Synephrine
p-Synephrine, Bitter orange, Citrus aurantium
Àwọn ìrísí: Èròjà tí a fà yọ láti inú ọsàn kíkorò (bitter orange) tí a ṣètò sí p-synephrine; a sábà máa ń dà á pọ̀ mọ́ caffeine àti àwọn amóríyá mìíràn nínú ajó-ọ̀rá “láìsí ephedra”.
p-Synephrine ni alkaloid pàtàkì nínú èèpo ọsàn kíkorò (bitter orange, Citrus aurantium), adrenergic agonist oníwọ̀nba. Ó di èròjà àkọ́kọ́ tí a ń lò nínú ajó-ọ̀rá “láìsí ephedra” lẹ́yìn tí US fòfin de ephedra.
Ipò lábẹ́ òfin: Èròjà àfikún oúnjẹ tó bófin mu ní ọ̀pọ̀ jùlọ orílẹ̀-èdè; WADA kàn ń ṣọ́ ọ ni (kì í ṣe èèwọ̀), ṣùgbọ́n NCAA (eré ìdárayá yunifásítì ní US) fòfin dè é gẹ́gẹ́ bí amóríyá.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń fi kún ajó-ọ̀rá àti ọjà ṣáájú ìdánrawò (pre-workout) fún ìlò agbára àti jíjó ọ̀rá tó ga díẹ̀, àti láti dín ìfẹ́ oúnjẹ kù.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ẹ̀rí kéré, ó sì ń ta kora. Àtúnyẹ̀wò ìwádìí kékeré tó tó nǹkan bí 20 (nǹkan bí ènìyàn 360, tí ó ju ìdajì wọn lọ ń lo ọjà tó ní èròjà púpọ̀) ròyìn ìlò agbára ara nígbà ìsinmi tó ga díẹ̀ àti ìdínkù ìwúwo níwọ̀nba láàárín ọ̀sẹ̀ 6–12. Nínú àyẹ̀wò lábù, ìwádìí kan rí i pé ọ̀rá tí a jó pọ̀ sí i nígbà eré ìdárayá fẹ́ẹ́rẹ́ sí alábọ́dé, nígbà tí ìwádìí kan lára obìnrin kò rí ipa kankan. A kò tíì fi ẹ̀rí hàn pé synephrine nìkan ní ipa lórí ọ̀rá ara.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 4 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 3 nínú ipa àìfẹ́ 4 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Iyọ̀ díẹ̀, cardio déédéé, oorun tó dára; wíwọn ìfúnpá nílé; dókítà bí ó bá dúró ní gíga.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Ìwọ̀n tí a mú ní ìjókòó, lẹ́yìn ìsinmi, ní ọjọ́ mélòó kan ń fi ìfúnpá yín gidi hàn; ìwọ̀n tó ń ga léraléra jẹ́ àmì láti rí dókítà.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ìdánrawò aerobic déédéé ń dín ìfúnpá ìsinmi kù ní mmHg díẹ̀, ó sì ń dín in kù jù bẹ́ẹ̀ lọ lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣe ìdámọ̀ àìsàn ìfúnpá gíga tí kò lọ, ó sì ń kọ ìtọ́jú nígbà tí ó bá pọndandan.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Mímu ọtí déédéé ń gbé ìfúnpá sókè; dídáwọ́ rẹ̀ dúró ń mú un wálẹ̀.
- Coenzyme Q10 — Kò dúró ṣinṣin: àwọn ìtúpalẹ̀ kan fi ìdínkù kékeré nínú ìfúnpá systolic hàn nínú àrùn ọkàn àti ìlò agbára ara (cardiometabolic), ṣùgbọ́n àtúnyẹ̀wò Cochrane kò rí ipa kankan tó ṣe pàtàkì ní ti ìtọ́jú.
- Magnesium — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 2 mmHg ní àpapọ̀.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ìdínkù kékeré ti mmHg díẹ̀, pàápàá lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga tí a kò tíì tọ́jú.
- Taurine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kékeré 20: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 4 mmHg ní àpapọ̀.
Ẹ dín caffeine àti àwọn amóríyá mìíràn kù; bí ọkàn bá ń lù kíkan, ẹ dá oògùn tí ẹ fura sí dúró kí ẹ sì ṣe ECG. Ẹ má fi potassium kún un fúnra yín (àfikún, Asparkam/Panangin, iyọ̀ àfirọ́pò): ó léwu pẹ̀lú spironolactone, ARB/ACE inhibitor tàbí ìṣòro kíndìnrín; àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ ló ń fi ìwọ̀n rẹ̀ hàn.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Àyẹ̀wò ọkàn: ECG àti echocardiogram — ECG ń fi ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia), ìṣòro ìrìn àmì iná ọkàn (conduction) àti ìyípadà QT hàn — ó ṣe pàtàkì pẹ̀lú amóríyá, clenbuterol, họ́mọ̀nù thyroid tàbí oògùn amúnitọ̀.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (5)
- Àṣà oorun tó dára — Ètò ojoojúmọ́ tó dúró sán-ún àti àìmu caffeine ní alẹ́ ń dín àìlèsùn tí amóríyá àti steroid ń fà kù; òógùn òru nígbà lílo trenbolone máa ń wà síbẹ̀ láìka èyí sí.
