Gestrinone

R-2323, R2323, Ethylnorgestrienone, Dimetriose, Nemestran, Gestrinona, Chip da beleza, Chip de gestrinona

Àwọn ìrísí: Kápúsù ìgbémì fún endometriosis (bí àpẹẹrẹ Dimetriose, Nemestran) ní àwọn orílẹ̀-èdè kan; a ti ṣe ìwádìí lórí lílò rẹ̀ nínú abẹ́ obìnrin (vagina). Ní Brazil, ohun ìgbìnsára sábẹ́ awọ ara tí ilé oògùn ń pò (“chip da beleza”), tí a sábà máa ń dà pọ̀ mọ́ họ́mọ̀nù mìíràn.

Prohormone àti androgen tí ó ṣọ̀wọ́nPẹ̀lú ìwé àṣẹ dókítà nìkanWADA S1.1 · èèwọ̀Ẹ̀rí: oògùn tí a fọwọ́ sí

Èròjà tí a ṣe láti inú 19-nortestosterone pẹ̀lú ipa androgen, anabolic, ipa tí ń dojú ìjà kọ progestogen àti ipa tí ń dojú ìjà kọ estrogen, tí a fọwọ́ sí ní àwọn orílẹ̀-èdè kan fún endometriosis. Láti inú rẹ̀ ni a ti ṣe steroid aláṣèdá (designer steroid) THG.

Ohun tó ń fúnni

Ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ó fún àti ohun tí àwọn orísun ròyìn. Agbára jẹ́ ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí: fẹ́ẹ́rẹ́, kedere tàbí lágbára.

Ìlò rẹ̀

A ń polówó rẹ̀, ní pàtàkì fún obìnrin, gẹ́gẹ́ bí ohun ìgbìnsára sábẹ́ awọ ara (“chip ẹwà”, beauty chip) fún ìfikún iṣan ara, ìdínkù ọ̀rá àti ìfẹ́ ìbálòpọ̀. Nínú ìṣègùn, a ń lò ó fún endometriosis. Ní Brazil, Ìgbìmọ̀ Ìṣègùn Àpapọ̀ (Federal Council of Medicine) fòfin de kíkọ steroid anabolic fún ìrísí ara, àjọ tí ń ṣàkóso oògùn sì dá àwọn ohun ìgbìnsára tí ilé oògùn ń pò dúró.

Ohun tí àwọn ènìyàn ń wá àti ohun tí ìwádìí fi hàn

Ìsọfúnni ìwádìí wá láti ọ̀dọ̀ obìnrin tí a fi tọ́jú endometriosis, fibroids (kókó inú ilé ọmọ) tàbí fún ìdènà oyún. Kò sí ẹ̀rí fún ìfikún iṣan ara tàbí ìdínkù ọ̀rá: nínú àtúnyẹ̀wò ìwádìí 32, èyí tó pọ̀ jùlọ nínú wọn rí ìwúwo ara tó ga sí i (0.9–8 kg fún aláìsàn kọ̀ọ̀kan), kò sì sí ìwádìí tó ṣe àyẹ̀wò lílò rẹ̀ fún ìrísí ara. Kò sí ìsọfúnni lára ọkùnrin.

Àwọn ipa

Ìdàgbà iṣan araÌdínkù ọ̀rá ara

Ẹ̀rí: Oògùn tí a fọwọ́ sí — A ti ṣèwádìí rẹ̀ lára ènìyàn fún ìlò ìṣègùn rẹ̀

Ipa tí a ń wá ní ìbámu pẹ̀lú àfojúsùn (gẹ́gẹ́ bí a ti ròyìn)

Ìfikún iṣan ara
A ń wá a fún: ìdàgbà iṣan ara
Gígé ọ̀rá
A ń wá a fún: ìdínkù ọ̀rá ara
Àtúntò ara
A ń wá a fún: ìdàgbà iṣan ara, ìdínkù ọ̀rá ara
Agbára
A ń wá a fún: ìdàgbà iṣan ara
Ìfaradà
A ń wá a fún: ìdínkù ọ̀rá ara

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe

Ṣeé ṣe kò túmọ̀ sí dájú: bóyá wọ́n á fara hàn sinmi lé ìwọ̀n oògùn, ìgbà tí a fi lò ó, bí ara ẹnì kọ̀ọ̀kan ṣe ń dáhùn àti àbójútó. Nísàlẹ̀ — ohun tí ẹ ó ṣọ́ àti bí a ṣe lè kíyèsí i ní kùtùkùtù.

