Sodium bicarbonate
Baking soda, Bicarbonate of soda, NaHCO3, Sodium hydrogen carbonate
Àwọn ìrísí: Baking soda ilé (sódà tí a ń lò nínú ìdáná), kápúsù (títí kan èyí tí a bò kí ó lè yọ́ nínú ìfun) àti kóró oògùn kékeré nínú hydrogel carbohydrate; sodium citrate jẹ́ ohun ìdáàbòbò (buffer) tó tan mọ́ ọn.
Baking soda (sódà tí a ń lò nínú ìdáná) tí a ń lò gẹ́gẹ́ bí ohun ìdáàbòbò ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́ ásíìdì (buffer), tí ń ran iṣan ara lọ́wọ́ láti mú ásíìdì kúrò nígbà iṣẹ́ líle. Ọ̀kan lára àwọn àfikún oúnjẹ díẹ̀ tí ó ní ẹ̀rí tó dára pé ó ń mú iṣẹ́ eré ìdárayá dára sí i, ṣùgbọ́n inú dídàrú jẹ́ àléébù tí gbogbo ènìyàn mọ̀.
Ipò lábẹ́ òfin: A ń tà á fàlàlà gẹ́gẹ́ bí èròjà oúnjẹ àti oògùn ìdínkù ásíìdì inú (antacid) láìsí ìwé àṣẹ dókítà, WADA kò sì kà á léèwọ̀. Ó yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ohun tó ń fúnni
Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.
Ìlò rẹ̀
A ń lò ó fún iṣẹ́ líle tí ó gba nǹkan bí ìṣẹ́jú-àáyá 30 sí ìṣẹ́jú 12: ìwakọ̀ ojú omi (rowing), lílúwẹ̀ẹ́, eré-sísá àárín-jìnnà, gígun kẹ̀kẹ́, eré ìjà àti iṣẹ́ ìfaradà iṣan ara.
Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn
Ìdúró ISSN (position stand) rí iṣẹ́ tó dára sí i nínú irú iṣẹ́ báyìí, nínú ìpín kan ṣoṣo àti ìpín léraléra, lára ọkùnrin àti obìnrin, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìwádìí tó ní obìnrin nínú kò pọ̀; ó dàbí ẹni pé apá kan ipa náà jẹ́ ti placebo. IOC (Ìgbìmọ̀ Òlímpíìkì Àgbáyé) ṣírò ìlọsókè tó tó nǹkan bí 2% nínú eré-sísá kíákíá (sprint) tó tó nǹkan bí ìṣẹ́jú-àáyá 60, ìlọsókè náà sì ń dínkù nínú iṣẹ́ tó gùn ju ìṣẹ́jú 10 lọ. Inú dídàrú lè ba iṣẹ́ jẹ́ dípò kí ó mú un dára sí i.
Àwọn ipa
Ẹ̀rí: Ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn — ìwádìí díẹ̀ wà lára ènìyàn, ṣùgbọ́n wọ́n kéré tàbí kúrú
Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe
Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.
Ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe
ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tóÌtumọ̀ àwọn ìpele
Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó
Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó
- wọ́pọ̀
- a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
- ṣeé ṣe
- a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
- ṣọ̀wọ́n
- a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan
Bí a ṣe lè dín ewu kù
Fún 3 nínú ipa àìfẹ́ 3 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá.
Oúnjẹ kékeré-kékeré, omi àti fiber tó tó; dókítà fún ìrora ikùn líle.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (2)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò èébì tí kò dúró tàbí ìrora inú tó lágbára (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pancreatitis tàbí òkúta òróòro/gallstones), ó sì ń ṣàtúnṣe ìtọ́jú GLP-1 tí dókítà kọ nígbà tí inú ríru kò bá lọ.
- Pancreatin + dimeticone (Pankreoflat) — Ó lè dín ìwúwo inú àti afẹ́fẹ́ inú kù lẹ́yìn oúnjẹ; ó lè fa inú ríru tàbí ìgbẹ́ gbuuru. Kò yẹ fún àwọn tí ara wọn kò gba protein ẹlẹ́dẹ̀ tàbí protein wàrà màlúù (a ti ròyìn anaphylaxis) tàbí ní ìbẹ̀rẹ̀ pancreatitis òjijì (acute pancreatitis).
