Quinbolone
Anabolicum Vister, Boldenone cyclopentenyl ether
Àwọn ìrísí: Boldenone abẹ́rẹ́ — undecylenate (Equipoise), cypionate àti acetate — ní káàdì tiwọn.
Àwọn ester àti ìrísí mìíràn: Boldenone undecylenate, Boldenone acetate, Boldenone cypionate
Ìrísí boldenone ìgbémì: ether 17-cyclopentenyl rẹ̀, tí wọ́n ti tà rí ní orúkọ Anabolicum Vister. Láìdàbí èyí tó pọ̀ jùlọ nínú àwọn steroid ìgbémì, kì í ṣe 17α-alkylated. Ìsọfúnni lára ènìyàn ti pẹ́, ó sì kéré.
Ipò lábẹ́ òfin: Ní US, a kà á sí steroid anabolic Schedule III gẹ́gẹ́ bí ether ti boldenone; WADA dárúkọ rẹ̀ nínú S1.1; ipò rẹ̀ yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń wá a gẹ́gẹ́ bí boldenone ìgbémì. Àwọn ìwádìí láti Ítálì láti àwọn ọdún 1960 títí dé 1980 wò ó fún àìtó ẹ̀jẹ̀ (anemia) lára àwọn aláìsàn dialysis, lára àwọn obìnrin tó ti lọ́jọ́ lórí àti lára àwọn ọmọdé; a ṣàpèjúwe bí ara ènìyàn ṣe ń yí i padà (metabolism) lẹ́yìn gbígbé e mì ní ọdún 1971. Kò sí ìsọfúnni òde-òní.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Àwọn ìwádìí àtijọ́ láti Ítálì, tí èyí tó pọ̀ jùlọ nínú wọn kò ní àkópọ̀ ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, wo ìwúwo ara, sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa àti họ́mọ̀nù ẹṣẹ́ pituitary. Nínú ìfiwéra kan fún angioedema àjogúnbá (hereditary angioedema), kò dènà ìkọlù wíwú náà, láìdàbí danazol àti stanozolol tí wọ́n jẹ́ 17α-alkylated. A kò mọ bí ipa rẹ̀ lórí iṣan ara ṣe lágbára tó lára ènìyàn.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 15 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 12 nínú ipa àìfẹ́ 15 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá. A kọ àwọn oògùn ìwé àṣẹ dókítà síbí kìkì fún dókítà láti pinnu lé lórí, lẹ́yìn àyẹ̀wò — wọ́n ní ipa àìfẹ́ tiwọn.
Ẹ ṣàyẹ̀wò họ́mọ̀nù ṣáájú àti lẹ́yìn; bí wọ́n bá dúró ní kékeré, ẹ rí dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist). Ìdánrawò líle pẹ̀lú oúnjẹ tí kò tó (RED-S) náà ń dín testosterone kù.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — LH, FSH àti testosterone ń fi hàn bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó àti bóyá ìṣẹ̀dá àdánidá ti padà bọ̀ sípò lẹ́yìn náà.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó, ó sì ń darí ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn náà, títí kan àyẹ̀wò agbára ìbímọ.
- Choriogonadotropin alfa (hCG àtọwọ́dá/recombinant) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ ní ọ̀nà tí a kò kọ sínú ìwé àṣẹ rẹ̀ (off-label) láti pa agbára ìbímọ mọ́ (ó ń jẹ́ kí kórópọ̀n máa ṣiṣẹ́); kì í tún ẹṣẹ́ pituitary bẹ̀rẹ̀. Ewu: estradiol tó ga sí i, gynecomastia. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Clomiphene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ọ̀pọ̀ jùlọ àwọn ọkùnrin ń bọ̀ sípò fúnra wọn láàárín oṣù díẹ̀, a kò sì tíì fi àǹfààní tí ó wà pẹ́ hàn. Àwọn ewu: ìyípadà ìríran, ìyípadà ìṣesí, ẹ̀jẹ̀ dídì tó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- hCG (human chorionic gonadotropin láti inú ìtọ̀) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ láti pa agbára ìbímọ mọ́ (lára ọkùnrin ó ń jẹ́ kí kórópọ̀n máa ṣiṣẹ́); kò tún pituitary bẹ̀rẹ̀, nítorí náà LH àdánidá ṣì gbọ́dọ̀ padà bọ̀ sípò. Àwọn ewu: estradiol tó ga sí i, gynecomastia. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Tamoxifen — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn tí a bá ti dá steroid dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; a kò tíì dán an wò fún èyí lẹ́yìn lílo steroid. Àwọn ewu: ẹ̀jẹ̀ dídì, ìyípadà ìríran. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀. A kò fi í lọ̀ obìnrin: nínú ìwòye ti obìnrin, ó ń fi kún ewu tí èròjà yìí ti ní tẹ́lẹ̀.