Ipa àìfẹ́ 13 tó ṣeé ṣe

ìpele · bí a ṣe ń ròyìn rẹ̀ tó
Gíga díẹ̀
Ìdẹ́kun testosterone àdánidá àti agbára ìbímọ
Ó ń dín gonadotropin àti họ́mọ̀nù ẹyin obìnrin (ovaries) kù: nǹkan oṣù dúró lára nǹkan bí 41% obìnrin nínú ìwádìí. Kò sí ìsọfúnni lára ọkùnrin, ṣùgbọ́n a retí ìdẹ́kun testosterone àti ìṣẹ̀dá àtọ̀.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìfẹ́ ìbálòpọ̀ àti okun tó dínkù, kórópọ̀n tó kéré sí i; testosterone àdánidá tó kéré nínú àyẹ̀wò lẹ́yìn dídáwọ́dúró.
Lára obìnrin: Ìyípadà nǹkan oṣù tàbí nǹkan oṣù tí kò wá, ìfẹ́ ìbálòpọ̀ àti okun tó dínkù; agbára ìbímọ tó dínkù.
wọ́pọ̀
Gíga díẹ̀
Cholesterol tó burú sí i (HDL↓ LDL↑)
Kódà ní ìwọ̀n ìtọ́jú ìṣègùn, HDL lọ sílẹ̀ ní 25–41% káàkiri àwọn ìwádìí, LDL sì ga sí i ní 13% nínú ọ̀kan; nínú ìwádìí mìíràn, àwọn ìwọ̀n náà padà bọ̀ sípò láàárín oṣù 6 lẹ́yìn dídáwọ́dúró. Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ nìkan ló ń fi í hàn.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Kò sí àmì — àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ nìkan ló ń fi hàn.
wọ́pọ̀
Alábọ́dé
Estrogen tó kéré jù (oríkèé, ìfẹ́ ìbálòpọ̀, ìṣesí, ọ̀rá ẹ̀jẹ̀)
Ó ń dojú ìjà kọ estrogen: a ròyìn ooru òjijì lára (hot flushes; nǹkan bí 24%), ọmú tó kéré sí i (nǹkan bí 24%) àti ìfẹ́ ìbálòpọ̀ tó dínkù (nǹkan bí 27%) nínú ìwádìí.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìrora àti líle oríkèé, ìfẹ́ ìbálòpọ̀ tó dínkù, ìṣesí tí kò ní ayọ̀, oorun tí kò dára.
wọ́pọ̀
Alábọ́dé
Ewu ọjà láti ọjà òkùnkùn (ayédèrú, èérí)
A kò ní ìdánilójú nípa ohun tó wà nínú ohun ìgbìnsára tí ilé oògùn ń pò, bí ó ṣe ń tú èròjà jáde àti àkóso dídára rẹ̀; Brazil dá wọn dúró ní ọdún 2024 nítorí ìdààmú nípa ààbò.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ipa tí a kò retí, ìrora tàbí àkóràn, ipa tó lágbára jù tàbí tó rẹlẹ̀ ju bí a ti retí lọ.
wọ́pọ̀
Alábọ́dé
Ààbò ìgbà pípẹ́ tí a kò mọ̀ (ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn)
Kò sí ìwádìí tó ṣe àyẹ̀wò ohun ìgbìnsára fún ìrísí ara tàbí lílò lára ọkùnrin; a kò mọ̀ bóyá ìlò yìí láìléwu fún ìgbà pípẹ́.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Kò sí nǹkan láti kíyèsí — ewu náà ni ohun tí a kò tíì mọ̀.
wọ́pọ̀
Alábọ́dé
Ìpàdánù egungun, ewu egungun ṣíṣẹ́
Èsì lórí ìwúwo egungun (bone density) kò ṣọ̀kan: nínú ìwádìí kan, ẹgbẹ́ tí ìwọ̀n oògùn wọn kéré pàdánù 7.1%, ìwádìí mìíràn sì rí ìdínkù tí kò padà bọ̀ sípò ní oṣù 6 lẹ́yìn dídáwọ́dúró; àwọn mìíràn kò rí ìpàdánù kankan.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì kankan títí egungun yóò fi ṣẹ́; gíga tó ń dínkù tàbí ẹ̀yìn tó tẹ̀ máa ń farahàn nígbà tó ti pẹ́.
ṣeé ṣe
Alábọ́dé
Ìfúnpá tó ga sí i
Àjọ tí ń ṣàkóso oògùn ní Brazil ka ìfúnpá gíga, ìlù ọkàn àìtọ́ (arrhythmia) àti stroke (ẹ̀gbà) mọ́ àwọn ìṣòro tí a rí pẹ̀lú ohun ìgbìnsára họ́mọ̀nù, èyí tí ó sábà máa ń ní ọ̀pọ̀ họ́mọ̀nù pọ̀.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì; nígbà míì ẹ̀fọ́rí, ojú pípọ́n, ẹ̀jẹ̀ imú — ẹ̀rọ ìwọ̀n ìfúnpá ilé ló ń fi í hàn.
ṣeé ṣe
Alábọ́dé
Irun jíjá láti ọ̀dọ̀ androgen
Irun jíjá wà lára àwọn ipa tí àwọn àjọ aláṣẹ àti dókítà ní Brazil kọ sílẹ̀ fún ohun ìgbìnsára gestrinone.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Irun púpọ̀ sí i nígbà ìwẹ̀, irun tó ń fẹ́lẹ́ ní ẹ̀gbẹ́ iwájú orí tàbí ní àtàrí.
ṣeé ṣe
Alábọ́dé
Ìrora abẹ́rẹ́, àkóràn, ikọ́ epo
A kò lè dá ohun ìgbìnsára dúró kíákíá, fífi sínú ara níbi tí kì í ṣe ibi ìtọ́jú ìṣègùn tó yẹ sì ń fi ewu ìṣòro àti àkóràn kún un.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìrora, kókó; ikọ́ kúkúrú lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn abẹ́rẹ́.
ṣeé ṣe
ỌkùnrinKékeré
ObìnrinGíga
Àbùdá ọkùnrin lára obìnrin (virilization; nígbà púpọ̀ kò ṣeé yí padà)
Lára obìnrin: a ṣàpèjúwe irun tó pọ̀ jù (13–25% nínú ìwádìí kan), ohùn tó há, ìyípadà ohùn àti ido tó ń tóbi sí i; àwọn ìyípadà kan lè wà títí láé.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ohùn tó há tàbí tó wúwo sí i, irun tuntun lójú tàbí lára, ìyípadà nǹkan oṣù, idó tó ń tóbi sí i.
wọ́pọ̀
Kékeré
Ìrorẹ́, awọ ara tó ní epo
Ìrorẹ́ àti awọ ara tó ní epo wà lára àwọn ipa tí a ròyìn jùlọ nínú ìwádìí (nǹkan bí 43% àwọn ìròyìn; seborrhea lára nǹkan bí ìdá méjì nínú mẹ́ta nínú ìwádìí kan).
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Awọ ara tó ní epo, ìrorẹ́ ní ẹ̀yìn, èjìká àti ojú.
wọ́pọ̀
Kékeré
Ẹrù lórí ẹ̀dọ̀
A ròyìn enzyme ẹ̀dọ̀ tó ga sí i lára nǹkan bí 15% àwọn aláìsàn nínú ìwádìí mẹ́rin; àyẹ̀wò iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ ń ṣàyẹ̀wò rẹ̀.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Nígbà púpọ̀ kò ní àmì ní ìbẹ̀rẹ̀; lẹ́yìn náà àárẹ̀, inú ríru, ara yíyún, ìtọ̀ dúdú.
ṣeé ṣe
Kékeré
Àníyàn, àìlèsùn, òógùn òru
Àìlèsùn àti ìrusókè ọkàn (agitation) wà lára àwọn ìṣòro tí a kọ sílẹ̀ fún ohun ìgbìnsára họ́mọ̀nù.
Bí a ṣe lè kíyèsí i: Ìṣòro láti sùn, òógùn òru, àìbalẹ̀ ọkàn.
ṣeé ṣe

