Tongkat ali (Eurycoma longifolia)
Longjack, Long Jack, Pasak bumi
Àwọn ìrísí: Àyọjáde gbòǹgbò nínú omi, tí a sábà máa ń ṣe ní ìwọ̀n déédéé sí eurycomanone; àti ìyẹ̀fun gbòǹgbò lásán àti àwọn àdàlù “agbára ọkùnrin”.
Gbòǹgbò ewéko láti Gúúsù-Ìlà-Oòrùn Éṣíà tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí amúgbéga testosterone àti ìfẹ́ ìbálòpọ̀ àdánidá. Àwọn ìwádìí kékeré fi ìlọsókè díẹ̀ nínú testosterone hàn, pàápàá lára àwọn ọkùnrin tí ìwọ̀n wọn kéré.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ ní Amẹ́ríkà àti Gúúsù-Ìlà-Oòrùn Éṣíà; kò ní àṣẹ oúnjẹ ní EU lẹ́yìn èrò ààbò òdì tí EFSA gbé jáde ní 2021; ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó fún ìfẹ́ ìbálòpọ̀, ìṣesí àti àtìlẹ́yìn testosterone, nígbà míì lẹ́yìn dídáwọ́dúró steroid. Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kan rí testosterone tó ga sí i ní pàtàkì lára àwọn ọkùnrin tí ó ní hypogonadism (testosterone tó kéré); àwọn ìwádìí kéré, kò sì sí ohun tó fi hàn pé ó ń dá ìṣẹ̀dá àdánidá padà lẹ́yìn steroid.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Nínú ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kékeré 5 ní 2022, testosterone àpapọ̀ ga sí i ní kedere lára àwọn ọkùnrin tí ìwọ̀n wọn kéré, ṣùgbọ́n kò ga lọ́nà tó ṣe pàtàkì lára àwọn tí ìwọ̀n wọn wà ní déédéé; èsì yàtọ̀ gidigidi, àmì ìṣègbè ìtẹ̀jáde (publication bias) wà, ọ̀pọ̀ ìwádìí sì dán àyọjáde ọjà kan ṣoṣo wò. Ìwádìí kékeré kan lára àwọn àgbàlagbà tí ìdààmú bá rí ìnira ọkàn tó dínkù àti cortisol tó lọ sílẹ̀. Àpapọ̀ ẹ̀rí lórí okó dídìde kò fi ipa gbogbogbòò hàn; àwọn ọkùnrin tí èsì ìbẹ̀rẹ̀ wọn burú jù nìkan ló rí ìlọsíwájú.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Àwọn ọ̀nà gbogbogbòò láti dín ìṣeéṣe ipa àìfẹ́ kọ̀ọ̀kan kù. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ohun tí a kò mọ̀ kò ṣeé dín kù, a lè yẹra fún un nìkan; ẹ sọ ohun tí ẹ ti lò fún dókítà yín.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Àròsọ àti òtítọ́
“Ṣé tongkat ali jẹ́ àfirọ́pò àdánidá fún steroid?”
Rárá. Testosterone ga sí i ní ìwọ̀nba, pàápàá lára àwọn ọkùnrin tí ìwọ̀n wọn kéré; kò sí ipa anabolic bíi ti steroid, kò sì sí ẹ̀rí pé ó ń ran họ́mọ̀nù lọ́wọ́ láti bọ̀ sípò lẹ́yìn steroid.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