- Họ́mọ̀nù tí ń mú follicle ṣiṣẹ́ (follitropin, menotropin) — Dókítà agbára ìbímọ lè ronú nípa fífi í kún hCG nígbà tí àyẹ̀wò àtọ̀ àti FSH bá ṣì wà ní ìsàlẹ̀; kì í tún ẹṣẹ́ pituitary bẹ̀rẹ̀. Àwọn ewu: gynecomastia, ìrorẹ́. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
- Toremifene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró steroid, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ó gbé testosterone sókè lára àwọn ọkùnrin tí agbára ìbímọ wọn kò tó, ṣùgbọ́n a kò dán an wò rí lẹ́yìn steroid. Ewu: QT tó ń gùn sí i, ẹ̀jẹ̀ dídì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀. A kò fi í lọ̀ obìnrin: nínú ìwòye ti obìnrin, ó ń fi kún ewu tí èròjà yìí ti ní tẹ́lẹ̀.
Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ kúrò lọ́wọ́ kòkòrò (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF) ń dín ewu àyẹ̀wò doping tí ó fi èròjà èèwọ̀ hàn kù, ṣùgbọ́n kò mú un kúrò.
Ẹ yẹra fún pípa ọ̀pọ̀ steroid ìgbémì pọ̀; cardio déédéé, fiber tó ń yọ́ nínú omi (psyllium), ọ̀rá saturated àti ọtí díẹ̀; bí LDL/ApoB bá dúró ní gíga, dókítà lè ronú nípa statin. Omega-3 ń dín triglyceride nìkan kù.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú ApoB ń fi hàn bí HDL ti lọ sílẹ̀ tó àti bí LDL ti gòkè tó — àwọn ìyípadà tí ẹ kò lè fi ara mọ̀.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń túmọ̀ ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ àti ApoB, ó sì ń pinnu bóyá statin tàbí ìtọ́jú mìíràn yẹ.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń gbé triglyceride sókè; bí ó ṣe ń gbé HDL sókè díẹ̀ kò dín ewu ọkàn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń gbé HDL sókè díẹ̀, ó sì ń dín triglyceride kù; òun nìkan kò lè san àdánù HDL tí steroid ń fà padà.
- Berberine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí tí a fi wé placebo: LDL lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.5, triglyceride sì lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.4 mmol/L; HDL kò yípadà. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwádìí ló kéré; kò lè rọ́pò statin.
- Citrus bergamot — Àpapọ̀ àwọn ìwádìí kékeré fi LDL àti triglyceride tó lọ sílẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n ìdánilójú ẹ̀rí kéré sí kéré gan-an; kò lè rọ́pò statin.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ó ń dín triglyceride kù, ṣùgbọ́n kò tún HDL tí steroid mú lọ sílẹ̀ ṣe — ìpalára ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ tó ṣe pàtàkì jùlọ; àfikún oúnjẹ omega-3 tilẹ̀ lè gbé LDL sókè (IOC).
- Fiber èèpo psyllium — Ó ń dín LDL kù ní nǹkan bí 0.2–0.3 mmol/L (ní nǹkan bí 5–10%), àní pẹ̀lú statin tí dókítà kọ; kò ní ipa lórí HDL.
