Vitamin B12 (cobalamin)
Cyanocobalamin, Hydroxocobalamin, Methylcobalamin, Adenosylcobalamin, Vitamin B-12, Mecobalamin, Cobamamide
Àwọn ìrísí: Cyanocobalamin àti hydroxocobalamin (abẹ́rẹ́ àti kóró oògùn); methylcobalamin àti adenosylcobalamin jẹ́ ọ̀nà tí a ń rí nínú àfikún oúnjẹ.
Vitamin tí ń yọ́ nínú omi, tí ara nílò fún sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa àti iṣan ìmọ̀lára, tí ó wà ní pàtàkì nínú oúnjẹ láti ara ẹranko. Àìtó rẹ̀ ń fa àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia) àti ìpalára iṣan ìmọ̀lára.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà kóró oògùn rẹ̀ fàlàlà; abẹ́rẹ́ rẹ̀ jẹ́ oògùn tí dókítà ń kọ ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè; ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè. Kì í ṣe èèwọ̀ nínú eré ìdárayá.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Àwọn eléré ìdárayá àti olùkọ́ni gbàgbọ́ pé B12, tí a sábà máa ń gún ní abẹ́rẹ́, ń mú ìṣẹ̀dá sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa àti agbára pọ̀ sí i: 34% nínú 243 eléré ìdárayá orí pápá àti ọ̀nà eré (track and field) ipele gíga ní Poland ló lo abẹ́rẹ́, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ẹnì kankan nínú wọn tí ó ní àìtó. Ó ń ṣèrànwọ́ nígbà tí àìtó gidi bá wà, bí ó ti rí lára àwọn tí kì í jẹ ohunkóhun láti ara ẹranko (vegan), nígbà tí ara kò bá gbà á dáadáa, tàbí nígbà lílo metformin fún ìgbà pípẹ́.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Lára àwọn eléré ìdárayá ipele gíga (elite), hemoglobin ga sí i pẹ̀lú B12 kìkì láti ìwọ̀n tó kéré gan-an títí dé ìwọ̀n alábọ́dé, kò sì yípadà ní ìwọ̀n tó ga jù, nítorí náà B12 àfikún kò fi sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa kún un nígbà tí ìwọ̀n rẹ̀ bá wà ní déédéé. Nígbà lílo metformin fún ìgbà pípẹ́, ewu B12 tó kéré ń pọ̀ sí i pẹ̀lú ọdún kọ̀ọ̀kan lílò. Nínú àwọn ìwádìí kékeré, kóró oògùn ìwọ̀n gíga tún àìtó ṣe dáadáa tó fẹ́rẹ̀ẹ́ dọ́gba pẹ̀lú abẹ́rẹ́ (ẹ̀rí tí kò péye).
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 1 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun àti aṣọ di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àròsọ àti òtítọ́
“Abẹ́rẹ́ B12 ń mú agbára àti sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa pọ̀ sí i.”
Kìkì nígbà tí B12 bá kéré. Lára àwọn eléré ìdárayá ipele gíga (elite), hemoglobin kò yípadà ní ìwọ̀n B12 tó ga jù, síbẹ̀ ìdámẹ́ta wọn gún un ní abẹ́rẹ́ láìsí àìtó kankan tí a rí.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