Ìtumọ̀ àwọn ìpele

Kékeréìpìlẹ̀ — ẹ kàn mọ̀ nípa rẹ̀
Alábọ́déẹ ṣọ́ àwọn àmì
Gíga díẹ̀ó nílò àbójútó déédéé
Gígapàtàkì gidi — ó lè fi ẹ̀mí wewu tàbí wà títí láé

Ìpele: ẹ̀ka gbogbogbòò láti inú ìwé ìwádìí, kì í ṣe ewu tiyín ní pàtó

Bí ó ṣe wọ́pọ̀ tó

wọ́pọ̀
a sábà máa ń ròyìn rẹ̀
ṣeé ṣe
a ròyìn rẹ̀ lára àwọn kan
ṣọ̀wọ́n
a máa ń ròyìn rẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan

Bí a ṣe lè dín ewu kù

Fún 10 nínú ipa àìfẹ́ 13 tó ṣeé ṣe, ọ̀nà pàtó wà láti dín ìṣeéṣe kù: àwọn ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, àfikún oúnjẹ àti àwọn àṣàyàn tí dókítà lè ronú nípa. Fún àwọn tó kù — ìmọ̀ràn gbogbogbòò. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń mú ewu kúrò pátápátá. A kọ àwọn oògùn ìwé àṣẹ dókítà síbí kìkì fún dókítà láti pinnu lé lórí, lẹ́yìn àyẹ̀wò — wọ́n ní ipa àìfẹ́ tiwọn.

Gíga díẹ̀Ìdẹ́kun testosterone àdánidá àti agbára ìbímọ

Ẹ ṣàyẹ̀wò họ́mọ̀nù ṣáájú àti lẹ́yìn; bí wọ́n bá dúró ní kékeré, ẹ rí dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist).

