Furosemide
Lasix, Frusemide, Torasemide, Torsemide, Bumetanide
Àwọn ìrísí: Àwọn oògùn amúnitọ̀ loop mìíràn — torasemide, bumetanide — ní ewu kan náà.
Oògùn amúnitọ̀ loop tó lágbára tí ó sì yára ṣiṣẹ́: kíndìnrín ń ṣan omi jáde pẹ̀lú sodium, potassium àti magnesium. Dókítà ń kọ ọ́ fún àìlágbára ọkàn (heart failure), wíwú (edema) àti àìsàn kíndìnrín.
Ipò lábẹ́ òfin: Oògùn tí dókítà ń kọ; èèwọ̀ ní gbogbo ìgbà lábẹ́ WADA S5 (oògùn amúnitọ̀).
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń ṣì í lò kí ìdíje tàbí wíwọn ìwúwo tó dé láti yọ omi kúrò fún ìrísí gbígbẹ. Kò sí ọ̀nà tí kò léwu láti ṣe èyí: bí ó ṣe yára tó tí ó sì lágbára tó ń fa àìtó omi ara tó lágbára àti potassium tó lọ sílẹ̀ tó lè dá ọkàn dúró, àwọn ará-ìkọ́ (bodybuilder) sì ti kú ní ọjọ́ ìdíje tàbí lẹ́yìn rẹ̀ gan-an.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ó ń mú kí kíndìnrín yára ṣan omi àti iyọ̀ jáde, inú ẹ̀jẹ̀ sì ni omi náà ti kọ́kọ́ ń wá. Nínú ìwádìí tí a ṣàkóso lára àwọn asáré, pípàdánù nǹkan bí 2% ìwúwo ara lọ́nà yìí dín ìwọ̀n plasma kù ní nǹkan bí 10%, ó sì mú kí àkókò eré-ìje 5 km àti 10 km lọ́ra. Kò sí ìwádìí tó fi ìrísí tó dára jù lórí ìtàgé hàn: àtúnyẹ̀wò ìwádìí lórí ohun tí a ń ṣe ní ọ̀sẹ̀ tó gbẹ̀yìn kí ìdíje tó dé (peak week) kò rí ẹ̀rí pé yíyí omi àti iyọ̀ padà ń ṣiṣẹ́ tàbí pé kò léwu.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Pẹ̀lú èròjà ewu tó ga jùlọ, díẹ̀ nínú ìwọ̀nyí lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé; kò sí ìwọ̀n oògùn, àyẹ̀wò tàbí àmì kùtùkùtù tó lè mú un láìléwu. Nísàlẹ̀ — bí ewu kọ̀ọ̀kan ṣe rí; àwọn àmì tó nílò ìrànlọ́wọ́ kíákíá wà ní apá 04.
Ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóBí a ṣe lè dín ewu kù
Ewu tó ga jùlọ. Kò sí ìgbésẹ̀ kankan tó lè mú lílo èròjà yìí fún eré ìdárayá láìléwu: àbájáde tó burú jáì, títí kan èyí tó lè gba ẹ̀mí, ṣeé ṣe. Ọ̀nà kan ṣoṣo tó dájú láti yẹra fún àwọn ewu wọ̀nyí ni láti má lò ó.
Bí dókítà bá kọ oògùn yìí fún yín fún ìtọ́jú, ẹ má ṣe dá lílò rẹ̀ dúró fúnra yín — ẹ bá dókítà yín sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.
Àwọn àmì ìkìlọ̀ tó nílò ìrànlọ́wọ́ kíákíá wà ní apá 04.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Fún èròjà ewu tó ga jùlọ, kò sí ètò àyẹ̀wò.
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Ọkàn tó ń sáré tàbí tó ń lù ségesège tí kò rọlẹ̀ nígbà ìsinmi, òòyì, dídákú, ìrora àyà — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
- Iṣan fífà líle, àìlágbára tó hàn gbangba, ọkàn tó ń lù kíkan, òòyì nígbà tí a bá dìde dúró, ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
- Ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, ìtọ̀ tó dúdú bí kóòlà, wíwú tuntun, ìrora ní ẹ̀gbẹ́ ìhà — ẹ rí dókítà ní báyìí.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Àròsọ àti òtítọ́
“Oògùn amúnitọ̀ ló ń jẹ́ kí ẹ rí líle àti gbígbẹ lórí ìtàgé.”
Fífa omi jáde láti inú ẹ̀jẹ̀ lè fi iṣan ara sílẹ̀ ní pẹrẹsẹ, tí ó ń fà, nígbà tí ìfúnpá ń lọ sílẹ̀. Àwọn ará-ìkọ́ (bodybuilder) ti ṣubú lulẹ̀, wọ́n sì ti kú ní ọjọ́ ìdíje tàbí lẹ́yìn rẹ̀ gan-an, lẹ́yìn àìtó omi ara tó pọ̀ jù.
Àwọn àkópọ̀
Oògùn amúnitọ̀ ń fọ potassium jáde, nígbà tí clenbuterol ń tì í wọ inú sẹ́ẹ̀lì. Nínú àwọn ìwádìí, oògùn amúnitọ̀ pẹ̀lú beta-2 agonist dín potassium kù, ó sì yí ECG padà ju èyíkéyìí nínú wọn nìkan lọ; potassium tó kéré gan-an lè fa àìlègbéra (paralysis) àti ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia) tó ń ṣekú pani.
