Folate (folic acid, vitamin B9)

Folacin, L-methylfolate, Methylfolate, Levomefolate, 5-MTHF, Vitamin B-9, Levomefolic acid

Àwọn ìrísí: Folic acid (ọ̀nà àtọwọ́dá nínú àfikún oúnjẹ àti oúnjẹ tí a fi èròjà kún (fortified)), L-methylfolate (ọ̀nà tí ó ti ṣetán láti ṣiṣẹ́) àti folate àdánidá inú oúnjẹ.

Àfikún oúnjẹLáìsí ìwé àṣẹ dókítà (ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè)Ẹ̀rí: oògùn tí a fọwọ́ sí

Vitamin B tí ara nílò fún sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa àti, pẹ̀lú B12, fún mímú homocysteine wà ní ìsàlẹ̀. Àìtó rẹ̀ ń fa àìtó ẹ̀jẹ̀ megaloblastic (megaloblastic anemia).

Ohun tó ń fúnni

Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.

Ìlò rẹ̀

Àwọn tí ń lo steroid ń lò ó nítorí pé AAS lè gbé homocysteine sókè, àmì kan tí ó ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ dídì. Dókítà lè ṣàyẹ̀wò homocysteine, folate àti B12, kí ó sì tún àìtó ṣe. Kì í dènà ẹ̀jẹ̀ dídì tàbí ìkọlù ọpọlọ (stroke) tí steroid ń fà, kì í sì í ṣe àfikún oúnjẹ fún iṣẹ́ eré ìdárayá.

Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn

Folic acid ń dín homocysteine tó ga kù ní nǹkan bí ìdámẹ́rin. Àwọn ará-ìkọ́ (bodybuilder) tí ń lo AAS ní homocysteine tó ga ju ti àwọn tí kì í lò ó lọ, ẹnì kan tí ń lo AAS, tí ó ní àìtó folate àti B12 àti ìyàtọ̀ jíìnì MTHFR, sì ní ìkọlù ọpọlọ (stroke) pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ dídì ní ọ̀pọ̀ ibi. Nínú àwọn ìwádìí ńlá, vitamin B tí ń dín homocysteine kù kò dín ìkọlù ọkàn (heart attack) tàbí ikú kù, wọ́n sì dín ìkọlù ọpọlọ kù díẹ̀ péré.

Àwọn ipa

Àtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìlera

Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀

Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)

Ìlera
A ń wá a fún: àtìlẹ́yìn fún ẹ̀yà ara àti àmì ìlera

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe

Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.

Ipa àìfẹ́ 1 tó ṣeé ṣe

ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tó
Kékeré
Ara kíkú, ìgún-ìgún bí abẹ́rẹ́, carpal tunnel
Folic acid ní ìwọ̀n gíga lè tún àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia) tí àìtó B12 ń fà ṣe, nígbà tí ìpalára iṣan ìmọ̀lára ń bá a lọ, nítorí náà ó yẹ kí a ṣàyẹ̀wò B12 pẹ̀lú.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìka ọwọ́ tó ń kú tàbí tó ń gún bí abẹ́rẹ́, pàápàá ní òru.
ṣọ̀wọ́n

Ìtumọ̀ àwọn ìpele

Kékeréìpìlẹ̀ — ẹ kàn mọ̀ nípa rẹ̀
Alábọ́déẹ ṣọ́ àwọn àmì
Gíga díẹ̀ó nílò àbójútó déédéé
Gígapàtàkì gidi — ó lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé

Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó

Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó

wọ́pọ̀
a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
ṣeé ṣe
a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
ṣọ̀wọ́n
a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan

Bí a ṣe lè dín ewu kù

Fún 1 nínú ipa àìfẹ́ 1 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.

Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré

Ara kíkú
Ẹ rí dókítà: kíkú ara láti ọ̀dọ̀ oògùn irú GH sábà máa ń dínkù lẹ́yìn dídáwọ́dúró; àwọn ìdí mìíràn nílò àyẹ̀wò — vitamin B12 pẹ̀lú metformin, copper pẹ̀lú zinc ìwọ̀n gíga fún ìgbà pípẹ́.
Ìgbésẹ̀
Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
  • Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń rí àwọn ohun tó ń fa ara kíkú tí ó ṣeé tọ́jú ní kùtùkùtù: vitamin B12 tó kéré nígbà lílo metformin, àìtó copper látàrí zinc tó pọ̀ jù, iṣan ìmọ̀lára tí a tẹ̀ mọ́lẹ̀ látàrí wíwú tí GH ń fà.

Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀

Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.

Àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀
àwọn ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ tiyín — gbogbo èsì tó bá tẹ̀lé e ni a ó fi wé wọn
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)
Nígbà lílò
ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ 4–6 lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà ní gbogbo ọ̀sẹ̀ 6–8 — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)
Lẹ́yìn dídáwọ́dúró
ọ̀sẹ̀ 4–8 lẹ́yìn dídáwọ́dúró (ó pẹ́ ju bẹ́ẹ̀ lọ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ tó ń pẹ́ lára), lẹ́yìn náà títí àwọn ìwọ̀n yóò fi padà sí ti ìbẹ̀rẹ̀
Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ pípé (hematocrit, hemoglobin)

Fún obìnrin

Folic acid ń dín ewu àbùkù ọ̀pá ẹ̀yìn àti ọpọlọ ọmọ inú (neural tube defects) bíi spina bifida kù; WHO (Àjọ Ìlera Àgbáyé) àti ọ̀pọ̀ ìlànà orílẹ̀-èdè ń dábàá rẹ̀ fún àwọn obìnrin tí ń gbèrò láti lóyún tàbí tí wọ́n lè lóyún.

Àròsọ àti òtítọ́

Àròsọ

“Folate ń dènà ẹ̀jẹ̀ dídì àti ìkọlù ọpọlọ (stroke) nígbà lílo steroid.”

Òtítọ́

Ó ń dín homocysteine kù, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan péré lára àwọn ohun mélòó kan tí ń fa ẹ̀jẹ̀ dídì. Àwọn ìwádìí lórí vitamin B kò fi ìkọlù ọkàn (heart attack) tó dínkù hàn, ìkọlù ọpọlọ (stroke) sì dínkù díẹ̀ péré, folate kò sì yanjú hematocrit tó ga, ìfúnpá tàbí ọ̀rá ẹ̀jẹ̀.

Àwọn àkópọ̀

Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.

Ṣàyẹ̀wò àkópọ̀ →

Ẹ ṣàyẹ̀wò bí Folate (folic acid, vitamin B9) ṣe ń bá àkópọ̀ yín ṣiṣẹ́

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.

Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀

Àwọn èròjà tó jọra