Ìgbésẹ̀
Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédééṢíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (7)
  • Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — LH, FSH àti testosterone ń fi hàn bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó àti bóyá ìṣẹ̀dá àdánidá ti padà bọ̀ sípò lẹ́yìn náà.
  • Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣàyẹ̀wò bí ìdẹ́kun ṣe jinlẹ̀ tó, ó sì ń darí ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn náà, títí kan àyẹ̀wò agbára ìbímọ.
  • Clomiphene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn lílò fún ìgbà pípẹ́ ṣì lè gba oṣù mélòó kan. Àwọn ewu: ìyípadà ìríran, ìyípadà ìṣesí, ẹ̀jẹ̀ dídì tó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Human chorionic gonadotropin (hCG) — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ láti pa agbára ìbímọ mọ́ (lára ọkùnrin ó ń jẹ́ kí kórópọ̀n máa ṣiṣẹ́); kò tún pituitary bẹ̀rẹ̀, nítorí náà LH àdánidá ṣì gbọ́dọ̀ padà bọ̀ sípò. Àwọn ewu: estradiol tó ga sí i, gynecomastia. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Tamoxifen — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn tí a bá ti dá steroid dúró, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; a kò tíì dán an wò fún èyí lẹ́yìn lílo steroid. Àwọn ewu: ẹ̀jẹ̀ dídì, ìyípadà ìríran. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Họ́mọ̀nù tí ń mú follicle ṣiṣẹ́ (follitropin, menotropin) — Dókítà agbára ìbímọ lè ronú nípa fífi í kún hCG nígbà tí àyẹ̀wò àtọ̀ àti FSH bá ṣì wà ní ìsàlẹ̀; kì í tún ẹṣẹ́ pituitary bẹ̀rẹ̀. Àwọn ewu: gynecomastia, ìrorẹ́. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Toremifene — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ lẹ́yìn dídáwọ́dúró steroid, ní títẹ̀lé àyẹ̀wò họ́mọ̀nù; ó gbé testosterone sókè lára àwọn ọkùnrin tí agbára ìbímọ wọn kò tó, ṣùgbọ́n a kò dán an wò rí lẹ́yìn steroid. Ewu: QT tó ń gùn sí i, ẹ̀jẹ̀ dídì. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Gíga díẹ̀Cholesterol tó burú sí i (HDL↓ LDL↑)

Ẹ yẹra fún pípa ọ̀pọ̀ steroid ìgbémì pọ̀; cardio déédéé, fiber tó ń yọ́ nínú omi (psyllium), ọ̀rá saturated àti ọtí díẹ̀; bí LDL/ApoB bá dúró ní gíga, dókítà lè ronú nípa statin. Omega-3 ń dín triglyceride nìkan kù.

Ìgbésẹ̀
Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédééṢíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítàYíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lóríÌdánrawò cardio déédéé
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (12)
  • Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú ApoB ń fi hàn bí HDL ti lọ sílẹ̀ tó àti bí LDL ti gòkè tó — àwọn ìyípadà tí ẹ kò lè fi ara mọ̀.
  • Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń túmọ̀ ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ àti ApoB, ó sì ń pinnu bóyá statin tàbí ìtọ́jú mìíràn yẹ.
  • Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ọtí ń gbé triglyceride sókè; bí ó ṣe ń gbé HDL sókè díẹ̀ kò dín ewu ọkàn kù.
  • Ìdánrawò cardio déédéé — Ó ń gbé HDL sókè díẹ̀, ó sì ń dín triglyceride kù; òun nìkan kò lè san àdánù HDL tí steroid ń fà padà.
  • Berberine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí tí a fi wé placebo: LDL lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.5, triglyceride sì lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 0.4 mmol/L; HDL kò yípadà. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwádìí ló kéré; kò lè rọ́pò statin.
  • Citrus bergamot — Àpapọ̀ àwọn ìwádìí kékeré fi LDL àti triglyceride tó lọ sílẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n ìdánilójú ẹ̀rí kéré sí kéré gan-an; kò lè rọ́pò statin.
  • Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ó ń dín triglyceride kù ní kedere, ṣùgbọ́n kò tún HDL tí steroid mú lọ sílẹ̀ ṣe — ìpalára ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ tó ṣe pàtàkì jùlọ; epo tó ní DHA tilẹ̀ lè gbé LDL sókè díẹ̀.
  • Fiber èèpo psyllium — Ó ń dín LDL kù ní nǹkan bí 0.2–0.3 mmol/L (ní nǹkan bí 5–10%), àní pẹ̀lú statin tí dókítà kọ; kò ní ipa lórí HDL.
  • Atorvastatin — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL tàbí ApoB bá ga láìlọ sílẹ̀; ó ń dín wọn kù gidigidi, ṣùgbọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL tí steroid ti dín kù sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn mìíràn, ní ṣọ̀wọ́n ìpalára iṣan ara tàbí ẹ̀dọ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Rosuvastatin — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL tàbí ApoB bá ga láìlọ sílẹ̀; ó ń dín wọn kù gidigidi, ṣùgbọ́n kò fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL tí steroid ti dín kù sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ní ṣọ̀wọ́n ìpalára iṣan ara tàbí ẹ̀dọ̀, ewu àtọ̀gbẹ tó ga díẹ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Ezetimibe — Dókítà lè ronú nípa rẹ̀ nígbà tí LDL bá ṣì ga lórí statin tàbí tí ara kò bá gba statin; ó ń dín LDL kù níwọ̀nba, ṣùgbọ́n kò gbé HDL sókè. Ewu: ìgòkè enzyme ẹ̀dọ̀ tí ó ṣọ̀wọ́n. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
  • Pravastatin / pitavastatin (statin tí ìbáṣepọ̀ wọn kò pọ̀) — Dókítà lè ronú nípa wọn nígbà tí LDL bá ga tí ara kò sì gba àwọn statin mìíràn; wọ́n ń dín LDL kù níwọ̀nba, wọn kò sì fi bẹ́ẹ̀ gbé HDL sókè. Ewu: ìrora iṣan ara, ewu àtọ̀gbẹ tó ga díẹ̀. Ó ní ipa àìfẹ́ tirẹ̀.
Alábọ́déEstrogen tó kéré jù (oríkèé, ìfẹ́ ìbálòpọ̀, ìṣesí, ọ̀rá ẹ̀jẹ̀)