Ẹ máa ṣàyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ déédéé; bí hematocrit bá dúró ní gíga, dókítà ló ń pinnu — nígbà púpọ̀ dídá ohun tó fà á dúró tàbí dídín in kù, nígbà míì yíyọ ẹ̀jẹ̀ fún ìtọ́jú (phlebotomy), kì í ṣe fífi ẹ̀jẹ̀ tọrẹ fún ilé ìpamọ́ ẹ̀jẹ̀ láé. Àìtó omi ara nínú ìdánrawò gígùn tàbí nínú ooru àti ìrìn-àjò ọkọ̀ òfurufú gígùn ń fi kún ewu ẹ̀jẹ̀ dídì.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò iye ẹ̀jẹ̀ ń fi hàn bí hematocrit àti hemoglobin ṣe ń gòkè sí ìwọ̀n tí ewu ẹ̀jẹ̀ dídì àti stroke (ẹ̀gbà) ti ń pọ̀ sí i.
- Yíyọ ẹ̀jẹ̀ fún ìtọ́jú (phlebotomy) tí dókítà kọ — Kìkì nípa ìpinnu dókítà, kì í ṣe ní ibùdó ìfẹ̀jẹ̀tọrẹ láé. Ó ń dín hematocrit kù kíákíá ṣùgbọ́n fún ìgbà díẹ̀; ṣíṣe é léraléra ń fa àdánù iron, a kò sì tíì fi hàn pé ó ń dín ewu ẹ̀jẹ̀ dídì kù.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàkóso ẹ̀jẹ̀ tó nípọn nípa yíyí ohun tí ẹ ń lò padà tàbí, bí ìdí bá wà, nípa yíyọ ẹ̀jẹ̀ fún ìtọ́jú (phlebotomy); àìtó omi ara, ìrìn-àjò ọkọ̀ òfurufú gígùn àti àìlègbéra nítorí ìpalára ń fi kún ewu ẹ̀jẹ̀ dídì lára àwọn eléré ìdárayá.
Iyọ̀ díẹ̀, cardio déédéé, oorun tó dára, wíwọn ìfúnpá nílé; bí ó bá dúró ní gíga — dókítà, àti ìjíròrò nípa gbígbé ìwúwo tó pọ̀ jùlọ (maximal lifts).
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (19)
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Ìwọ̀n ìsinmi tí ó ń ga léraléra túmọ̀ sí pé kí ẹ rí dókítà. Fún àwọn eléré ìdárayá, ìtọ́sọ́nà fẹ́ràn ARB tàbí ACE inhibitor, tí kì í dín agbára ìdánrawò kù; oògùn amúnitọ̀ jẹ́ èèwọ̀ nínú eré ìdárayá.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Nínú ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìdánwò, ìdánrawò ìfaradà dín ìfúnpá ìsinmi kù ní nǹkan bí 8/5 mmHg lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga, àti díẹ̀ péré lára àwọn tí ìfúnpá wọn wà ní déédéé.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣe ìdámọ̀ àìsàn ìfúnpá gíga tí kò lọ, ó sì ń kọ ìtọ́jú nígbà tí ó bá pọndandan.
- Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Mímu ọtí déédéé ń gbé ìfúnpá sókè; dídáwọ́ rẹ̀ dúró ń mú un wálẹ̀.
- Coenzyme Q10 — Kò dúró ṣinṣin: àwọn ìtúpalẹ̀ kan fi ìdínkù kékeré nínú ìfúnpá systolic hàn nínú àrùn ọkàn àti ìlò agbára ara (cardiometabolic), ṣùgbọ́n àtúnyẹ̀wò Cochrane kò rí ipa kankan tó ṣe pàtàkì ní ti ìtọ́jú.
- Magnesium — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìdánwò 34 lára àwọn àgbàlagbà, kì í ṣe eléré ìdárayá: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 2 mmHg ní àròpín.
- Magnesium aspartate — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium chloride — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium citrate — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium gluconate — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium glycinate (bisglycinate) — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium lactate — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium malate — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium orotate — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium oxide — Ní àròpín, magnesium ń dín ìfúnpá kù díẹ̀ péré — kò lè rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Magnesium taurate — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìdánwò: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 2 mmHg ní àròpín — ó kéré jù láti rọ́pò àyẹ̀wò dókítà fún ìfúnpá gíga tí a rí nígbà àyẹ̀wò eré ìdárayá.
- Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ìdínkù kékeré ti mmHg díẹ̀, pàápàá lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga tí a kò tíì tọ́jú.
- Potassium — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí (meta-analysis) lórí àwọn ìdánwò: ìfúnpá systolic dínkù ní nǹkan bí 3.5 mmHg ní àròpọ̀, a sì rí èyí kìkì lára àwọn tó ní ìfúnpá gíga.
- Taurine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kékeré 20: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 4 mmHg ní àpapọ̀.
Cardio déédéé, ìṣàkóso ìfúnpá, echocardiogram gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà lọ́dọọdún, tí dókítà ọkàn tó mọ ọkàn eléré ìdárayá bá ka.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (4)
- Àyẹ̀wò ọkàn: ECG àti echocardiogram — Echocardiography ń fi ògiri ọkàn tó ń nípọn àti agbára fífa ẹ̀jẹ̀ tó ń dínkù hàn ní kùtùkùtù, nígbà tí dídá AAS dúró àti títọ́jú ìfúnpá ṣì lè ṣèrànwọ́.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ní kí a ṣe ECG àti echocardiography, ó sì ń tọ́jú ìyípadà ọkàn ní ìbẹ̀rẹ̀.
- Wíwọn ìfúnpá nílé — Kíkápá ìfúnpá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà pàtàkì láti dín bí ògiri ọkàn ṣe ń nípọn kù.
- Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń ṣàtìlẹ́yìn iṣẹ́ ọkàn àti iṣan ẹ̀jẹ̀, ṣùgbọ́n kò yí ọkàn tó ti nípọn tàbí tó ti rẹ̀wẹ̀sì nítorí steroid padà.
Ẹ máa tẹ̀lé ètò ojoojúmọ́ yín, kí ẹ sì máa bá àwọn ènìyàn ṣepọ̀; ẹ bá onímọ̀ sọ̀rọ̀ bí ìṣesí tó lọ sílẹ̀ bá ń bá a lọ; dókítà eré ìdárayá lè ṣàyẹ̀wò fún ìdánrawò àṣejù (overtraining) àti RED-S.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìṣòro ìṣesí, títí kan ìṣesí tó lọ sílẹ̀ lẹ́yìn dídá steroid dúró, ṣeé tọ́jú; dókítà lè fi yín ránṣẹ́ sí ìtọ́jú ìlera ọpọlọ.
- Àṣà oorun tó dára — Oorun tó dára ń ṣàtìlẹ́yìn ìṣesí, pàápàá ní àkókò tí họ́mọ̀nù kéré lẹ́yìn dídá steroid dúró.
Ẹ máa fi ìwúwo kún un díẹ̀díẹ̀ — agbára ń pọ̀ sí i yára ju bí okùn iṣan ṣe ń mọ́ra lọ; bí ìrora okùn iṣan bá ń bá a lọ, ẹ dín ẹrù kù, kí ẹ sì rí dókítà eré ìdárayá.
Ohun tí a kò mọ̀ kò ṣeé dín kù, a lè yẹra fún un nìkan; ẹ sọ ohun tí ẹ ti lò fún dókítà yín.
Ẹ mu omi tó tó, púpọ̀ sí i nínú ooru; ẹ ṣàkóso ìfúnpá; ẹ yẹra fún lílo oògùn ìrora (NSAID) déédéé, àti èyíkéyìí nínú wọn nígbà ìdíje gígùn tàbí nínú ooru; ẹ má ṣe gé ìwúwo nípa gbígbẹ omi ara.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi tó tó ń dín ẹrù tí ìdánrawò líle àti ooru ń dì lé kíndìnrín lórí kù; àìtó omi ara pẹ̀lú NSAID jẹ́ ohun tí a mọ̀ dáadáa pé ó ń fa ìpalára kíndìnrín òjijì (acute kidney injury).
