísá kíákíá (sprint).
Àròsọ àti òtítọ́
“Ṣé iyọ̀ nitrate jẹ́ ohun kan náà pẹ̀lú oje bítírúùtù (beetroot)?”
Rárá. Nínú ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí 123, iyọ̀ náà kò ṣèrànwọ́ ní kedere, nígbà tí oje ṣèrànwọ́. Sodium nitrite àti iyọ̀ nitrate tí a pọ̀ jẹ́ májèlé ní iye ńlá: wọ́n ń fa methemoglobinemia (ẹ̀jẹ̀ tí kò lè gbé oxygen dáadáa), a sì ti ròyìn ikú.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