Ẹ yẹra fún ṣíṣàkóso estrogen láìmọ ìwọ̀n rẹ̀; ẹ ṣàtúnṣe kìkì ní ìbámu pẹ̀lú àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀, pẹ̀lú dókítà.

Ìgbésẹ̀
Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
  • Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — Àyẹ̀wò ń fòpin sí lílo aromatase inhibitor ní ìfojúdá — oògùn tí dókítà ń kọ, tí ó lè ti estrogen lọ sílẹ̀ jù, kí ó sì pa oríkèé, ìfẹ́ ìbálòpọ̀, ìṣesí àti ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ lára.
Alábọ́déEwu ọjà láti ọjà òkùnkùn (ayédèrú, èérí)

Àwọn ọjà tí a rí láìsí ìwé àṣẹ dókítà sábà máa ń jẹ́ ayédèrú, ní àkọlé tí kò tọ́ tàbí kò mọ́ (non-sterile), kò sì sí ọ̀nà láti ṣàyẹ̀wò wọn nílé. Fún àfikún oúnjẹ tó bófin mu, ẹ wá àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ kẹta (Informed Sport, NSF).

Alábọ́déÀàbò ìgbà pípẹ́ tí a kò mọ̀ (ìwádìí díẹ̀ lára ènìyàn)

Ohun tí a kò mọ̀ kò ṣeé dín kù, a lè yẹra fún un nìkan; ẹ sọ ohun tí ẹ ti lò fún dókítà yín.

Alábọ́déÌpàdánù egungun, ewu egungun ṣíṣẹ́

Ìdánrawò agbára àti ìdánrawò tí ara ń gbé ìwúwo ara rẹ̀ (weight-bearing), calcium àti vitamin D tó tó láti inú oúnjẹ, àìmu sìgá; nígbà lílò fún ìgbà pípẹ́, dókítà lè ní kí a ṣe àyẹ̀wò ìwúwo egungun (bone density scan).

Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
  • Calcium — Pẹ̀lú vitamin D, ó dín egungun ṣíṣẹ́ látàrí àṣelò (stress fracture) kù lára àwọn obìnrin tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ wọ iṣẹ́ ológun; lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí, àwọn ìwádìí lórí àfikún fi ipa aláìlágbára àti aláìdúróṣinṣin hàn lórí egungun ṣíṣẹ́.
Alábọ́déÌfúnpá tó ga sí i

Iyọ̀ díẹ̀, cardio déédéé, oorun tó dára; wíwọn ìfúnpá nílé; dókítà bí ó bá dúró ní gíga.

Ìgbésẹ̀
Wíwọn ìfúnpá níléÌdánrawò cardio déédééṢíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítàYíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (8)
  • Wíwọn ìfúnpá nílé — Ìwọ̀n tí a mú ní ìjókòó, lẹ́yìn ìsinmi, ní ọjọ́ mélòó kan ń fi ìfúnpá yín gidi hàn; ìwọ̀n tó ń ga léraléra jẹ́ àmì láti rí dókítà.
  • Ìdánrawò cardio déédéé — Ìdánrawò aerobic déédéé ń dín ìfúnpá ìsinmi kù ní mmHg díẹ̀, ó sì ń dín in kù jù bẹ́ẹ̀ lọ lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga.
  • Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ó ń ṣe ìdámọ̀ àìsàn ìfúnpá gíga tí kò lọ, ó sì ń kọ ìtọ́jú nígbà tí ó bá pọndandan.
  • Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Mímu ọtí déédéé ń gbé ìfúnpá sókè; dídáwọ́ rẹ̀ dúró ń mú un wálẹ̀.
  • Coenzyme Q10 — Kò dúró ṣinṣin: àwọn ìtúpalẹ̀ kan fi ìdínkù kékeré nínú ìfúnpá systolic hàn nínú àrùn ọkàn àti ìlò agbára ara (cardiometabolic), ṣùgbọ́n àtúnyẹ̀wò Cochrane kò rí ipa kankan tó ṣe pàtàkì ní ti ìtọ́jú.
  • Magnesium — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 2 mmHg ní àpapọ̀.
  • Omega-3 (epo ẹja, EPA/DHA) — Ìdínkù kékeré ti mmHg díẹ̀, pàápàá lára àwọn tí ìfúnpá wọn ga tí a kò tíì tọ́jú.
  • Taurine — Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ìwádìí kékeré 20: ìfúnpá systolic lọ sílẹ̀ ní nǹkan bí 4 mmHg ní àpapọ̀.
Alábọ́déIrun jíjá láti ọ̀dọ̀ androgen

Ọṣẹ ìfọrí ketoconazole, minoxidil, dókítà awọ ara ní kùtùkùtù bí ara yín bá ní ìtẹ̀sí sí i.

Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
  • Minoxidil (tí a ń fi pa ara) — Ó ń dín bí irun ṣe ń tínrín kù, ó sì ń mú kí irun díẹ̀ tún hù; awọ orí yíyún àti irun jíjá fún ìgbà díẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ wọ́pọ̀, irun ojú tí a kò fẹ́ ṣeé ṣe. Ohun tí a jèrè ń pòórá nígbà tí a bá dá a dúró.
Alábọ́déÌrora abẹ́rẹ́, àkóràn, ikọ́ epo

Ọ̀nà ìmọ́tótó pípé (sterile), ẹ má ṣe pín abẹ́rẹ́, ìgò oògùn tàbí pen pẹ̀lú ẹnikẹ́ni láé; ẹ rí dókítà fún ojú abẹ́rẹ́ tó gbóná, tó wú. Bí ẹ bá ti pín irinṣẹ́ rí, ẹ ṣàyẹ̀wò HIV àti hepatitis B/C, kí ẹ sì béèrè nípa abẹ́rẹ́ àjẹsára hepatitis B.

ỌkùnrinKékeré
ObìnrinGíga
Àbùdá ọkùnrin lára obìnrin (virilization; nígbà púpọ̀ kò ṣeé yí padà)

Ẹ dá dúró ní ìyípadà ohùn àkọ́kọ́ kí ẹ sì rí dókítà — dídá dúró ní kùtùkùtù ṣe pàtàkì.

Ìgbésẹ̀
Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (1)
  • Ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú dókítà — Ìwé ìtọ́ni àwọn steroid sọ pé kí a dá a dúró ní àmì fẹ́ẹ́rẹ́ àkọ́kọ́ (ohùn tó há, irun ní ojú, idó tó ń tóbi sí i) láti dènà ìyípadà títí láé; àyẹ̀wò ń rí wọn ní kùtùkùtù ṣùgbọ́n kò mú lílò láìléwu.

