Salbutamol
Albuterol, Ventolin, ProAir, Salbutamol sulfate
Àwọn ìrísí: Ẹ̀rọ ìfasímú (inhaler) àti omi oògùn nebulizer fún asthma; oògùn kóró àti omi oògùn (syrup).
β2-agonist tí ipa rẹ̀ kò pẹ́ — ẹ̀rọ ìfasímú (inhaler) àjùmọ̀lò fún ìtura asthma. Àwọn eléré ìdárayá kan ń lò ó gẹ́gẹ́ bí oògùn kóró, bí ìrọ́pò clenbuterol tó fúyẹ́ jù tí ipa rẹ̀ kò pẹ́ tó.
Ipò lábẹ́ òfin: Oògùn tí dókítà ń kọ ní ọ̀pọ̀ jùlọ orílẹ̀-èdè; lábẹ́ WADA S3, fífà á símú nìkan láàárín ààlà tí a là sílẹ̀ ni a gbà láàyè, oògùn kóró jẹ́ èèwọ̀.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Nínú ìṣègùn: ìtura àti ìdènà ọ̀nà èémí tí ń há (bronchospasm), títí kan nígbà eré ìdárayá. Nínú eré ìdárayá, a ń lo oògùn kóró rẹ̀ fún ipa jíjó ọ̀rá àti pípa iṣan ara mọ́ tàbí kíkọ́ iṣan ara tí a ń retí, nígbà púpọ̀ nígbà oúnjẹ ìdínkù.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Àwọn ìdánwò oògùn kóró lára ọ̀dọ́mọkùnrin tí ara wọn le fi ipa gidi ṣùgbọ́n ìwọ̀nba lórí iṣan ara hàn. Agbára itan ga ní nǹkan bí 12% láàárín ọ̀sẹ̀ méjì, láìsí ìyípadà nínú iṣan ara (lean mass). Láàárín ọ̀sẹ̀ 11 ìdánrawò agbára, iṣan ara (lean mass) pọ̀ sí i ní nǹkan bí 1.8 kg ju ìdánrawò nìkan lọ, pẹ̀lú okun iṣan tí ń yára dáhùn (fast-twitch) tó tóbi sí i àti agbára eré sísá kíákíá tó pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n kò sí agbára àfikún, ìfaradà kò sì sunwọ̀n sí i, yàtọ̀ sí lórí placebo. A kò tíì fi ìdínkù ọ̀rá hàn.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 3 nínú ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ẹ dín caffeine àti àwọn amóríyá mìíràn kù; bí ọkàn bá ń lù kíkan, ẹ dá oògùn tí ẹ fura sí dúró kí ẹ sì ṣe ECG. Ẹ má fi potassium kún un fúnra yín (àfikún, Asparkam/Panangin, iyọ̀ àfirọ́pò): ó léwu pẹ̀lú spironolactone, ARB/ACE inhibitor tàbí ìṣòro kíndìnrín; àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ ló ń fi ìwọ̀n rẹ̀ hàn.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Àyẹ̀wò ọkàn: ECG àti echocardiogram — ECG ń fi ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia), ìṣòro ìrìn àmì iná ọkàn (conduction) àti ìyípadà QT hàn — ó ṣe pàtàkì pẹ̀lú amóríyá, clenbuterol, họ́mọ̀nù thyroid tàbí oògùn amúnitọ̀.
Ẹ mu omi bí òùngbẹ ṣe ń gbẹ yín, púpọ̀ sí i nínú ooru àti ìdánrawò gígùn, pẹ̀lú ohun mímu tó ní sodium; mímu omi jìnnà ju òùngbẹ lọ ń fa ewu sodium tó lọ sílẹ̀. Pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀, ARB/ACE inhibitor tàbí ìṣòro kíndìnrín: ọjà potassium tàbí iyọ̀ àfirọ́pò kìkì lẹ́yìn àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ àti ìmọ̀ràn dókítà.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi déédéé pẹ̀lú sodium láti inú oúnjẹ lè dín ìṣeéṣe àìtó omi ara àti àdánù iyọ̀ kù, èyí tí ó lè fi kún iṣan fífà; kò dènà àdánù electrolyte tó lágbára tí oògùn amúnitọ̀ ń fà.
- Àdàlù electrolyte (sodium, potassium, magnesium) — Rírọ́pò ohun tí a pàdánù nínú òógùn lè dín ìṣeéṣe àìtó omi ara àti iṣan fífà kù; kò mú oògùn amúnitọ̀ tàbí yíyọ omi ara ṣáájú ìdíje láìléwu, potassium inú rẹ̀ sì léwu pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀ tí ń dá potassium dúró sínú ara (potassium-sparing) tàbí ARB.
- Magnesium — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀; àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ipa tó ṣe pàtàkì lórí iṣan fífà òru lásán. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (5)
- Àṣà oorun tó dára — Ètò ojoojúmọ́ tó dúró sán-ún àti àìmu caffeine ní alẹ́ ń dín àìlèsùn tí amóríyá àti steroid ń fà kù; òógùn òru nígbà lílo trenbolone máa ń wà síbẹ̀ láìka èyí sí.
- Glycine — Àwọn ìwádìí kékeré fi oorun tó dára sí i díẹ̀ àti àárẹ̀ ọjọ́ kejì tó dínkù hàn; kì í ṣe oògùn amúnisùn, kì í sì í ṣe fún àníyàn.
- L-theanine — Ìlọsíwájú kékeré nínú bí oorun ṣe dára tó lójú ẹni; ipa lórí àníyàn kò dúró ṣinṣin. Ó lè mú ara wíwárìrì láti caffeine rọ̀, ṣùgbọ́n kò ní borí ipa àwọn amóríyá tó lágbára bí clenbuterol.
