Prasterone (DHEA)
Dehydroepiandrosterone, Prasterone DHEA dehydroepiandrosterone, Intrarosa, Androstenolone, Prestara, GL701
Àwọn ìrísí: Kápúsù ìgbémì tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ ní àwọn orílẹ̀-èdè kan; ohun tí a ń fi sínú abẹ́ obìnrin tí dókítà ń kọ (Intrarosa) fún àwọn àmì menopause. Kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú 7-keto-DHEA, èròjà mìíràn lọ́tọ̀.
Èròjà ìpìlẹ̀ steroid tí ẹṣẹ́ adrenal ara fúnra rẹ̀ ń ṣe, èyí tí àwọn ẹ̀yà ara ń yí padà sí androgen àti estrogen. A ń polówó rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “amúgbéga testosterone” àti àfikún oúnjẹ tí ń dènà ọjọ́ ogbó — họ́mọ̀nù ni, kì í ṣe fítámì.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ ní US, níbi tí òfin steroid kò ti kà á mọ́ ọn; òfin ń ṣàkóso rẹ̀ ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, bí Canada; ó jẹ́ èèwọ̀ nínú eré ìdárayá nígbà gbogbo; ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Àwọn tí ń lọ sí gym àti eléré ìdárayá tó ti dàgbà ń lò ó fún testosterone, iṣan ara, ìfẹ́ ìbálòpọ̀ àti ìlera gbogbogbòò. Gẹ́gẹ́ bí oògùn, a fọwọ́ sí i gẹ́gẹ́ bí ohun tí a ń fi sínú abẹ́ obìnrin (vaginal insert) fún ìrora nígbà ìbálòpọ̀ lẹ́yìn menopause (US, EU); ní US, a ń tà DHEA ìgbémì gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Lára ọ̀dọ́mọkùnrin tí ń ṣe ìdánrawò gbígbé ìwúwo, DHEA gbé androstenedione sókè ṣùgbọ́n kò gbé testosterone sókè, agbára àti ìwọ̀n ara láìsí ọ̀rá sì pọ̀ sí i bí ti placebo. Ìwádìí ọdún 2 kan lára ọkùnrin àti obìnrin tó ti lọ́jọ́ lórí kò rí ipa lórí ìpín ọ̀rá àti iṣan nínú ara, agbára tàbí dídára ìgbésí ayé. Lára obìnrin tí ẹṣẹ́ adrenal wọn kò ṣiṣẹ́ tó (adrenal insufficiency), ó mú kí ara wọn yá, ó sì mú ìlera ìbálòpọ̀ dára sí i; lára obìnrin nígbà menopause, àǹfààní èyíkéyìí fún ìbálòpọ̀ kéré.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 5 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 3 nínú ipa àìfẹ́ 5 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).
Kò sí àyẹ̀wò ìlera tàbí àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ tó ń dín ewu yìí kù; ẹ yẹra fún un bí ìtàn jẹjẹrẹ bá wà lára yín tàbí nínú ìdílé yín.
Ẹ dá dúró ní ìyípadà ohùn àkọ́kọ́ kí ẹ sì rí dókítà — dídá dúró ní kùtùkùtù ṣe pàtàkì.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìwé ìtọ́ni àwọn steroid sọ pé kí a dá a dúró ní àmì fẹ́ẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ (ohùn tó há, irun ní ojú, idó tó ń tóbi sí i) láti dènà ìyípadà títí láé; àyẹ̀wò ń rí wọn ní kùtùkùtù ṣùgbọ́n kò mú lílò láìléwu.
Ìtọ́jú awọ ara pẹ̀lú ìrọ̀rùn, fífọ ara lẹ́yìn ìdánrawò, dókítà awọ ara bí ó bá ń tàn kálẹ̀.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun àti aṣọ di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Ẹ yẹra fún pípa ọ̀pọ̀ steroid ìgbémì pọ̀; cardio déédéé, fiber tó ń yọ́ nínú omi (psyllium), ọ̀rá saturated àti ọtí díẹ̀; bí LDL/ApoB bá dúró ní gíga, dókítà lè ronú nípa statin. Omega-3 ń dín triglyceride nìkan kù.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú ApoB ń fi hàn bí HDL ti lọ sílẹ̀ tó àti bí LDL ti gòkè tó — àwọn ìyípadà tí ẹ kò lè fi ara mọ̀.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń túmọ̀ ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ àti ApoB, ó sì ń pinnu bóyá statin tàbí ìtọ́jú mìíràn yẹ.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń gbé triglyceride sókè; bí ó ṣe ń gbé HDL sókè díẹ̀ kò dín ewu ọkàn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń gbé HDL sókè díẹ̀, ó sì ń dín triglyceride kù; òun nìkan kò lè san àdánù HDL tí steroid ń fà padà.
- Berberine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí tí a fi wé placebo: LDL lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.5, triglyceride sì lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.4 mmol/L; HDL kò yípadà. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwádìí ló kéré; kò lè rọ́pò statin.
- Citrus bergamot — Àpapọ̀ àwọn ìwádìí kékeré fi LDL àti triglyceride tó lọ sílẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n ìdánilójú ẹ̀rí kéré sí kéré gan-an; kò lè rọ́pò statin.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ó ń dín triglyceride kù ní kedere, ṣùgbọ́n kò tún HDL tí steroid mú lọ sílẹ̀ ṣe — ìpalára ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ tó ṣe pàtàkì jùlọ; epo tó ní DHA tilẹ̀ lè gbé LDL sókè díẹ̀.
- Fiber èèpo psyllium — Ó ń dín LDL kù ní nǹkan bí 0.2–0.3 mmol/L (ní nǹkan bí 5–10%), àní pẹ̀lú statin tí dókítà kọ; kò ní ipa lórí HDL.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Kókó tuntun (títí kan ní ọrùn), ìṣòro láti gbé mì tàbí ohùn híhá tí kò lọ, àdánù ìwúwo tí a kò mọ ìdí rẹ̀, tàbí ẹ̀jẹ̀ nínú ìgbẹ́ tàbí ìtọ̀ — ẹ rí dókítà láìjáfara.
- Ohùn tó ń wúwo sí i, irun tuntun lójú, idó tó ń tóbi sí i — ẹ dá dúró kí ẹ sì rí dókítà: àwọn ìyípadà lè wà títí láé. (obìnrin)
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Ara obìnrin máa ń fèsì sí ipa androgen rẹ̀ ju ti ọkùnrin lọ: ipa àìfẹ́ androgen, ní pàtàkì ìrorẹ́, wọ́pọ̀ ní kedere ju ti placebo lọ, HDL sì lọ sílẹ̀ lára obìnrin ṣùgbọ́n kì í ṣe lára ọkùnrin. Kò sí ìsọfúnni nígbà oyún tàbí fífún ọmọ lọ́mú, ìwé ìtọ́ni oògùn ìrísí abẹ́ obìnrin (vaginal) ní US sì kìlọ̀ pé kí a má lò ó lẹ́yìn jẹjẹrẹ ọmú.
Àròsọ àti òtítọ́
“DHEA jẹ́ amúgbéga testosterone àdánidá tí ń ṣèrànwọ́ láti kọ́ iṣan ara.”
Lára ọ̀dọ́mọkùnrin tí ń gbé ìwúwo, kò gbé testosterone sókè, ìlọsíwájú wọn sì dọ́gba pẹ̀lú ti placebo; ìwádìí ọdún 2 kan lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí kò fi ipa kankan hàn lórí iṣan ara tàbí agbára. Ó tún jẹ́ steroid tí a fòfin dè nínú eré ìdárayá.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