Ipa àìfẹ́ ìpele kékeré

Ìrorẹ́
Ìtọ́jú awọ ara pẹ̀lú ìrọ̀rùn, fífọ ara lẹ́yìn ìdánrawò, dókítà awọ ara bí ó bá ń tàn kálẹ̀.
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (3)
  • Adapalene — Ó ń dín ìrorẹ́ kù lára ọ̀pọ̀ olùlò. Pípọ́n awọ ara, bíbó awọ, gbígbẹ àti títa wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì sábà máa ń rọlẹ̀; ìrorẹ́ lè dàbí pé ó burú sí i ní àkọ́kọ́. Ní ṣọ̀wọ́n, wíwú látàrí àìlera ara sí oògùn (allergy).
  • Benzoyl peroxide — Àṣàyàn àkọ́kọ́ (first-line) fún ìrorẹ́. Gbígbẹ, pípọ́n àti bíbó awọ wọ́pọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀; ó ń sọ irun àti aṣọ di funfun; ní ṣọ̀wọ́n, ìhùwàsí àìlera ara sí oògùn (allergy) tó lágbára. Ìrorẹ́ steroid tó le nílò dókítà awọ ara.
  • Zinc — Àwọn ìwádìí fi ìdínkù díẹ̀ nínú ìrorẹ́ tó wú hàn, tí kò lágbára tó ti oògùn apakòkòrò (antibiotic); androgen ló ń fa ìrorẹ́ láti steroid.
Ẹ̀dọ̀
Kò sí ọtí, kò sí ohun mìíràn tó ń ni ẹ̀dọ̀ lára, ẹ dín steroid ìgbémì àti àkópọ̀ wọn kù, ẹ ṣàyẹ̀wò enzyme ẹ̀dọ̀.
Ìgbésẹ̀
Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lóríÀyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (5)
  • Yíyẹra fún ọtí àti àwọn ohun mìíràn tó ń di ẹrù lé ẹ̀dọ̀ lórí — Ó ń mú ohun ńlá kan tó ń fi ẹrù kún ẹ̀dọ̀ kúrò nígbà lílò steroid ìgbémì àti àwọn oògùn mìíràn tó ń pa ẹ̀dọ̀ lára.
  • Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ déédéé — ALT, AST, GGT àti bilirubin ń fi ẹrù lórí ẹ̀dọ̀ hàn ṣáájú kí àmì tó yọ; ìdánrawò gbígbé ẹrù wúwo nìkan lè gbé AST/ALT sókè fún ọjọ́ mélòó kan, GGT sì ń ṣèrànwọ́ láti mọ̀ bóyá láti iṣan ara ni tàbí láti ẹ̀dọ̀.
  • Ademetionine (SAMe) — A ń lò ó fún cholestasis inú ẹ̀dọ̀ (intrahepatic) ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, ṣùgbọ́n àwọn ìwádìí kéré, wọn kò sì péye; a kò tíì dán an wò lára àwọn tí ń lo steroid. Dídá steroid ìgbémì náà dúró ló ṣe pàtàkì jùlọ.
  • N-acetylcysteine (NAC) — Ó ń dá glutathione padà; a ti fi hàn pé ó ń ṣiṣẹ́ nínú májèlé paracetamol, ó sì ṣèrànwọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìkùnà ẹ̀dọ̀ òjijì (acute liver failure) láti àwọn ìdí mìíràn, ṣùgbọ́n a kò tíì dán an wò lára àwọn tí ń lo steroid.
  • TUDCA (tauroursodeoxycholic acid) — Ó ń mú ìṣàn òróòro dára sí i nínú àìsàn cholestatic; nínú cholestasis láti steroid, ìròyìn aláìsàn kọ̀ọ̀kan nìkan ló wà, pẹ̀lú ìkùnà nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó le. Dídá steroid ìgbémì náà dúró ló ṣe pàtàkì jùlọ.
Oorun àti àníyàn
Ètò oorun déédéé, láìsí amóríyá ní ọ̀sán-ìrọ̀lẹ́, magnesium tàbí melatonin.
Ìgbésẹ̀
Àṣà oorun tó dára
Àfikún oúnjẹ tàbí ọjà láìsí ìwé àṣẹ
Bí àṣàyàn kọ̀ọ̀kan ṣe ń ràn lọ́wọ́ (5)
  • Àṣà oorun tó dára — Ètò ojoojúmọ́ tó dúró sán-ún àti àìmu caffeine ní alẹ́ ń dín àìlèsùn tí amóríyá àti steroid ń fà kù; òógùn òru nígbà lílo trenbolone máa ń wà síbẹ̀ láìka èyí sí.
  • Glycine — Àwọn ìwádìí kékeré fi oorun tó dára sí i díẹ̀ àti àárẹ̀ ọjọ́ kejì tó dínkù hàn; kì í ṣe oògùn amúnisùn, kì í sì í ṣe fún àníyàn.
  • L-theanine — Ìlọsíwájú kékeré nínú bí oorun ṣe dára tó lójú ẹni; ipa lórí àníyàn kò dúró ṣinṣin. Ó lè mú ara wíwárìrì láti caffeine rọ̀, ṣùgbọ́n kò ní borí ipa àwọn amóríyá tó lágbára bí clenbuterol.
  • Magnesium — Ìwádìí kékeré 3 tí dídára wọn kéré lára àwọn tó ti lọ́jọ́ lórí: wọ́n ń sùn lọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 17 yára ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Kò sí ẹ̀rí tó dára lára àwọn eléré ìdárayá.
  • Melatonin — Ó ń ràn yín lọ́wọ́ láti sùn lọ yára díẹ̀, pàápàá nígbà tí aago ara bá ti yẹ̀; kò tọ́jú àníyàn tàbí òógùn òru.

Àyẹ̀wò ìlera àti àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀

Àwọn àyẹ̀wò lábù àti àyẹ̀wò ìlera wo ni kí ẹ ṣe àti ìgbà wo. Ìtọ́sọ́nà ni èyí — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan.

Àyẹ̀wò ìbẹ̀rẹ̀
àwọn ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ tiyín — gbogbo èsì tó bá tẹ̀lé e ni a ó fi wé wọn
Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ (HDL, LDL, triglyceride, ApoB)cholesterol, estrogen tó kéré
Àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ (ALT, AST, GGT, bilirubin)
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)ìfúnpá
Testosterone (àpapọ̀ àti free), LH, FSH, SHBGtestosterone àdánidá, ìfẹ́ ìbálòpọ̀
Estradiol (àyẹ̀wò tó péye gan-an)estrogen tó kéré, ìfẹ́ ìbálòpọ̀
Prolactinìfẹ́ ìbálòpọ̀
Àkọsílẹ̀ ìfúnpá níléìfúnpá
Àyẹ̀wò ìwúwo egungun (DXA) nígbà lílò fún ìgbà pípẹ́egungun
Nígbà lílò
ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ 4–6 lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà ní gbogbo ọ̀sẹ̀ 6–8 — ẹ bá dókítà yín fohùn ṣọ̀kan lórí ètò gangan
Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ (HDL, LDL, triglyceride, ApoB)cholesterol, estrogen tó kéré
Àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ (ALT, AST, GGT, bilirubin)
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)ìfúnpá
Estradiol (àyẹ̀wò tó péye gan-an)estrogen tó kéré, ìfẹ́ ìbálòpọ̀
Prolactinìfẹ́ ìbálòpọ̀
Àkọsílẹ̀ ìfúnpá níléìfúnpá
Lẹ́yìn dídáwọ́dúró
ọ̀sẹ̀ 4–8 lẹ́yìn dídáwọ́dúró (ó pẹ́ ju bẹ́ẹ̀ lọ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ tó ń pẹ́ lára), lẹ́yìn náà títí àwọn ìwọ̀n yóò fi padà sí ti ìbẹ̀rẹ̀
Àyẹ̀wò ọ̀rá ẹ̀jẹ̀ (HDL, LDL, triglyceride, ApoB)cholesterol, estrogen tó kéré
Àyẹ̀wò ẹ̀dọ̀ (ALT, AST, GGT, bilirubin)
Àyẹ̀wò kíndìnrín (creatinine, eGFR, cystatin C)ìfúnpá
Testosterone (àpapọ̀ àti free), LH, FSH, SHBGtestosterone àdánidá, ìfẹ́ ìbálòpọ̀
Àyẹ̀wò àtọ̀kì í ṣe ṣáájú oṣù 3 lẹ́yìn dídáwọ́dúró, lẹ́yìn náà ní gbogbo oṣù 3 títí yóò fi padà sí déédéétestosterone àdánidá
Lọ́dọọdún
pẹ̀lú lílò déédéé tàbí lílò léraléra
Àyẹ̀wò ìwúwo egungun (DXA) nígbà lílò fún ìgbà pípẹ́egungun

