Vitamin C (ascorbic acid)
Ascorbate, Sodium ascorbate, Calcium ascorbate, Ester-C, Liposomal vitamin C
Àwọn ìrísí: Ascorbic acid àti iyọ̀ buffered (sodium ascorbate tàbí calcium ascorbate); ọjà liposomal àti Ester-C jẹ́ àwọn ọ̀nà mìíràn tí a ń tà.
Vitamin antioxidant tí ń yọ́ nínú omi, tí ń ṣe àtìlẹ́yìn fún iṣẹ́ ètò àjẹsára. Ó ń mú kí ara gba iron láti inú oúnjẹ dáadáa sí i, èyí tí ó ṣe pàtàkì fún àwọn tí wọ́n ní haemochromatosis (iron tí ń kó jọ sínú ara).
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á fàlàlà gẹ́gẹ́ bí àfikún oúnjẹ àti gẹ́gẹ́ bí oògùn tí a fún ní àṣẹ fún àìtó rẹ̀; kì í ṣe èèwọ̀ nínú eré ìdárayá. Kódà nínú ọjà vitamin C, a ti rí èròjà èèwọ̀ lọ́nà tó ṣọ̀wọ́n.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
Ọ̀kan lára àwọn àfikún oúnjẹ tí a ń lò jùlọ: nǹkan bí 35% àwọn tí ń lọ sí ilé ìdánrawò (gym) ń lò ó déédéé nínú ìwádìí ìbéèrè (survey) kan, 70% àwọn eléré ìdárayá ipele gíga ní UK tí ń lo àfikún oúnjẹ nínú òmíràn, àti 34% àwọn ọ̀dọ́langba eléré ìdárayá ipele gíga ní Switzerland, pàápàá láti dènà ọ̀fìnkìn àti fún ìmúbọ̀sípò. Èròjà oúnjẹ ni, kì í ṣe oògùn ìdènà májèlé (antidote) fún steroid.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Àtúnyẹ̀wò Cochrane kan rí i pé vitamin C déédéé dín ọ̀fìnkìn (common cold) kù ní ìdajì lára àwọn tí wọ́n wà lábẹ́ ìnira ara líle (asáré marathon, àwọn tí ń ṣeré skiing, àwọn ọmọ ogun) ṣùgbọ́n kì í ṣe lára àwọn ènìyàn lápapọ̀, bíbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ lẹ́yìn tí ọ̀fìnkìn ti bẹ̀rẹ̀ kò sì ṣèrànwọ́. Ìwọ̀n gíga dín àwọn ìyípadà kan tí ara ń ní látàrí ìdánrawò kù: àwọn àmì mitochondria lẹ́yìn ìdánrawò ìfaradà àti, pẹ̀lú vitamin E, ìlọsókè ìwọ̀n iṣan ara (lean mass) lára àwọn ọkùnrin tó ti lọ́jọ́ lórí.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 2 nínú ipa àìfẹ́ 2 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Ẹ mu omi tó tó, ẹ ṣàkóso ìfúnpá, ẹ yẹra fún lílo oògùn apàrora déédéé (NSAID).
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi tó tó ń dín ẹrù tí ìdánrawò líle àti ooru ń dì lé kíndìnrín lórí kù; àìtó omi ara pẹ̀lú NSAID jẹ́ ohun tí a mọ̀ dáadáa pé ó ń fa ìpalára kíndìnrín òjijì (acute kidney injury).
- Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Èsì creatinine máa ń ga lára àwọn tó ní iṣan ara púpọ̀ àti nígbà lílo creatine; cystatin C àti àyẹ̀wò ìtọ̀ ń fúnni ní àwòrán tó péye jù nípa kíndìnrín.
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣèwádìí protein nínú ìtọ̀ tàbí iṣẹ́ kíndìnrín tó ń dínkù, ó sì lè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú tí ń mú ìpalára kíndìnrín lọ́ra.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta òróòro/gallstones), ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 tí dókítà kọ nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — Ó lè dín ìwúwo inú àti afẹ́fẹ́ inú kù lẹ́yìn oúnjẹ; ó lè fa inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù (a ti ròyìn anaphylaxis) tàbí ní ìbẹ̀rẹ̀ pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà, wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Àròsọ àti òtítọ́
“Bí antioxidant bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ ni ìmúbọ̀sípò ṣe ń yára tó, tí ìtẹ̀síwájú sì ń pọ̀ tó.”
Kì í ṣe ní ìwọ̀n gíga. Nínú àwọn ìwádìí, vitamin C nìkan tàbí pẹ̀lú vitamin E dín àwọn ìyípadà kan tí ara ń ní látàrí ìdánrawò kù, IOC (Ìgbìmọ̀ Òlímpíìkì Àgbáyé) sì kìlọ̀ pé antioxidant kan ṣoṣo ní ìwọ̀n gíga lè ṣe bẹ́ẹ̀.
Àwọn àkópọ̀
Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.
Àwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