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Creatinine máa ń ga pẹ̀lú iṣan ara púpọ̀, creatine àti ìdánrawò líle, àwọn ìlànà ìṣírò eGFR déédéé sì ń ṣini lọ́nà lára àwọn eléré ìdárayá; ẹ fi wé àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀ tiyín fúnra yín, kí ẹ sì fi cystatin C àti àyẹ̀wò ìtọ̀ kún un.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣèwádìí protein nínú ìtọ̀ tàbí iṣẹ́ kíndìnrín tó ń dínkù, ó sì lè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú tí ń mú ìpalára kíndìnrín lọ́ra.
Ẹ dá dúró ní ìyípadà ohùn àkọ́kọ́ kí ẹ sì rí dókítà — dídá dúró ní kùtùkùtù ṣe pàtàkì.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìwé àlàyé àwọn steroid sọ pé kí a dá a dúró ní àmì fẹ́ẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ (ohùn tó há, irun ní ojú, idó tó ń tóbi sí i) láti dènà ìyípadà títí láé; àyẹ̀wò ń rí wọn ní kùtùkùtù ṣùgbọ́n kò mú lílò láìléwu.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò estradiol tó péye gan-an ń fi hàn bóyá omi tó ń dúró nínú ara tàbí orí ọmú tó ń ro ni wá látọ̀dọ̀ estrogen tó ga lóòótọ́.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìṣàkóso estrogen pẹ̀lú oògùn tí dókítà ń kọ láàbò jù nígbà tí a bá ń ṣàtúnṣe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí èsì àyẹ̀wò lábù ju nípa ìfojúdá lọ.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (16)
- Àṣà oorun tó dára — Ètò ojoojúmọ́ tó dúró sán-ún àti àìmu caffeine ní alẹ́ ń dín àìlèsùn tí amóríyá àti steroid ń fà kù; òógùn òru nígbà lílo trenbolone máa ń wà síbẹ̀ láìka èyí sí.
- Glycine — Àwọn ìwádìí kékeré fi oorun tó dára sí i díẹ̀ àti àárẹ̀ ọjọ́ kejì tó dínkù hàn; kì í ṣe oògùn amúnisùn, kì í sì í ṣe fún àníyàn.
- L-theanine — Ìlọsíwájú kékeré nínú bí oorun ṣe dára tó lójú ẹni; ipa lórí àníyàn kò dúró ṣinṣin. Ó lè mú ara wíwárìrì láti caffeine rọ̀, ṣùgbọ́n kò ní borí ipa àwọn amóríyá tó lágbára bí clenbuterol.
- Magnesium — Ìwádìí kékeré 3 tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Kò sí ẹ̀rí tó dára lára àwọn eléré ìdárayá.
- Magnesium aspartate — Lára àwọn ọkùnrin tí wọ́n ń ṣe eré ìdárayá, ọjà zinc–magnesium aspartate kan kò yí oorun tí a wọ̀n padà; lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí, ìdánwò kékeré mẹ́ta rí i pé wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára jù.
- Magnesium chloride — Ìdánwò kékeré mẹ́ta tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára jù. Kò sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium citrate — Ẹ̀rí pé ó ń mú oorun dára sí i kò lágbára, kò sì sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium gluconate — Ẹ̀rí pé ó ń mú oorun dára sí i kò lágbára, kò sì sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium glycinate (bisglycinate) — Lára àgbàlagbà 155 tí oorun wọn kò dára, àìlèsùn tí wọ́n fúnra wọn díwọ̀n dára sí i díẹ̀ ju lórí placebo lọ (ipa kékeré). Kò sí ìsọfúnni lára eléré ìdárayá; kò rọ́pò àwọn àṣà oorun tó dára.
- Magnesium L-threonate — Àwọn ìdánwò kékeré tí ilé-iṣẹ́ sanwó fún: àwọn ìwọ̀n oorun kan tí wọ́n fúnra wọn díwọ̀n dára sí i; ọ̀kan kò rí ìyípadà nínú oorun tí ẹ̀rọ ìtọpinpin wọ̀n. Kò sí ìsọfúnni lára eléré ìdárayá.
- Magnesium lactate — Ìdánwò kékeré mẹ́ta tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára jù. Kò sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium malate — Ìdánwò kékeré mẹ́ta tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára jù. Kò sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium orotate — Ẹ̀rí pé ó ń mú oorun dára sí i kò lágbára, kò sì sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium oxide — Ẹ̀rí pé ó ń mú oorun dára sí i kò lágbára, kò sì sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Magnesium taurate — Ìdánwò kékeré mẹ́ta tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára jù. Kò sí ìdánwò oorun tó dára lára eléré ìdárayá.