ClenbuterolHydrochlorothiazideOògùn amúnitọ̀ ń fọ potassium jáde, nígbà tí salbutamol ń tì í wọ inú sẹ́ẹ̀lì. Nínú àwọn ìwádìí, àwọn méjèèjì papọ̀ dín potassium kù, wọ́n sì yí ECG padà ju èyíkéyìí nínú wọn nìkan lọ; potassium tó kéré gan-an lè fa àìlègbéra (paralysis) àti ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia) tó ń ṣekú pani.
SalbutamolHydrochlorothiazideInsulin ń gbé potassium wọ inú sẹ́ẹ̀lì. Oògùn amúnitọ̀ loop àti thiazide, clenbuterol, salbutamol àti họ́mọ̀nù thyroid náà ń dín potassium inú ẹ̀jẹ̀ kù, nítorí náà papọ̀ ó lè wálẹ̀ lójijì: àìlágbára iṣan ara, àìlègbéra (paralysis) tàbí ìlù ọkàn àìtọ́ tó lè fi ẹ̀mí wewu.
Insulin (tí ń ṣiṣẹ́ kíákíá àti fún ìgbà kúkúrú)HydrochlorothiazideClenbuterolSalbutamolLiothyronineLevothyroxineNígbà tí omi bá kéré nínú ara, telmisartan ń dí họ́mọ̀nù tí ń jẹ́ kí kíndìnrín máa sẹ́ ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́. Pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀, pàápàá nígbà gígé omi ara (water cutting), òógùn púpọ̀ tàbí lílo NSAID, ìfúnpá lè wálẹ̀, ìpalára kíndìnrín òjijì sì lè tẹ̀lé e.
TelmisartanHydrochlorothiazideSpironolactoneÀìtó omi ara látàrí oògùn amúnitọ̀ tàbí gígé omi ara (water cutting) lè dín iṣẹ́ kíndìnrín kù, nítorí náà metformin ń kóra jọ nínú ara, lactic acidosis — tó ṣọ̀wọ́n ṣùgbọ́n tó lè fi ẹ̀mí wewu — sì túbọ̀ ṣeé ṣe. Àárẹ̀ àjèjì, ìrora iṣan ara, èémí tó ń yára tàbí ìrora inú nílò ìtọ́jú kíákíá.
MetforminHydrochlorothiazideÈébì àti ìgbẹ́ gbuuru, tó wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ lílo oògùn GLP-1, ń mú omi ara lọ; oògùn amúnitọ̀ lórí rẹ̀ lè ti kíndìnrín sínú ìpalára òjijì. Ìwé ìtọ́ni wọn kìlọ̀ nípa ìpalára kíndìnrín lẹ́yìn àdánù omi ara.
HydrochlorothiazideSpironolactoneSteroid ń gbé iye sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa sókè, àìtó omi ara látàrí oògùn amúnitọ̀ sì ń mú ẹ̀jẹ̀ nípọn sí i; ẹ̀jẹ̀ tó nípọn jù ń gbé ìṣeéṣe ẹ̀jẹ̀ dídì àti ẹrù lórí ọkàn sókè, lórí ewu ìlù ọkàn àìtọ́ tí oògùn amúnitọ̀ fúnra rẹ̀ ní.
HydrochlorothiazideTadalafil ń dín ìfúnpá kù díẹ̀, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn oògùn wọ̀nyí; àwọn ipa náà ń kóra jọ. Pẹ̀lú àìtó omi ara, ooru tàbí ọtí, èyí lè túmọ̀ sí òòyì tàbí dídákú, pàápàá nígbà tí a bá dìde kíákíá.
TadalafilHydrochlorothiazideSpironolactoneTelmisartanNebivololLosartan / valsartan (angiotensin receptor blocker)ACE inhibitor (ramipril, perindopril, lisinopril)AmlodipineBisoprololCarvedilolGlucocorticoid ń mú kí kíndìnrín pàdánù potassium. Oògùn amúnitọ̀ loop àti thiazide náà ń fọ ọ́ jáde, clenbuterol àti salbutamol sì ń tì í wọ inú sẹ́ẹ̀lì, nítorí náà potassium lè lọ sílẹ̀ jù: iṣan fífà, àìlágbára, ọkàn tó ń lù kíkan, àti ní àwọn ìgbà tó le, ìlù ọkàn àìtọ́ tó léwu. Ìwé ìtọ́ni oògùn ní kí a máa ṣọ́ potassium pẹ̀lú irú àkópọ̀ bẹ́ẹ̀.
HydrochlorothiazideClenbuterolSalbutamolNígbà tí omi kò bá tó nínú ara, ACE inhibitor àti sartan ń dí họ́mọ̀nù tí ń jẹ́ kí kíndìnrín máa bá sísẹ́ ẹ̀jẹ̀ lọ lọ́wọ́. Pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀, pàápàá nígbà gígé omi ara (water cutting), òógùn púpọ̀ tàbí lílo NSAID, ìfúnpá lè wálẹ̀, ìpalára kíndìnrín òjijì sì lè tẹ̀lé e.
HydrochlorothiazideToremifene ń mú QT interval ìlù ọkàn gùn sí i, ìwé ìtọ́ni oògùn rẹ̀ sì kà á léèwọ̀ láti lò ó nígbà tí potassium bá kéré tí a kò sì tíì ṣàtúnṣe rẹ̀. Oògùn amúnitọ̀ loop àti thiazide, clenbuterol àti salbutamol ń dín potassium kù, èyí tó ń mú kí ìlù ọkàn àìtọ́ tó léwu túbọ̀ ṣeé ṣe. Dídákú, gìrì tàbí ọkàn tó ń yára lù láìṣe déédéé nílò ìtọ́jú pàjáwìrì.
ToremifeneHydrochlorothiazideClenbuterolSalbutamol