- Glycine — Àwọn ìwádìí kékeré fi oorun tó dára sí i díẹ̀ àti àárẹ̀ ọjọ́ kejì tó dínkù hàn; kì í ṣe oògùn amúnisùn, kì í sì í ṣe fún àníyàn.
- L-theanine — Ìlọsíwájú kékeré nínú bí oorun ṣe dára tó lójú ẹni; ipa lórí àníyàn kò dúró ṣinṣin. Ó lè mú ara wíwárìrì láti caffeine rọ̀, ṣùgbọ́n kò ní borí ipa àwọn amóríyá tó lágbára bí clenbuterol.
- Magnesium — Ìwádìí kékeré 3 tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Kò sí ẹ̀rí tó dára lára àwọn eléré ìdárayá.
- Melatonin — Ó ń ràn yín lọ́wọ́ láti sùn lọ yára díẹ̀, pàápàá nígbà tí aago ara bá ti yẹ̀; kò tọ́jú àníyàn tàbí òógùn òru.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Nílé
- Ìfúnpá nílé: ìgbà 2–3 lọ́sẹ̀ ní àárọ̀, ẹ kọ ọ́ sílẹ̀
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ẹ̀fọ́rí líle òjijì, ìyípadà ìríran, kíkú ara tàbí àìlágbára ní ẹ̀gbẹ́ kan ara, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
- Ọkàn tó ń sáré tàbí tó ń lù ségesège tí kò rọlẹ̀ nígbà ìsinmi, òòyì, dídákú, ìrora àyà — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Àròsọ àti òtítọ́
“Synephrine jẹ́ ìrọ́pò ephedrine tí kò léwu rárá.”
Fúnra rẹ̀, ó fúyẹ́ púpọ̀, ṣùgbọ́n fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ìgbà ni a ń dà á pọ̀ mọ́ caffeine àti àwọn amóríyá mìíràn; a ti ròyìn ìkọlù ọkàn àti ìkọlù ọpọlọ (stroke) lára àwọn ọ̀dọ́ tí ń lo irú àdàpọ̀ bẹ́ẹ̀, a sì ti rí ọjà tí a fi oògùn mìíràn kún ní ìkọ̀kọ̀.
Àwọn àkópọ̀
Họ́mọ̀nù thyroid ń mú kí ọkàn túbọ̀ máa dáhùn sí àwọn amóríyá bí adrenaline, ìwé ìtọ́ni rẹ̀ sì kìlọ̀ pé àwọn méjèèjì ń mú ara wọn lágbára sí i: ìlù ọkàn tó yára, ọkàn tó ń lù kíkan àti ìṣeéṣe atrial fibrillation tó ga sí i.
EphedrineYohimbineSalbutamolNígbà tí ephedrine, synephrine, yohimbine tàbí họ́mọ̀nù thyroid bá ń mú ọkàn yára lù tàbí tí wọ́n ń gbé ìfúnpá sókè, dídá wọn dúró ló kọ́kọ́ yẹ. Nebivolol ń fi ọkàn tó ń sáré lù pamọ́, èyí tó jẹ́ àmì ìkìlọ̀ pàtàkì, àti pẹ̀lú ephedrine, synephrine tàbí yohimbine, ó lè fi ipa wọn tí ń dín iṣan ẹ̀jẹ̀ kù (alpha) sílẹ̀ láìsí ohun tó ń dí i lọ́wọ́.
NebivololEphedrineYohimbineLiothyronineLevothyroxineNígbà tí ephedrine, synephrine, yohimbine tàbí họ́mọ̀nù thyroid bá ń mú ọkàn yára lù tàbí tí wọ́n ń gbé ìfúnpá sókè, dídá wọn dúró ló kọ́kọ́ yẹ. Bisoprolol àti carvedilol lè fi ọkàn tó ń sáré lù pamọ́, èyí tó jẹ́ àmì ìkìlọ̀ pàtàkì, láìmú ohun tó fà á kúrò; ìwé ìtọ́ni oògùn bisoprolol ṣàkíyèsí pé beta-blocker lè fi ìlù ọkàn tó yára látàrí họ́mọ̀nù thyroid tó pọ̀ jù pamọ́.
EphedrineYohimbineLiothyronineLevothyroxineÀwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