- Melatonin — Ó ń ràn yín lọ́wọ́ láti sùn lọ yára díẹ̀, pàápàá nígbà tí aago ara bá ti yẹ̀; kò tọ́jú àníyàn tàbí òógùn òru.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
- Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun, aṣọ ìnura àti aṣọ ìdánrawò di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
- Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Minoxidil (tí a ń fi pa ara) — Ó ń dín bí irun ṣe ń tínrín kù, ó sì ń mú kí irun díẹ̀ tún hù; awọ orí yíyún àti irun jíjá fún ìgbà díẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ wọ́pọ̀, irun ojú tí a kò fẹ́ ṣeé ṣe. Ohun tí a jèrè ń pòórá nígbà tí a bá dá a dúró.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà eré ìdárayá fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Nílé
- Ìfúnpá nílé: ìgbà 2–3 lọ́sẹ̀ ní àárọ̀, ẹ kọ ọ́ sílẹ̀
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ẹ̀fọ́rí líle òjijì, ìyípadà ìríran, kíkú ara tàbí àìlágbára ní ẹ̀gbẹ́ kan ara, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
- Wíwú, ìrora tàbí pípọ́n ní ẹsẹ̀ kan (pàápàá lẹ́yìn ìrìn-àjò ọkọ̀ òfurufú gígùn) — ìtọ́jú kíákíá; èémí kíkúrú òjijì, ìrora àyà, àìlágbára tàbí kíkú ara ní ẹ̀gbẹ́ kan, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ tàbí láti ríran — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
- Ìrora tàbí ìwúwo nínú àyà, dídákú tàbí ó-fẹ́rẹ̀-dákú nígbà ìsapá, èémí kíkúrú pẹ̀lú ìsapá díẹ̀, kókósẹ̀ wíwú — ẹ dá ìdánrawò dúró, kí ẹ sì wá ìtọ́jú kíákíá; wíwó lulẹ̀ — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà (pàápàá pẹ̀lú ìrora iṣan ara líle lẹ́yìn ìdánrawò líle), wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
- Èrò láti pa ara ẹni tàbí ṣe ara ẹni léṣe — ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín tàbí fóònù ìrànlọ́wọ́ fún ìdààmú ọkàn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
- Ìró bí nǹkan já àti ìrora mímú òjijì ní okùn iṣan, àìlèfi ẹrù lé apá tàbí ẹsẹ̀ náà — ẹ dá ìdánrawò dúró kí dókítà yẹ̀ ẹ́ wò.
- Ohùn tó ń wúwo sí i, irun tuntun lójú, idó tó ń tóbi sí i — ẹ dá dúró kí ẹ sì rí dókítà: àwọn ìyípadà lè wà títí láé. (obìnrin)
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Fún obìnrin
Àwọn ìwádìí àtijọ́ láti Ítálì ní àwọn obìnrin tó ti lọ́jọ́ lórí nínú, ṣùgbọ́n kò sí ìsọfúnni òde-òní lórí ààbò rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí androgen, ó lè fa ohùn tó ń wúwo sí i, irun lójú àti idó tó ń tóbi sí i, èyí tí ó lè wà títí láé. Lára àwọn obìnrin eléré ìdárayá, ohùn tó há, irun tuntun lójú àti ìyípadà nǹkan oṣù jẹ́ àmì ìbẹ̀rẹ̀.
Àròsọ àti òtítọ́
“Steroid ìgbémì tí kì í ṣe 17α-alkylated kò léwu.”
Láìsí 17α-alkylation, ẹrù lórí ẹ̀dọ̀ lè kéré sí i, ṣùgbọ́n ó ṣì ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí androgen: a retí ìdẹ́kun testosterone àdánidá, HDL tó lọ sílẹ̀ àti, lára obìnrin, àbùdá ọkùnrin (virilization). Kò sí ìsọfúnni òde-òní lórí ààbò rẹ̀.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