Àwọn dókítà wo ló lè ràn yín lọ́wọ́

Dókítà eré ìdárayáń darí gbogbo rẹ̀
Dókítà họ́mọ̀nù (endocrinologist)testosterone àdánidá, estrogen tó kéré, egungun, ìfẹ́ ìbálòpọ̀
Dókítà ọkàncholesterol, ìfúnpá
Dókítà ọ̀nà ìtọ̀ (urologist)ìfẹ́ ìbálòpọ̀
Dókítà awọ arairun jíjá
Dókítà ìlera obìnrin (gynecologist)àbùdá ọkùnrin, ìfẹ́ ìbálòpọ̀, testosterone àdánidá (obìnrin)

Nílé

  • Ìfúnpá nílé: ìgbà 2–3 lọ́sẹ̀ ní àárọ̀, ẹ kọ ọ́ sílẹ̀

Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí

  • Ẹ̀fọ́rí líle òjijì, ìyípadà ìríran, kíkú ara tàbí àìlágbára ní ẹ̀gbẹ́ kan ara, ìṣòro láti sọ̀rọ̀ — ẹ pe iṣẹ́ pàjáwìrì.
  • Ojú abẹ́rẹ́ tó gbóná, tó pọ́n, tó wú tàbí tó kún fún ọyún pẹ̀lú ibà — àmì oówo (abscess); ẹ rí dókítà.
  • Ohùn tó ń wúwo sí i, irun tuntun lójú, idó tó ń tóbi sí i — ẹ dá dúró kí ẹ sì rí dókítà: àwọn ìyípadà lè wà títí láé. (obìnrin)

Ní pàjáwìrì, ẹ pe nọ́mbà pàjáwìrì ti agbègbè yín.

Fún obìnrin

Obìnrin ni ọ̀pọ̀ jùlọ àwọn olùlò. Ìrorẹ́, irun tó pọ̀ jù, ìyípadà ohùn àti ido tó ń tóbi sí i lè yọ, ìyípadà ohùn àti ido sì lè wà títí láé. Ó sábà máa ń dá nǹkan oṣù dúró, ó sì ń dín HDL kù ní kedere. Kò yẹ fún lílò nígbà oyún: androgen lè fún ọmọ inú tí ó jẹ́ obìnrin ní àbùdá ọkùnrin.

Àròsọ àti òtítọ́

Àròsọ

““Chip ẹwà” (beauty chip) ń jó ọ̀rá, ó sì kàn ń mú iṣan ara le dáadáa.”

Òtítọ́

Kò sí ìwádìí tó ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ fún ìrísí ara. Nínú ìwádìí ìṣègùn, èyí tó pọ̀ jùlọ rí ìwúwo ara tó ga sí i, ipa androgen bí ìrorẹ́ àti irun tó pọ̀ jù wọ́pọ̀, WADA sì kà á mọ́ àwọn èròjà anabolic.

Àwọn àkópọ̀

Kò tíì sí àkíyèsí àkópọ̀ pàtó fún èròjà yìí. Àyẹ̀wò àkópọ̀ ṣì ń pa àwọn ipa àìfẹ́ tí ọ̀pọ̀ èròjà jọ ní pọ̀.

Ṣàyẹ̀wò àkópọ̀ →

Ẹ ṣàyẹ̀wò bí Gestrinone ṣe ń bá àkópọ̀ yín ṣiṣẹ́

Àwọn ipa àìfẹ́ tó ṣeé ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀ka ara, àwọn àkópọ̀, bí a ṣe lè dín ewu kù àti àwọn àyẹ̀wò tí ẹ ó ṣe — lọ́fẹ̀ẹ́.

Ṣí àyẹ̀wò àkópọ̀

Àwọn èròjà tó jọra