Ẹ mu omi bí òùngbẹ ṣe ń gbẹ yín, púpọ̀ sí i nínú ooru àti ìdánrawò gígùn, pẹ̀lú ohun mímu tó ní sodium; mímu omi jìnnà ju òùngbẹ lọ ń fa ewu sodium tó lọ sílẹ̀. Pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀, ARB/ACE inhibitor tàbí ìṣòro kíndìnrín: ọjà potassium tàbí iyọ̀ àfirọ́pò kìkì lẹ́yìn àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ àti ìmọ̀ràn dókítà.
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
- Ìṣàkóso omi ara àti electrolyte — Mímu omi déédéé pẹ̀lú sodium láti inú oúnjẹ lè dín ìṣeéṣe àìtó omi ara àti àdánù iyọ̀ kù, èyí tí ó lè fi kún iṣan fífà; kò dènà àdánù electrolyte tó lágbára tí oògùn amúnitọ̀ ń fà.
- Àdàlù electrolyte (sodium, potassium, magnesium) — Rírọ́pò ohun tí a pàdánù nínú òógùn lè dín ìṣeéṣe àìtó omi ara àti iṣan fífà kù; kò mú oògùn amúnitọ̀ tàbí yíyọ omi ara ṣáájú ìdíje láìléwu, potassium inú rẹ̀ sì léwu pẹ̀lú oògùn amúnitọ̀ tí ń dá potassium dúró sínú ara (potassium-sparing) tàbí ARB.
- Magnesium — Ó ń rọ́pò magnesium tí a pàdánù nínú òógùn tàbí nípasẹ̀ oògùn amúnitọ̀; àtúnyẹ̀wò Cochrane kan kò rí ipa tó ṣe pàtàkì lórí iṣan fífà òru lásán. Kò mú lílo oògùn amúnitọ̀ láìléwu.
Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
- Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ya omi tí kò léwu tó ń dúró nínú ara sọ́tọ̀ kúrò lára wíwú tí ìṣòro ọkàn, kíndìnrín tàbí ẹ̀dọ̀ ń fà; ìwé ìtọ́ni àwọn steroid kìlọ̀ pé edema lè bá ìkùnà ọkàn (heart failure) rìn.
Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀
Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.
Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí
- Iṣan fífà líle, àìlágbára tó hàn gbangba, ọkàn tó ń lù kíkan, òòyì nígbà tí a bá dìde dúró, ìtọ̀ tó kéré púpọ̀ — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
- Ìrora líle ní apá òkè ikùn tó ń ta lọ sí ẹ̀yìn, pẹ̀lú èébì (àyẹ̀wò amylase/lipase kíákíá); ìrora lábẹ́ egungun ìhà ọ̀tún pẹ̀lú ibà tàbí ojú aláwọ̀ ìyeyè; èébì nígbà tí ìgbẹ́ tàbí afẹ́fẹ́ kò jáde — ẹ wá ìtọ́jú kíákíá.
Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.
Àròsọ àti òtítọ́
“Ṣé bicarbonate tó pọ̀ sí i dára jù?”
Rárá. Ju iye tí ìwádìí ti fi hàn pé ó ń ṣiṣẹ́ lọ, ISSN kò rí àǹfààní àfikún kankan, bí kò ṣe ipa àìfẹ́ tó pọ̀ sí i, tó sì le sí i; iye tó pọ̀ gan-an ń fa alkalosis (ẹ̀jẹ̀ tó di alkaline jù) tó léwu.
Àwọn àkópọ̀
Calcium púpọ̀ pẹ̀lú alkali tí ara ń gbà, bíi baking soda (sodium bicarbonate), lè fa àìsàn calcium-alkali (milk-alkali syndrome): calcium tó ga nínú ẹ̀jẹ̀, ẹ̀jẹ̀ tó di alkaline jù àti ìpalára kíndìnrín. Inú ríru, èébì, òùngbẹ àjèjì, ìdàrúdàpọ̀ ọpọlọ tàbí àìlágbára iṣan ara jẹ́ ìdí láti ṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀.
CalciumÀwọn orísun
Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.
Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