- Magnesium — Ìwádìí kékeré 3 tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Kò sí ẹ̀rí tó dára lára àwọn eléré ìdárayá.
- Melatonin — Ó ń ràn yín lọ́wọ́ láti sùn lọ yára díẹ̀, pàápàá nígbà tí aago ara bá ti yẹ̀; kò tọ́jú àníyàn tàbí òógùn òru.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ọkàn tó ń sáré tàbí tó ń lù ségesège tí kò rọlẹ̀ nígbà ìsinmi, òòyì, dídákú, ìrora àyà — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
- Iṣan fífà líle, àìlágbára tó hàn gbangba, ọkàn tó ń lù kíkan, òòyì nígbà tí a bá dìde dúró, ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Àròsọ àti òtítọ́
“Salbutamol jẹ́ àṣàyàn tí kò léwu dípò clenbuterol.”
Ó fúyẹ́ jù, ipa rẹ̀ kò sì pẹ́ tó, ṣùgbọ́n oògùn kóró rẹ̀ ṣì ń fa gbígbọ̀n ara, ọkàn tó ń lù kíkan àti potassium tó lọ sílẹ̀, nígbà tí a bá sì dà á pọ̀ mọ́ àwọn amóríyá mìíràn tàbí họ́mọ̀nù thyroid, ẹrù lórí ọkàn ń pọ̀ sí i.
Àwọn àkópọ̀
Oògùn amúnitọ̀ ń fọ potassium jáde, nígbà tí salbutamol ń tì í wọ inú sẹ́ẹ̀lì. Nínú àwọn ìwádìí, àwọn méjèèjì papọ̀ dín potassium kù, wọ́n sì yí ECG padà ju èyíkéyìí nínú wọn nìkan lọ; potassium tó kéré gan-an lè fa àìlègbéra (paralysis) àti ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia) tó ń ṣekú pani.
FurosemideHydrochlorothiazideInsulin ń gbé potassium wọ inú sẹ́ẹ̀lì. Oògùn amúnitọ̀ loop àti thiazide, clenbuterol, salbutamol àti họ́mọ̀nù thyroid náà ń dín potassium inú ẹ̀jẹ̀ kù, nítorí náà papọ̀ ó lè wálẹ̀ lójijì: àìlágbára iṣan ara, àìlègbéra (paralysis) tàbí ìlù ọkàn àìtọ́ tó lè fi ẹ̀mí wewu.
Insulin (tí ń ṣiṣẹ́ kíákíá àti fún ìgbà kúkúrú)FurosemideHydrochlorothiazideClenbuterolLiothyronineLevothyroxineHọ́mọ̀nù thyroid ń mú kí ọkàn túbọ̀ máa dáhùn sí àwọn amóríyá bí adrenaline, ìwé ìtọ́ni rẹ̀ sì kìlọ̀ pé àwọn méjèèjì ń mú ara wọn lágbára sí i: ìlù ọkàn tó yára, ọkàn tó ń lù kíkan àti ìṣeéṣe atrial fibrillation tó ga sí i.
EphedrineYohimbineSynephrineNebivolol ń mú ìlù ọkàn lọ́ra nípa dídí beta receptor lọ́wọ́, ẹbí kan náà tí clenbuterol àti salbutamol ń rú sókè. Ó lè fi ọkàn tó ń sáré lù pamọ́ láìdín ewu potassium àti iṣan ọkàn wọn kù; ní ìwọ̀n gíga, ó tún lè dín ọ̀nà èémí kù lára àwọn tó ní asthma (ikọ́ fée).
NebivololClenbuterolGlucocorticoid ń mú kí kíndìnrín pàdánù potassium. Oògùn amúnitọ̀ loop àti thiazide náà ń fọ ọ́ jáde, clenbuterol àti salbutamol sì ń tì í wọ inú sẹ́ẹ̀lì, nítorí náà potassium lè lọ sílẹ̀ jù: iṣan fífà, àìlágbára, ọkàn tó ń lù kíkan, àti ní àwọn ìgbà tó le, ìlù ọkàn àìtọ́ tó léwu. Ìwé ìtọ́ni oògùn ní kí a máa ṣọ́ potassium pẹ̀lú irú àkópọ̀ bẹ́ẹ̀.
FurosemideHydrochlorothiazideClenbuterolBisoprolol àti carvedilol ń dí beta receptor lọ́wọ́, ẹbí kan náà tí clenbuterol àti salbutamol ń rú sókè, nítorí náà àwọn oògùn náà ń ṣiṣẹ́ lòdì sí ara wọn. Ìlù ọkàn tó lọ́ra sí i lè fi àmì ìkìlọ̀ pàtàkì kan pamọ́ láìmú ohun tó fà á kúrò. Carvedilol tún ń dí receptor ọ̀nà èémí tí salbutamol ń ṣiṣẹ́ lé lórí lọ́wọ́; lára àwọn tó ní asthma (ikọ́ fée), òun àti bisoprolol ní ìwọ̀n gíga lè mú kí ọ̀nà èémí há.
ClenbuterolToremifene ń mú QT interval ìlù ọkàn gùn sí i, ìwé ìtọ́ni oògùn rẹ̀ sì kà á léèwọ̀ láti lò ó nígbà tí potassium bá kéré tí a kò sì tíì ṣàtúnṣe rẹ̀. Oògùn amúnitọ̀ loop àti thiazide, clenbuterol àti salbutamol ń dín potassium kù, èyí tó ń mú kí ìlù ọkàn àìtọ́ tó léwu túbọ̀ ṣeé ṣe. Dídákú, gìrì tàbí ọkàn tó ń yára lù láìṣe déédéé nílò ìtọ́jú pàjáwìrì.
ToremifeneFurosemideHydrochlorothiazideClenbuterolÀwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